UPI ટ્રાન્ઝેક્શન ઓક્ટોબર 2023માં નોંધાયો ઉછાળો
મુંબઈ: ઓક્ટોબરમાં યુનિફાઈડ પેમેન્ટ ઈન્ટરફેસ (UPI) પર વ્યવહારની કિંમત દ્રષ્ટિએ નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (એનપીસીઆઈ)ના ડેટા અનુસાર માસિક કુલ રૂ. 31.63 લાખ કરોડના ટ્રાન્ઝેક્શન થયા અને દૈનિક સરેરાશ વ્યવહાર રૂ. 1.01 લાખ કરોડ રહ્યો, જે ઓલ-ટાઈમ હાઇ છે.
મૂલ્ય અને વોલ્યુમમાં વાર્ષિક વધારો એનપીસીઆઈના ડેટા મુજબ મૂલ્યના હિસાબે UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં વાર્ષિક ધોરણે 16% નો વધારો નોંધાયો અને મહિને કુલ રૂ. 31.63 લાખ કરોડ પહોંચ્યું. ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમમાં વાર્ષિક ધોરણે 23% નો વધારો થયો અને તે 25.47 અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર પહોંચી ગયો છે.
દૈનિક સરેરાશ અને ટ્રાન્ઝેક્શન સંખ્યા સપ્ટેમ્બરમાં UPI મારફતે દૈનિક સરેરાશ વ્યવહાર જે રૂ. 97913 કરોડ હતો તે ઓક્ટોબરમાં વધીને રૂ. 1.01 લાખ કરોડ થઈ ગયો. ટ્રાન્ઝેક્શન સંખ્યાની દૃષ્ટિએ પણ વધારો નોંધાયો — સપ્ટેમ્બરના દૈનિક સરેરાશ 80.20 કરોડ ટ્રાન્ઝેક્શન ઓક્ટોબરમાં વધીને 82.20 કરોડ સુધી પહોંચ્યા.
તહેવારો અને ઈ‑કોમર્સ સેલ્સનો પ્રભાવ એનપીસીઆઈના સૂત્રો જણાવ્યું હતું કે નવરાત્રી અને દુર્ગાપૂજા ઉપરાંત ઇ‑કોમર્સ ફેસ્ટિવલ સેલ્સને કારણે ગ્રાહક ખર્ચ અને ઓનલાઇન પેમેન્ટ્સમાં વધારો થયો છે, જેથી ઓક્ટોબરમાં UPI વ્યવહાર વધ્યો.
MDR અંગે કેન્દ્ર અને RBIની સ્થિતિ યુપીઆઇ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગૂ કરવાની વાત પણ થઈ છે. કેન્દ્રએ રૂ. 2,000થી વધુ મૂલ્યના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર 0.40% MDR વસૂલવાની દરખાસ્ત મંજુર કરી હતી અને તેનો અમલ 15 ઓક્ટોબરથી થવાનો હતો, પરંતુ વિવિધ ક્ષેત્રોથી ઉઠેલા વિરોધ બાદ અમલને હાલ મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે.
રીઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ ગયા મહિને જણાવ્યું હતું કે નાની રકમની ફીથી ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ પર મોટી અસર નહીં પડે અને નાની ફીથી વોલ્યુમ્સ પર કોઈ પ્રતિકૂળ અસર રહેવાનો સંભાવનો ઓછો છે, એમ તેમણે નોંધ્યું હતું.
આગામી સ્થિતિ પર નજર એનપીસીઆઈનું કહેવું છે કે દિવાળી સહિત તહેવારની સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને નવેમ્બરમાં પણ UPI વ્યવહારમાં વધારો શક્ય છે. સૂચિત MDR લાગુ થયા બાદ UPIનું ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમ કેટલું રહે છે તે પર дальнейшее નિરીક્ષણ રસપ્રદ રહેશે.