DRDO હાઈપરસોનિક મિસાઈલ
DRDO દ્વારા વિકસિત લોંગ રેન્જ હાઈપરસોનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલ (LR-AShM) 2027 થી 2029 વચ્ચે ભારતીય સશસ્ત્ર દળોમાં સામેલ થવાની તૈયારીમાં છે. ઓડિશાના દરિયાકાંઠે યોજાયેલા શ્રેણીબદ્ધ સફળ પરીક્ષણો બાદ તેના સીરિયલ પ્રોડક્શનનો તબક્કો શરૂ થયો છે. પ્રાથમિક રીતે તેને નૌકાદળની દરિયા રક્ષણ બેટરી માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
મુલભૂત ક્ષમતા અને ગતિ માહિતી અનુસાર આ મિસાઈલની મારક ક્ષમતા આશરે 1500 કિલોમીટર છે અને તેની ટોચની ઝડપ 12348 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જેના કારણે તે 15 મિનિટની અંદર 1500 કિમીનું અંતર કાપી શકે છે.
મિસાઈલની ટેકનિકલ રચના
ટેકનિકલ રચના અને ચોકસાઈ આ હાઈપરસોનિક મિસાઈલ બે તબક્કાના સોલિડ રોકેટ મોટરથી લોન્ચ થાય છે અને ત્યારબાદ હાઈપરસોનિક ગ્લાઇડ વ્હીકલ તરીકે ટાર્ગેટ તરફ આગળ વધી પરોક્ષ પ્રહાર કરે છે. તેને દરિયામાં સ્થિર અથવા ગતિશીલ દુશ્મન યુદ્ધજહાજો પર સચોટ પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા હોવાનું જણાવાયું છે.
મિસાઈલ પૂરતી હદ સુધી સ્વદેશી સેન્સર અને એવિઓનિક્સ સાથે સજ્જ છે અને તેના કારણે પ્રહારની ચોકસાઈ જાળવવાના દાવો કર્યા ગયા છે. પરિક્ષણ અને ઉત્પાદન સ્થિતિ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં મિસાઈલની 1500 કિમી રેન્જ અને નિશાન સાધવાની ક્ષમતા સાબિત કરાઇ હોવાનું જણાવાયું છે.
ભવિષ્યની યોજનાઓ
આ મિસાઈલ પ્રજાસત્તાક દિને પણ પ્રદર્શિત થઈ ચૂકી છે અને હવે તેને સીરિયલ પ્રોડક્શનના તબક્કામાં લઈ જવામાં આવ્યો છે. અંતિમ વપરાશકર્તા મૂલ્યાંકન પૂર્ણ થયા પછી તેને સશસ્ત્ર દળોને સોંપવામાં આવશે. ઉત્પાદન જથ્થો અને સમયરેખા શરૂઆતના તબક્કામાં દર વર્ષે 10થી 15 મિસાઈલનું ઉત્પાદન કરવાની યોજના છે અને ત્યારબાદ ઉત્પાદન વધારીને દર વર્ષે 25થી 40 યુનિટ સુધી લાવવાની યોજના રજૂ કરવામાં આવી છે.
આ મિસાઈલ પ્રાથમિક પક્ષે નૌકાદળની દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા બેટરી માટે છે, પણ બાદમાં યુદ્ધજહાજો અને એરક્રાફ્ટ પરથી દાગી શકાય તેવા વિકલ્પો વિકસાવવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. ભવિષ્યમાં તેની રેન્જ વધારીને 3000 કિમી સુધી લાવવાની તૈયારી પણ ચાલી રહી છે અને નૌકાદળ ઉપરાંત એર્મી અને એરફોર્સ માટે પણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની યોજના છે.
જાગતિક પ્રાસંગિકતા માહિતી પ્રમાણે આ વિકાસથી ભારત હાઈપરસોનિક ટેક્નોલોજી ધરાવતાં દેશોની શ્રેણીમાં અમેરિકા, રશિયા અને ચીનની સાથે ઊભો રહેવાનો દાવો કરી રહ્યો છે. માહિતીમાં થયેલા વર્ણન મુજબ મિસાઈલનું ઉડાન માર્ગ એટલું જટિલ અને અનિશ્ચિત હોય છે કે દુશ્મનના રડાર અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે તેનો માર્ગ ટ્રેક કરવો અથવા તેને તોડી પાડવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
પ્રસિદ્ધ વર્ણન અનુસાર આ મિસાઈલ હિંદ મહાસાગરમાં વધતા તણાવ વચ્ચે ભારતની સુરક્ષા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.