OBC ક્રીમી લેયર આરક્ષણ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય
નવી દિલ્હી — 5 કલાક પહેલા: સુપ્રીમ કોર્ટે યુપીએસસી પરીક્ષાઓમાં OBC ક્રીમી લેયર આરક્ષણ અંગે કેન્દ્ર સરકારની સુધારા અરજી ફગાવી દીધી છે. અદાલતે કહ્યું કે OBC આરક્ષણ હેઠળ ‘ક્રીમી લેયર’ નક્કી કરવાનો આધાર માત્ર માતા-પિતાના પગાર અથવા આવક પર રાખવો યોગ્ય નહીં હોય.
ન્યાયાલયની મુદ્રાંકન સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું કે કોઈ ઉમેદવારને આરક્ષણના દાયરા માંથી બહાર કરવા માટે માત્ર પગારને માપદંડ માનવો યોગ્ય નથી. અદાલતે કહ્યું કે તેમના નિર્ણયમાં માતા-પિતાની સામાજિક સ્થિતિ અને તેમના પદની પ્રકૃતિને પણ મહત્વ આપવું જરૂરી છે.
કેન્દ્રની સમયમાગણી નકારી કેન્દ્ર સરકારએ PSU અને ખાનગી ક્ષેત્રની નોકરીઓના પદોની સરકારી પદો સાથે સમાનતા નક્કી કરવા અને નવી વ્યવસ્થા બનાવવા માટે બે વર્ષનો સમય માંગ્યો હતો, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે આ માગણી સ્વીકારી ન હતી. કોર્ટે ચુકાદાનું પાલન કરવા માટે સરકારને વધુ આઠ અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો છે.
1993નું OM અને 14 ઓક્ટોબર 2004નું સ્પષ્ટીકરણ સરકારે 1993માં મધ્યસ્થ સ્તરે જારી કરેલા ઓફિસ મેમોરેન્ડમ (OM)માં OBC ક્રીમી લેયર નક્કી કરતી વખતે પગાર અને કૃષિ આવકનો સમાવેશ નહીં કરવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમ છતાં 14 ઓક્ટોબર 2004ના સ્પષ્ટીકરણમાં PSU અને ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓની પગારની આવકનો સમાવેશ કરવાની વાત ઉઠાવવામાં આવી હતી.
સરકાર એ સ્પષ્ટીકરણનો આધાર લઈને કેટલાક અરજદારોના માતા-પિતાના પગારને આવકમાં ઉમેર્યો હતો, જેના કારણે બાદમાં અરજદારોને અનામતનો લાભ મળતો ન હતો. ટ્રિબ્યૂનલ અને કેસનો પરિપ્રેક્ષ્ય આ વિવાદ એવા ઉમેદવારો સાથે સંકળાયેલો છે જેમના માતા-પિતા જાહેર ક્ષેત્રની સંસ્થાઓ (PSU), બેંકો અથવા સમાન સંસ્થાઓમાં કામગીરી કરતા હતા.
કેટલાક ઉમેદવારોએ સેન્ટ્રલ એડમિનિસ્ટ્રેટિવ ટ્રિબ્યુનલ (CAT)માં અરજી કરી હતી અને ટ્રિબ્યૂનલે સરકારને આ અરજદારોને OBC શ્રેણીના આરક્ષણના આધારે નોકરી આપવામાં આવે તે માટે નિર્દેશ કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટનાં નિર્દેશ અને આગળની કાર્યવાહી સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને આ કેસમાં સામેલ ઉમેદવારોના દાવાઓ પર ફરીથી વિચાર કરવા માટે અને જરૂરી તજજ્ઞતા સાથે નિર્ણય લેવા માટે 6 મહિના ની સમયસીમા આપી છે.
અદાલતે એ પણ જણાવ્યું કે જો જરૂરી હોય તો આ ઉમેદવારોને નોકરી આપવા માટે અલગથી પદો ઊભા કરવાની વ્યવસ્થા કરી શકાય છે.