આંખો દેખી ફિલ્મનું પરિચય
રજત કપૂરની ૨૦૧૩માં નીકળેલી ફિલ્મ ‘આંખો દેખી’ સામાન્ય માણસની દૃષ્ટિ અને અનુભવ પર આધારિત છે. ફિલ્મનો કેન્દ્રિય મેસેજ એ છે કે વ્યક્તિ ફક્ત તે જ સાચું માને જે તેણે પોતાની આંખે જોયું અને પોતાની જાતે અનુભવ્યું હોય.
ફિલ્મની કથા
રજત કપૂરે આ વિચારને જોડણી પરિવારી પૃષ્ઠભૂમિમાં સ્થાપિત કરેલ કથામાં મૂક્યું છે અને ફિલ્મનું મુખ્ય પાત્ર રાજેશ બાઉજીના રૂપમાં સંજય મિશ્રા લીડ રોલમાં જોવા મળે છે. કથાત્મક પ્રેરણા અને સંદર્ભ લેખમાં રજૂ કરેલી પ્રારંભિક સંધર્ભો અનુસાર, રજત કપૂર સંજય-ધૃતરાષ્ટ્ર સંવાદના પ્રશ્ર્નોભરો દૃષ્ટાંતનો ઉલ્લેખ કરે છે—સંજય રાજા ધૃતરાષ્ટ્રની આંખ બનીને યુદ્ધમાં બનતી ઘટનાઓ નિષ્પક્ષ રીતે વર્ણવે છે.
આજકાલની પરિસ્થિતિમાં લોકો એવી વસ્તુઓ પર શંકા કરશે જે તેમણે જોઉં અથવા અનુભવ્યા ન હોય—આ વિચારો ‘આંખો દેખી’ ના મુખ્ય વિચાર સાથે સંકલિત કરાયા છે. વિચારથી ફિલ્મ સુધી — નિર્માણોની પ્રક્રિયા રજત કપૂરના મનમાં આ વિચાર લાંબા સમયથી હતો.
કાસ્ટ અને સ્ટારકાસ્ટ
સંજય મિશ્રા માટે આ તેમની બીજી ફિલ્મ હતી; અગાઉ ૨૦૧૩માં ‘સારે જહાં સે મહંગા’ આવી હતી. સંજય મિશ્રાને ‘આંખો દેખી’ માટે ‘ફિલ્મફેર ક્રિટિક્સ એવોર્ડ ફોર બેસ્ટ એક્ટર’ મળ્યો હતો. ફિલ્મમાં સીમા પાહવા અમ્માના પાત્રમાં અને રજત કપૂર ચાચા તરીકે દેખાય છે.
ફિલ્મની ઉત્પતિ
ફિલ્મની ઉત્પતિમાં સોશિયલ મીડિયા કનેક્શનનું મહત્વ રહ્યું—નાઈજિરીયામાં રહેલા મનીષ મુદ્રાએ રજત કપૂરને ટ્વિટર પર સંપર્ક કર્યો અને આ કનેક્શનને કારણે પ્રોજેક્ટને સહાય મળી. લેખ કહે છે કે એવી રીતે ટ્વિટર પર થતા સંપર્કને લઇને ‘કહી શકાય છે કે આ એક ક્લાસિક ફિલ્મ બની છે, જે સમય જતાં પોપ્યુલર થશે.’
ફિલ્મનો સંદેશ
બાઉજી એક દિવસ નક્કી કરે છે કે હવે તે ફક્ત પોતાની આંખે જોયેલી અને અનુભવી વાતને જ સાચા તરીકે ન્યાય આપશે અને બાકી બધાને પ્રશ્ન કરશે—આ નિર્ણયથી પરિવાર અને સંબંધો પર અસર પડે છે અને કથાનું આવશ્યક પરિવર્તન થાય છે. બોળ અને અંતિમ સંદેશ કબીરના કવિતનું ઉદ્દઘોષણ અને બાઉજીનો સંદેશ ફિલ્મમાં મુખ્ય રીતે વણી લેવામાં આવ્યો છે.
ફિલ્મ, લેખ અનુસાર, એ જ વિચારથી બાઉજી માટે સાચો માર્ગ શોધવાનું કામ કરે છે અને તેનું પરિણામ બે પ્રેમીઓના મિલનમાં પણ જોવા મળે છે.