સુરતી ઘારી: મોંઘવારી છતાં સુરતીઓનો જોશ હાઈ!
સુરતમાં ચંદી પડવાના પવિત્ર તહેવારે કરોડો રૂપિયાની ઘારી ખવાશે અને મોંઘવારીના દબાણનો સીધો અસર ઘારીના ભાવ પર જોવા મળી રહ્યો છે. ડ્રાયફ્રૂટ્સ, માવો અને શુદ્ધ ઘીના ભાવ વધતાં ઘારીના ભાવમાં પ્રતિ કિલો રૂ. 100 થી રૂ. 150 સુધીનો વધારો નોંધાયો છે. બજારમાં સામાન્ય માવાની ઘારીનો ભાવ પ્રત્યેક કિલોગ્રામ માટે રૂ. 900 આસપાસ પહોંચી ગયો છે, જ્યારે ખાસ કિસ્મની, જેમ કે કેસર તથા બદામ-પિસ્તા વાળી ઘારી રૂ. 1000 થી રૂ. 1300 પ્રતિ કિલો સુધી વેચાઇ રહી છે.
ઘારી બનાવવાની પરંપરા
ઘારી બનાવવાની પરંપરાગત અને ઝીણવટભરી રીત સુર્ધિત સુરતી ઘારીની ખાસિયત તેની બનાવવાની પરંપરાગત રીત અને મીઠાશમાં છુપાયેલી ઝીણવટ છે. સૌપ્રથમ શુદ્ધ દૂધને કઢાઈમાં ઉકાળી ઘટ્ટ માવો (ખોયા) તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેમાં કાજુ, બદામ, પિસ્તા, સુગંધિત મસાલા અને કેસર મિક્સ થાય છે. મેંદાના લોટમાં ઘી મિક્સ કરીને લોટ તૈયાર કરી તેના નાના રોટલા બનાવી તેમાં માવો-ડ્રાયફ્રૂટ્સ ભરાઈ ગોળ આકાર આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ઘારીને શુદ્ધ દેશી ઘીમાં તળવામાં આવે છે અને બહાર કાઢ્યા પછી ઉપરથી પૂરતી માવો અને ઘીનું કોટિંગ કરવામાં આવે છે, જે તેને ભારે અને રસદાર બનાવે છે.
ઇતિહાસ અને આરોગ્ય લાભ
ઇતિહાસ અને ધાર્મિક-આયુર્વેદિક દૃષ્ટિકોણ લોકવાચા મુજબ ઘારી ખાવાની આ પરંપરા તાત્યા ટોપેના સમયથી જોડેલી છે. 1857ના સંગ્રામ દરમ્યાન ક્રાંતિવીર તાત્યા ટોપે જયપ્રાપ્ત કર્યા બાદ સુરતમાં તેમના સ્વાગત અને સૈનિકોની તાકાત માટે દૂધ, માવો, ઘી, બદામ, પિસ્તા અને કેસરથી ખાસ મીઠાઈ તૈયાર કરાવવામાં આવી હતી, જે આજે ‘સુરતી ઘારી’ તરીકે જાણીતી છે. ઓક્ટોબર-નવેમ્બર મહિનામાં શિયાળાની શરૂઆત માટે શરીરને વધુ કેલરી અને સ્ટેમિનાની જરૂર પડે છે; આ માટે શુદ્ધ ઘી, માવો અને ડ્રાયફ્રૂટ્સથી ભરપૂર ઘારી ખાવાનો આરોગ્ય અને તાપમાન વધારવાની દૃષ્ટિએ પણ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
મોંઘવારીનો અસર
ચંદી પડવે ઘારી ખાવાનું આયુર્વેદિક અને ધાર્મિક મહત્વ પણ મનાવવામાં આવે છે અને કહેવાય છે કે તે પિત્ત અને વાયુ સંબંધિત સમસ્યાઓ ઓછા કરવામાં મદદરૂપ બને છે. ઘારી પર મોંઘવારીનો પ્રભાવ અને વેચાણની દિશા ડ્રાયફ્રૂટ્સ, માવો અને શુદ્ધ ઘીના ભાવ વધવાને કારણે મોંઘવારીથી ઘારીના ભાવમાં પ્રતિ કિલો રૂ. 100 થી રૂ. 150 સુધીનો ઉછાળો આવ્યો છે. હાલમાં બજારમાં સામાન્ય માવાની ઘારી રૂ. 900 પ્રતિ કિલોને પાર આવી રહી છે, જ્યારે કેસર, બદામ-પિસ્તા જેવી સ્પેશિયલ ઘારી રૂ. 1000 થી રૂ. 1300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઇ રહી છે.
પરંપરાગત અને ટ્રેન્ડી વિકલ્પો
આ પરિસ્થિતિમાં ટ્રેન્ડી વિકલ્પોની જગ્યાએ પરંપરાગત અને સાદી ઘારીની માંગ લગભગ વધુ રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે. વિદેશી માંગ અને સ્થાનિક લાગણી સુરતી ઘારીની લોકપ્રિયતા ફક્ત સ્થાનિક જ નહીં, પરંતુ વિદેશની પણ છે. રોજગારી કે વ્યવસાય માટે વિદેશ અથવા અન્ય રાજ્યોમાં વસતા મૂળ સુરતીઓ ચંદી પડવે ઘરેથી ઘારી મંગાવતી પરંપરાને જાળવે છે, જેના કારણે સ્થાનીક દુકાનોને વિદેશથી પણ મોટા પ્રમાણમાં ઓર્ડર મળી રહ્યાં છે.
આ વર્ષનું આકર્ષણ: Gen-Z અને ‘જંતર-મંતર’ ઘારી વિક્રેતાઓએ યુવા પેઢીને લક્ષ્યમાં રાખીને નવા સ્વાદ રજૂ કર્યા છે. યુવાનો માટે બનાવવામાં આવેલી ‘Gen-Z’ ઘારીનું ભાવ રૂ. 1200 પ્રતિ કિલો રાખવામાં આવ્યું છે. બીજી ટ્રેન્ડી ઘારી ‘જંતર-મંતર’ છે જેમાં અડધા ભાગ પર સોનાનું અને અડધા ભાગ પર ચાંદીનું વરખ લગાડવામાં આવ્યું છે; આ ઘારીનો 1 પીસનો ભાવ રૂ. 1000 રાખવામાં આવ્યો છે.
ભલે ભાવ વધ્યા હોય, મોંઘવારી હોય કે ન હોય, સુરતીઓનો ખાણીપીણીનો ઉત્સાહ ઓછી થતો નથી અને આ ચંદી પડવે પણ સુરત ફરી એકવાર ઘારીના અનોખા સ્વાદમાં ગળાડૂબ થવા માટે તૈયાર છે.