UPI પર ચાર્જ લાગુ નહીં પરંતુ વસૂલી શરૂ
ભારતીય સ્કૂલ ઑફ બિઝનેસ (ISB)ના સેન્ટર ફૉર એનાલિટિકલ ફાઈનાન્સ દ્વારા કરાયેલા સર્વેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે UPI પર પ્રસ્તાવિત ચાર્જ હજી અમલમાં નહોતા પરંતુ સપ્લાયરો દ્વારા વેપારીઓ પાસેથી ડિજિટલ ચુકવણીઓ માટે એક્સ્ટ્રા ચાર્જ માંગી રહ્યો છે. સર્વે અનુસાર, 14 રાજ્યોના 64 શહેર અને વિસ્તારોમાં થયેલા આ સર્વેમાં કુલ 722 વેપારીઓમાંથી 10.4%એ જણાવ્યું કે તેમના સપ્લાયરે UPIથી ચુકવણી કરતી વખતે વધારાનો ચાર્જ માગ્યો હતો.
સર્વેની સમયસીમા અને આવરણ આ સર્વે 24 સપ્ટેમ્બરથી 10 ઑક્ટોબર 2026 વચ્ચે કરવામાં આવ્યો હતો. સર્વેમાં કુલ 722 વેપારીઓને સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેઓ 14 રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોના 64 શહેરો/વિસ્તારોમાંથી લેવામાં આવ્યા હતા. વેપારીઓની ફરિયાદ સર્વેમાં સમાવિષ્ટ વેપારીઓમાંથી 10.4%એ જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા 10 દિવસોમાં તેમના સપ્લાયરે UPI દ્વારા ચુકવણી પર એક્સ્ટ્રા ચાર્જ માંગ્યો હતો.
કેટલાક વેપારીઓએ જણાવ્યું કે રોકડ ચુકવણી પર આવો વધારાનો ચાર્જ નથી માંગવામાં આવતો, જ્યારે UPI અથવા ડિજિટલ ચુકવણીઓ પર આવું એક્સ્ટ્રા ચાર્જ લાદવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે નાના દુકાનદારોના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.
પ્રસ્તાવિત UPI ચાર્જની વિગતો
પ્રસ્તાવ મુજબ, ₹2,000થી વધુના કેટલાક UPI ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પર 0.4% MDR લાગુ કરવાની ચર્ચા છે. આ ચાર્જની મહત્તમ મર્યાદા ₹300 નક્કી કરવાની વાત ધરાવવામાં આવી છે. રેલવે, ફ્યુઅલ અને શિક્ષણ જેવી કેટલીક કેટેગરીઝમાં ₹2,000થી વધુના વ્યવહારો પર ₹5નો ફ્લેટ ચાર્જ લાગવાનો પ્રસ્તાવ છે.
અમલીકરણની હાલની સ્થિતિ આ વ્યવસ્થા પ્રથમ તબક્કામાં 15 ઑક્ટોબરથી અમલમાં આવવાની હતી, પરંતુ નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઑફ ઈન્ડિયાએ (NPCI) અમલીકરણ દિવાળીના બાદ માટે મુલતવી રાખી દીધી છે. પ્રસ્તાવના અમલીકરણ માટે નવી તારીખ હજી જાહેર કરવામાં આવી નથી અને સુચિત ચાર્જ્સ હાલમાં અમલમાં નથી.