અલ નીનોની મજબૂત બનવાની સંભાવના
વિશ્વ મોસમી સંગઠન (WMO) અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નેતાઓએ ચેતવણી આપી છે કે હાલનું અલ નીનો ઘટક પૂરતું જોરદાર બનવાની દિશામાં આગળ વધતું ચાલી રહ્યું છે. મધ્ય અને પૂર્વીય વિષુવવૃત્તીય પ્રશાંત મહાસાગરમાં દરિયાની સપાટી અને તેના નીચેનું તાપમાન સામાન્યથી નોંધપાત્ર વધુ છે, જે સમુદાયો અને અર્થતંત્ર પર ગંભીર અસર પેદા કરી શકે છે.
WMOના તાજા અનુમાનો અનુસાર અલ નીનો વર્ષના અંત અને 2027ની શરૂઆત સુધી યથાવત રહેવાની ખૂબજ મજબૂત શક્યતા દેખાય છે. WMOના આંકડા અને અનુમાન મુજબ Niño 3.4 સૂચકાંક મે‑જુલાઈ 2026 દરમિયાન સામાન્ય કરતાં સરેરાશ 1.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ ઉપર રહ્યો હતો, અને જુલાઈમાં આ તફાવત વધીને 2.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ પર આવ્યો.
જુલાઈના અંતથી ઓગસ્ટના મધ્ય સુધીના સાપ્તાહિક આંકડાઓમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં આશરે 2.2 થી 2.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી વધુ નોંધાયું. WMOના વૈશ્વિક આગાહી કેન્દ્રોમાં અસાધારણ ઊંચી સહમતીને આધારે સપ્ટેમ્બર‑નવેમ્બર 2026 અને ડિસેમ્બર 2026થી ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી અલ નીનો યથાવત રહેવાની સંભાવના અંદાજે 100 ટકા દર્શાવવામાં આવી છે.
અસરો અને પ્રદેશવાર ફેરફાર
WMOના મૂલ્યાંકન અનુસાર મજબૂત અલ નીનો વૈશ્વિક તાપમાન અને વરસાદની પેટર્નમાં મોટા ફેર ફેર લાવી શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહેશે અને દુકાળનું જોખમ વધશે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં વધુ ભારે વરસાદ અને પૂર આવી શકે છે. આ અસર પ્રદેશ, ઋતુ અને અન્ય મહાસાગરીય પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે અને દરેક દેશ માટે એકસરખી નહીં હોય.
WMOની રજૂઆત અનુસાર હકારાત્મક IOD વિકસવાની શક્યતા પણ મૂકી છે, જે દક્ષિણ એશિયામાં વરસાદ અને વાતાવરણીય પરિભ્રમણ પર પ્રભાવ પડી શકે છે. રાષ્ટ્ર સંઘ અને WMOની ચેતવણી સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે આ સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
WMOના મહાસચિવ સેલેસ્ટે સાઉલોએ પણ ચેતવણી આપી છે કે અલ નીનો સમુદાયો અને અર્થતંત્રને મોટો ઝટકો આપી શકે છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં પહેલેથી જ દેખાતા દુકાળ‑પૂર જેવા જોખમો વધુ ગંભીર બની શકે છે.
WMOએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે અસાધારણ અલ નીનોની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારોએ, રાષ્ટ્રીય હવામાન અને જળવિજ્ઞાન સેવાઓ સાથે મળીને આગોતરી તૈયારી અને વહેલી ચેતવણી વ્યવસ્થાઓને મજબૂત કરવી જરૂરી છે.