NTAનો મોટો નિર્ણય
નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)એ સ્પર્ધાત્મક રાષ્ટ્રીય પરીક્ષાઓની પારદર્શિતા વધારવા માટે મોટું પગલું લીધું છે. NTA દ્વારા JEE, NEET, NET અને CUET સહિતની મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષાઓમાં હવે નિવૃત્ત સૈન્યકર્મીઓ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના નિવૃત્ત અધિકારી તેમજ સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના કાર્યરત અને નિવૃત્ત શિક્ષકોને સ્વતંત્ર નિરીક્ષક તરીકે નિયુક્ત કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
આ પગલાં પેપર લીક જેવા વિવાદો બાદ લેવામાં આવ્યા હોવાનું પ્રકાશિત માહિતીમાં જણાવાયું છે. ફેરફારની પૃષ્ઠભૂમિ માહિતી અનુસાર, NEET‑UGની પુનઃપરીક્ષા અને તેના પાસેથી ઉપજેલી લોજિસ્ટિક્સ-સુવ્યવસ્થા સંબંધિત બાબતોને લઈને આવતા પ્રશ્નોને જોતા NTAએ તેની કાર્યપદ્ધતિમાં સુધારા કરવાના નિર્ણય લીધા છે.
નિરીક્ષકોની નિમણૂક
ખાસ કરીને 21 જૂન 2026ના રોજ યોજાયેલી NEET‑UGની પુનઃપરીક્ષામાં લેવામાં આવેલી વ્યવસ્થાઓને ધ્યાનમાં રાખીને એજન્સી આગળના પરીક્ષા ચક્રો માટે કડક દેખરેખ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે. EOI દ્વારા કાયમી સ્વતંત્ર નિરીક્ષકોનો સમૂહ NTA દ્વારા જાહેર કરાયેલા ‘એક્સપ્રેશન ઓફ ઈન્ટરેસ્ટ’ (EOI) દસ્તાવેજ મુજબ એજન્સી એક કાયમી અને પૂર્વ‑ચકાસાયેલ સ્વતંત્ર નિરીક્ષકોનો સમૂહ તૈયાર કરી રહી છે.
આ સમૂહના નિરીક્ષકોની નિમણૂકથી દરેક પરીક્ષા કેન્દ્ર પર ઓછામાં ઓછા એક સ્વતંત્ર નિરીક્ષક તૈનાત રહેશે, જે સિટી કોઓર્ડિનેટર અને સેન્ટર સુપરિન્ટેન્ડન્ટથી અલગ રહી NTAના સીધા પ્રતિનિધિ તરીકે કાર્ય કરશે. તેમનું મુખ્ય કાર્ય પરીક્ષા નિષ્પક્ષતા, સુરક્ષા અને સુચારુ સંચાલન અંગે સીધો રિપોર્ટ NTAને આપવાનું રહેશે.
નિરીક્ષકો માટેની શ્રેણીઓ
નિરીક્ષકો માટે નીકળેલી ત્રણ શ્રેણીઓ છે: પ્રથમ શ્રેણી: કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના નિવૃત્ત અધિકારીઓ, બીજી શ્રેણી: સશસ્ત્ર દળો અથવા અર્ધસૈન્યકર્મીઓના નિવૃત્ત કર્મચારીઓ, અને ત્રીજી શ્રેણી: સરકારી શાળાઓ, કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓના કાર્યરત અથવા નિવૃત્ત શિક્ષકો અને પ્રોફેસરો. NTAએ જાહેર લાગણીઓમાં આ ત્રણ શ્રેણીઓ માટે અરજીઓ માગી છે જેથી વિવિધ ક્ષેત્રના લાયક લોકોને સ્વતંત્ર નિરીક્ષણની જવાબદારી સોંપી શકાય.
વિદેશી કેન્દ્રો માટે ખાસ વ્યવસ્થા
વિદેશમાં આવેલી પરીક્ષા કેન્દ્રો માટે પણ NTAએ કડક દેખરેખ માટે ખાસ આયોજન કર્યું છે. વિદેશી કેન્દ્રો પર નિરીક્ષકોની પસંદગી એ દેશમાં રહેલા યોગ્ય ભારતીય નાગરિકોમાંથી કરવામાં આવશે. આવી જવાબદારી તે દેશમાં રહેલા ભારતીય દૂતાવાસના કાર્યરત અથવા નિવૃત્ત અધિકારીઓ, વિદેશ મંત્રાલયના નિવૃત્ત અધિકારીઓ અથવા સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ લાયક ભારતીય નાગિકોને સોંપવાની વિકલ્પ જાહેર માહિતીમાં દર્શાવવામાં આવી છે.
પરીક્ષા કાર્યક્રમો
જાહેર થયેલી માહિતી અનુસાર NTA દર વર્ષે NEET‑UG, JEE‑Main, UGC‑NET, CSIR‑NET અને CUET (UG અને PG) જેવી રાષ્ટ્રીય સ્તરના પ્રવેશ અને પાત્રતા પરીક્ષાઓનું આયોજન કરે છે. આ નવી વ્યવસ્થા વિદ્યાર્થીઓના વિશ્વાસ ફરીથી મેળવવા અને પરીક્ષા પ્રક્રિયાની સલામતી વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલાંરૂપ બની શકે છે, એમ સૂત્રોએ જણાવ્યું છે.