જ્ઞાનેશ કુમાર લાંચ કેસમાં નવી તપાસ
કેન્દ્રીય મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર વિશે સતત વધતી મહિલાઓ વચ્ચે હવે 20 વર્ષ જૂના લાંચ માગવાના આરોપોની વિજિલન્સ તપાસ ફરી શરૂ કરવામાં આવી છે. કેરળના ગૃહમંત્રી મેશ ચેન્નિથલાએ વિજિલન્સ વિભાગને આ તપાસનો આદેશ આપ્યો હોવાનું સૂત્રોએ જણાવ્યું છે.
આ ફરિયાદ કેરળ સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રોજેક્ટ (KSTP) સાથે સંકળાયેલ છે અને તે સમયે જ્ઞાનેશ કુમાર રાજ્યમાં PWD સચિવ હતા. તપાસનો આદેશ અને વિજિલન્સની કામગીરી સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે ગૃહમંત્રીની ઓફિસે કાનૂની અભિપ્રાય લીધા બાદ વિજિલન્સને તપાસ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
વિજિલન્સ ટીમ પહેલેથી જ KSTP પ્રોજેક્ટ સંબંધિત આરોપોની તપાસ કરી રહી હતી અને હવે કોન્ટ્રાક્ટર સાજન દ્વારા આપવામાં આવેલી નવી ફરિયાદનો પણ સમાવેશ થશે. અગાઉની તપાસમાં હાથ ધરવામાં આવેલી બાબતોને પણ ફરીથી તપાસવામાં આવશે કે શું જરૂરી પાસાઓની પુરતી તપાસ કરવામાં આવી હતી કે નહીં.
સાજનના આરોપો અને પ્રોજેક્ટ પૃષ્ઠભૂમિ કોલ્લમના કોન્ટ્રાક્ટર સાજનના દાવા મુજબ, KSTPના કામ પૂર્ણ થવા પછી ચુકવણી માટે જ્ઞાનેશ કુમારે ₹2 કરોડની લાંચ માગી હતી. પત્રક પ્રમાણે પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયરોએ લગભગ ₹17 કરોડના બિલ મંજૂર કર્યા હતા, પરંતુ ચુકવણી માટેના ચેક રોકી દેવામાં આવ્યા હતા અને આ બાકી રકમ ચુકવવા બદલ લાંચની માંગ લીધી હોવાનો આરોપ છે.
લી સી બીની આત્મહત્યા અને તેના દાવા સાજનના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયર લી સી બીએ જણાવ્યું હતું કે જ્ઞાનેશ કુમારે લાંચ વગર ચુકવણીના ચેક જારી કર્યા નથી. ચુકવણી ન મળવાથી અને લાંચની માંગના તણાવને કારણે લી સી બીએ 2006માં આત્મહત્યા કરી હતી અને તેની સુસાઇડ નોટમાં જ્ઞાનેશ કુમારનું નામ ઉલ્લેખિત હોવાનું દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
સૂત્રો અનુસાર મલેશિયાની કંપની PATI-BEL અને તેના ઠેકેદારો અને કર્મચારીઓને આ મામલાથી આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પહેલી વિજિલન્સ તપાસ અને નવી તપાસમાં તપાસવાની બાબતો લીની મૃત્યુ બાદ 2006માં વિજિલન્સ દ્વારા અગાઉની તપાસ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અહેવાલ મુજબ આરોપો સાબિત ન થતા તે તપાસ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી.
હાલની નવી તપાસમાં જોઈએ તે પણ જોઇલા જશે કે અગાઉની તપાસમાં તમામ જરૂરી પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી કે નહીં અને જેમાં જરૂરી લોકોને એવા સાક્ષી તરીકે પૂછપરછ માટે રજૂ કરવામાં આવ્યા કે નહીં.
રાજકીય આંચ અને SIR નિવેદન રાજકીય પ્રત્યાઘાતમાં કોંગ્રેસના નેતાઓ ખાસ કરીને સાંસદ રાહુલ ગાંધી CECને SIR સંદર્ભમાં ગેરરીતિના આરોપો માટે સતત ઘેરી રહ્યા છે. તેઓ દાવો કરે છે કે ચૂંટણી પંચ જાણબૂઝીને લોકોના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરી રહ્યું છે.
ઈન્ડિયા અલાયન્સે આ મુદ્દે 1 નવેમ્બરે રેલીનું આયોજન કર્યું અને વિપક્ષે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ અરજી દાખલ કરી છે. રિપોર્ટમાં મુકેલ દાવા ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસનાં 23 સપ્ટેમ્બરનાં અહેવાલ અનુસાર, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંઘ સંધુ અને વિવેક જોશીએ 28 ઑક્ટોબર 2025થી 14 ઑગસ્ટ 2026 દરમિયાન 14 વખત પંચના નિર્ણયોને લઇને લેખિત વાંધા નોંધાવ્યાં હતા.
આ વાંધાઓમાં મતદાર યાદી, Form-6, નવા મતદારો અને મતદાર ડેટાબેઝ સંબંધિત મુદ્દાઓનો સમાવેશ હોવાનું અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ અનુસાર આ વાંધાઓની નકલો CEC જ્ઞાનેશ કુમારને પણ મોકલવામાં આવી હતી અને આ વિવાદ જૂન 2025થી બિહારમાં શરૂ થયેલા SIR દરમિયાન ઊભો થયો હતો.
પ્રતિસાદની અવસ્થાઃ વિજિલન્સ હાલ આ લાંચ માગવાના આરોપોની તપાસ કરી રહી છે અને આમ થયેલ આરોપો અત્યાર સુધી સાબિત થતા નથી. સામાન્ય રીતે જાહેરાત મુજબ, જ્ઞાનેશ કુમારે આ મામલે હજુ સુધી કોઈ પ્રતિક્રિયા આપીને જવાબ આપવામાં આવ્યો નથી.