દિલ્હી-NCRમાં AQI 240ને પાર
દિલ્હી-NCRમાં હવાની ગુણવત્તા ખરાબ થવાની સ્થિતિનાં પગલા તરીકે બુધવારે ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) ના પ્રથમ તબક્કાના નિયંત્રણો અમલમાં મુકાયા છે. તેના હેઠળ રેસ્ટોરાંના તંદૂર માટે કોલસા અને લાકડાના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ રાખવામાં આવ્યો છે અને ડીઝલ જનરેટરનો ઉપયોગ માત્ર કટોકટી અથવા જરૂરી પરિસ્થિતિઓમાં જ કરવાની શરત મૂકવામાં આવી છે.
GRAP-1 અમલ અને પ્રતિબંધો વાયુ ગુણવત્તા ખરાબ થતાં GRAPના પહેલા તબક્કાના પગલાં લાગુ કરાયા છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આ તબક્કામાં ખાસ કરીને હોટલ-રેસ્ટોરાંઓમાં તંદૂર માટે કોલસા અને લાકડાનો ઉપયોગ બંધ કરવામાં આવ્યો છે અને ડીઝલ જનરેટરનો ઉપયોગ કટોકટી અથવા અત્યંત જરૂરી પરિસ્થિતિઓ સુધી સીમિત રહેશે.
AQIના તાજેતરના આંકડા વાયુ ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન આયોગ (CAQM) મુજબ, દિલ્હીમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 20 ઓક્ટોબરે 179 નોંધાયો હતો અને 21 ઓક્ટોબરે બપોરે 2 કલાકે તે 244 પર પહોંચી ગયો. હવામાન એજન્સીઓએ આગાહી કરી છે કે આગામી દિવસોમાં પણ AQI ખરાબ શ્રેણીમાં જ રહેશે.
2024નું અભ્યાસ અને જાનહાનિ ‘ધ લાન્સેટ’ના 2024ના અભ્યાસ અનુસાર, ભારતના 10 મુખ્ય શહેરોમાં દિલ્હીની હવાની સ્થિતિ સૌથી ખરાબ છે અને પ્રદૂષિત હવાની કારણે દર વર્ષે 12,000 લોકોનાં મરણ થાય છે, એવો તારણ આપવામાં આવ્યો છે.
AQI શું માપે છે?
AQI એ હવાની ગુણવત્તા માપવા માટેનું સાધન છે જે દર્શાવે છે હવા કિતલી શુદ્ધ છે અને તેમાં રહેલા પ્રદૂષકો આપણા આરોગ્ય માટે કેટલા જોખમી બની શકે છે. સામાન્ય રીતે AQI પાંચ મુખ્ય વાયુ પ્રદૂષકોની સાંદ્રતા પર આધારિત હોય છે: ગ્રાઉન્ડ લેવલ ઓઝોન, પાર્ટિકલ પ્રદૂષણ, કાર્બન મોનોક્સાઇડ, સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ અને નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ. રિપોર્ટ્સ અથવા મોબાઇલ એપ્સ પર તમે સામાન્ય રીતે AQI આંકડાઓ જેમકે 80, 102, 184, 250 વગેરે જોઈ શકો છો.