વિશ્વમાં ગંભીર ભૂખમરા
ગ્લોબલ હંગર ઇન્ડેક્સ 2026 અને ‘એક્શન અગેઇન્સ્ટ હંગર’ની તાજેતરની રિપોર્ટ અનુસાર વિશ્વમાં લગભગ 26.6 કરોડ લોકો ગંભીર ભૂખમરા સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. અહેવાલમાં આ સ્થિતિનાં મુખ્ય કારણો તરીકે આબોહવા પરિવર્તન, યુદ્ધો અને આર્થિક મંદીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
પાકિસ્તાનમાં ભૂખમરા
પાકિસ્તાનમાં અહેવાલ પ્રમાણે 1.1 કરોડથી વધુ લોકો ભૂખમરાથી પીડિત છે. ગ્લોબલ હંગર ઇન્ડેક્સ 2026માં ભારતને 122 દેશોની યાદીમાં 100મા ક્રમે સ્થાન મળ્યું છે અને તેનું સ્કોર 24.1 નોંધાયું છે. વિશ્વવ્યાપી પરિપ્રેક્ષ્ય અને કારણો ‘એક્શન અગેઇન્સ્ટ હંગર’ના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા એક દાયકામાં તીવ્ર ભૂખમરાથી પીડતા લોકોની સંખ્યા બમણી થઈ ગઈ છે.
ખાદ્ય કટોકટીના કારણો
અત્યારે લગભગ 47 દેશોમાં આશરે 26.6 કરોડ લોકો ગંભીર ખાદ્ય કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યા છે. અહેવાલ મુજબ ગૃહયુદ્ધો, સશસ્ત્ર સંઘર્ષો, વિસ્થાપન, આર્થિક સમસ્યાઓ અને પૂર અને દુષ્કાળ જેવી આબોહવા સંકળાયેલા ઘટનાઓ મુખ્ય કારણો છે.
ભારતનું સ્થાન
ગ્લોબલ હંગર ઇન્ડેક્સ 2026માં ભારતનું ક્રમ 100 અને સ્કોર 24.1 છે, જે તેને ‘ગંભીર’ (Serious) શ્રેણીમાં મૂકે છે. વૈશ્વિક સરેરાશ સ્કોર 18.1 નોંધાયો છે. અહેવાલમાં ભારતમાં મુખ્ય ચિંતાનો વિષય તરીકે ‘છૂપી ભૂખ’ (hidden hunger)નું ઉલ્લેખ છે.
ભારતના અંદાજે 520 મિલિયન (લગભગ 35.5%) લોકો મોંઘવારીના કારણે પૌષ્ટિક અને સ્વસ્થ આહાર ખરીદી શકતા નથી. બાળ પોષણ સંબંધી સૂચકાંકોમાં સુધારા દેખાતા હોય પણ ચિંતાજનક મુદ્દા હજુ છે.
નિષ્કર્ષ
અહેવાલ અનુસાર ભારતે લગભગ 100 મિલિયનથી વધુ લોકોને ભૂખમરાથી બહાર લાવવાનો ગણિતીય યોગદાન આપ્યું છે. આબોહવા પરિવર્તન, અનિયમિત ચોમાસુ અને વધતા તાપમાનને કારણે ઘઉં અને કઠોળના ઉત્પાદન પર અસર થતી નોંધવામાં આવી છે.