ગુજરાતના ખેડૂતોની લોન
કેન્દ્ર સરકારના આંકડા મુજબ ગુજરાતના ખેડૂતો પર કુલ રૂ. 1,68,460.93 કરોડના દેવાની બોજ છે. તેમાં ટૂંકા ગાળાની પાક લોન રૂ. 1,05,097.25 કરોડ અને લાંબા ગાળાની ટર્મ લોન રૂ. 63,363.68 કરોડની રકમ શામેલ છે. આ આંકડા રાજ્યની કૃષિ સ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
કેન્દ્ર સરકારના આંકડા અને રાજ્યની તુલના કેન્દ્ર સરકારે જાહેર કરેલા રિપોર્ટ મુજબ એકલા ગુજરાતના ખેડૂતો પર જ રૂ. 1,68,460.93 કરોડની લોન બાકી છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ તારાથી ગુજરાતની કૃષિ ક્ષેત્રની નાજુક પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થાય છે અને ઘણા અન્ય રાજ્યોની તુલનામાં ગુજરાતમાં ખેડૂતોની દેવાની સ્થિતિ ગંભીર છે.
પાક લોનનો ભાર
કેન્દ્રઆંકડાઓ મુજબ ગુજરાતની પાક લોન રૂ. 1,05,097.25 કરોડ સુધી પહોંચેલી છે. રિપોર્ટમાં બિહારની પાક લોન રૂ. 44,001 કરોડ અને પશ્ચિમ બંગાળની પાક લોન રૂ. 38,248 કરોડ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જેના આધારે કેટલાક મોટા પશ્ચિમ અને પૂર્વીય રાજ્યોની તુલનામાં ગુજરાતમાં પાક લોનનો ભાર વધારે હોવાનું નોંધાયું છે.
ટર્મ લોન—લાંબા ગાળાના રોકાણ માટેની સ્થિતિ, ખેતીના આધુનિકીકરણ, ટ્રેક્ટર ખરીદી અને ટપક સિંચાઈ જેવા લાંબા ગાળાના ખર્ચ માટે લેવાતી ટર્મ લોન રૂપે ગુજરાતના ખેડૂતો પર રૂ. 63,363.68 કરોડ બાકી હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
રિપોર્ટ અનુસાર બેંકો લોન આપતા ઝડપે આર્થિક રીતે સધ્ધર બની રહી છે, છતાં ખેડૂતો આ લોનના ભાર હેઠળ દબાયા પાયા રહ્યા છે. ખર્ચોના વૃદ્ધિ અને હવામાનના પ્રભાવને કારણે ખેતી કરવાનું ખર્ચ ઘણું વધુ થયું છે.
બદલાતા હવામાન, અતિવૃષ્ટિ અને અનિયમિત વરસાદને કારણે ખેતીને નુકસાન થતું હોવાથી ખેડૂતોએ આર્થિક રીતે ભારે અસર અનુભવી છે અને લોનની હપ્તા ભરવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે.
દ્વારકા સહિતના વિસ્તારોમાં વરસાદની ઘટ અને ખેડૂતોએ ઉઠાવેલી માંગ ચાલુ વર્ષે દુષ્કાળના ખતરા વધારી દીધા છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ખેડૂતો સરકારી સ્તરે દુષ્કાળ જાહેર કરી યોગ્ય આર્થિક વળતર અને સહાયની માંગ કરી રહ્યા છે.
રિપોર્ટમાં સરકાર દ્વારા ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાની વાયદાઓ હોવા છતાં દેવાની સ્થિતિ ઘટાડતી નથી તેવો ઉલ્લેખ પણ કરવામાં આવ્યો છે.