બોમ્બે હાઈકોર્ટનો ચુકાદો
બોમ્બે હાઈકોર્ટે Elster Metering Pvt. Ltd. વિ. State of Maharashtra (W.P. No.12273/2026, તારીખ 12.10.2026) માં ગુસટ સંબંધિત ચુકાદામાં કહ્યું છે કે માત્ર GST પોર્ટલ ઓર્ડર અપલોડ કરવું તેને યોગ્ય રીતે નોટિસ આપવી ગણાય નહીં. કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું કે આ કેસમાં 29 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ GSTR‑1 અને ઇ-વે બિલ વચ્ચે તફાવતને લઈને વેરા, વ્યાજ અને દંડ વસૂલવા માટે DRC‑07 ઓર્ડર GST પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવ્યો હતો.
અરજદારની દલીલ હતી કે તેમને કાયદેસરની જાણ લાગતી રીતે આપવામાં આવી નહોતી. કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અરજદારે મહાનગર ગેસ લિમિટેડને આશરે રૂ.60.65 લાખના ગેસ મીટર સપ્લાય કર્યા હતા. એક ઇન્વૉઇસ હેઠળ માલ બે વાહનમાં મોકલવામાં આવતાં બે અલગ ઇ-વે બિલ બનાવવામાં આવ્યા અને બંને ઇ-વે બિલમાં ઇન્વૉઇસની સંપૂર્ણ કિંમત બતાવવામાં આવી હતી.
પરિણામે GSTR‑1 અને ઇ-વે બિલની રકમોમાં તફાવત થયો અને તેની આધારે 29 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ DRC‑07 ઓર્ડર GST પોર્ટલ પર ચઢાવવામાં આવ્યો. અરજદારી કાર્યવાહી અને દલીલ અરજદારને આ ઓર્ડરની માહિતી ફેબ્રુઆરી 2025માં મળી હતી અને ત્યારબાદ ડિલે કંડોનેશન અરજી સાથે અપીલ દાખલ કરી.
ડિલે કંડોનેશન મંજૂર થયા પછી અરજદારે બોમ્બે હાઈકોર્ટે રીટ દાખલ કરી હતી. અરજદારે પોતાના હક માટે બોમ્બે હાઈકોર્ટના પૂર્વ ચુકાદા T.S.Lines India Pvt. Ltd VS State of Maharashtra (2024) 15 Centax 273 (BON) નો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહેવામાં આવ્યું કે ઓર્ડર ‘additional notices and order section’માં અપલોડ કરાયો હોવાથી તેમને યોગ્ય રીતે જાણ આપવામાં આવી નહોતી.
ખાતાની દલીલ ખાતાની તરફથી દલીલ કરવામાં આવી કે જો કરદાતા નિયમિત રીતે પત્રકો ભરતા અને વેરા ચુકવતા હોય તો તેઓ GST પોર્ટલની કામગીરીથી પરિચિત હોય છે અને અપલોડ થયેલા ઓર્ડર વિશે માહિતી મેળવી શકતા હોત. તેથી ‘ઓર્ડરની જાણ કરવામાં ના આવી’ એમ કહેવું યોગ્ય નથી, એવી હતલાં રજૂઆત કરી હતી.
બોમ્બે હાઈકોર્ટનો નિષ્કર્ષ કોર્ટે નોંધ્યું કે પત્રક ભરવાની જગ્યા પર માત્ર પોર્ટલ પર ઓર્ડર મૂકી દેવું તે યોગ્ય જાણ માનવામાં આવી શકતું નથી અને અધિકારીના આ અભિગમમાં મૂળભૂત ખામી છે. કોર્ટના અભિપ્રાય મુજબ માત્ર GST પોર્ટલ પર આદેશ અપલોડ કરવાથી તેની યોગ્ય રીતે સેવાભાવનો પુરાવો સમજી લેવો યોગ્ય નથી.
તેમજ ટેકનિકલ પ્રોસેસ હોવા છતાં કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતોનું પાલન વધુ મહત્વનું છે, તેવા તથ્યોને કોર્ટે આદેશમાં ભાર આપ્યો છે.