બ્રેન્ટ ક્રૂડ ભાવમાં વધારો
મધ્યપૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. 3 સપ્ટેમ્બરના વેપારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ભાવ પ્રતિ બેરલ 97 ડોલરથી ઉપર જઈ ગયું હતું, જ્યારે 4 સપ્ટેમ્બરના કારોબારમાં ભાવ આશરે 95થી 96 ડોલરની આસપાસ રહ્યો. હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી પુરવઠા ખોરવવાની આશંકાઓને પગલે રોકાણકારોએ જોખમ પ્રીમિયમ ઉમેર્યું અને બજાર સંવેદનશીલ રહ્યું છે.
બ્રેન્ટની કિંમતોમાં તાજા ફેરફાર 3 સપ્ટેમ્બર કરવામાં જોવા મળેલી તેજી બાદ 4 સપ્ટેમ્બરનો કારોબાર તટસ્થ રહ્યો અને ભાવમાં થોડો ઘટાડો નોંધાયો. તેલના ભાવે થયેલી આ ઘટાડા-વધારા પાછળ મુખ્ય કારણ મધ્યપૂર્વમાંથી પુરવઠા ખોરવવાની અનિશ્ચિતતા અને ખાસ કરીને હોર્મુઝ જળસંધિ પરથી પુરવઠામાં વિક્ષેપની શક્યતા ગણાતી છે. આ અઠવાડિયે બ્રેન્ટમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે.
બજારની પ્રતિક્રિયા
બજારની પ્રતિક્રિયા અને શેરબજારો પર અસર તેલની કિંમતોના ઉંચા લેવલ અને ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતાની અસર એશિયાઈ શેરબજારો પર પણ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક બજારીઓમાં ટેક શેરોના વધારાએ બજારને ટેકો આપ્યો, જ્યારે અન્ય જગ્યાએ રોકાણકારો સાવચેત રહ્યા. જાપાનની બજારમાં યેનની મજબૂતી અને વ્યાજદર સંબંધિત અપેક્ષાઓ મહત્વપૂર્ણ પરિબળ રહ્યાં છે.
દક્ષિણ કોરિયા સહિતના કેટલાક એશિયાઈ બજારોમાં ટેક શેરોએ બજારને સપોર્ટ આપ્યો. અમેરિકન શેરબજારમાં AI સંબંધિત કંપનીઓ રોકાણકારોના કેન્દ્રમાં રહી છે. Dell Technologiesના શેરોમાં મજબૂત ઉછાળો જોવા આવ્યો હતો, અને Nvidia, Meta અને Micron જેવા મોટા ટેક શેરોમાં પણ વધારો નોંધાયો.
હાલમાં ઊંચા તેલભાવે અને ફુગાવાની શક્યતાએ વૈશ્વિક બજારો માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. ભારત મોટાભાગે ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કરે છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે તો દેશના આયાત બિલ અને મોંઘવારી પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે.
તાજેતરના અહેવાલ મુજબ ભારતનો ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટ પણ 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચ્યો હતો. સતત ઊંચા ક્રૂડ ભાવથી પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સના ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે અને લાંબા ગાળે માલસામાનના ભાવ અને મોંઘવારી પર અસર પડી શકે છે.
નોંધનીય છે કે LPG અને CNGના ભાવ અલગ બજારો અને કિંમતી પરિબળો પર આધારિત હોય છે, તેથી માત્ર બ્રેન્ટ ક્રૂડના વધારા પરથી તાત્કાલિક ઉછાળો આવનાર નથી એવી શક્યતા રહે છે. આગામી દિશા માટે મહત્વના પરિબળો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની રાજકીય તણાવની તીવ્રતા; હોર્મુઝ જળસંધિમાંથી તેલ પુરવઠાની સ્થિતિ અને તેમાં શક્ય વિક્ષેપ; અમેરિકાના આર્થિક આંકડા અને ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજ નીતિ વિશેની અપેક્ષાઓ; જો ઊર્જા કિંમતો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે તો વૈશ્વિક ફુગાવાની સંભાવના.
વિશ્વ બજાર અને તેલની કિંમતોની આગળની દિશા મુખ્યત્વે ઉપરોક્ત પરિબળો અને મધ્યપૂર્વની પરિસ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે.