ઉઝબેકિસ્તાન સાથે દ્વિપક્ષીય સંબંધો Comprehensive Strategic Partnership સુધી પહોંચ્યા; 2030 સુધી વાર્ષિક વેપાર માટે 5 અબજ ડોલર લક્ષ્ય અને યુરેનિયમ સપ્લાયમાં પ્રગતિ

ઉઝબેકિસ્તાન સાથે Comprehensive Strategic Partnershipની સ્થાપના

તાશકંદમાં રવિવારે, 30 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ થયેલી ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકમાં ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને તેમના સંબંધોને Comprehensive Strategic Partnershipના સ્તરે પ્રતિષ્ઠિત કરવાની સંમતિ આપી. શકેન્દ્ર સ્તરે થયેલા આ ચર્ચામાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અને ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝિયોયેવે ભાગ લીધો.

વ્યાપાર લક્ષ્ય

Comprehensive Strategic Partnership અને બેઠકની મુખ્ય વિગતો બંને પક્ષોએ પોતાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને Comprehensive Strategic Partnershipના સ્તરે લઈ જવાનો નિર્ણય કર્યો. સત્તાવાર નોંધ અનુસાર બેઠકમાં વિવિધ ક્ષેત્રો માટે માર્ગનકશો અને અમલ માટેની સંરચના ઉપર સહમતિ મળી. 2030 સુધી વેપાર લક્ષ્યાંક બંને દેશોએ 2030 સુધી વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વેપારને 5 અબજ અમેરિકન ડોલર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.

સત્તાવાર માહિતી મુજબ હાલમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર આ લક્ષ્યાંકથી નોંધપાત્ર રીતે ઓછું છે, અને આગામી સમયગાળામાં માર્કેટ એક્સેસ, રોકાણ અને સપ્લાય ચેઇન સરળ બનાવવાના પગલાં લેવામાં આવશે. બંને પક્ષોએ વ્યાપાર અને રોકાણમાં રહેલા અવરોધો ઘટાડવા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ તથા સપ્લાય ચેઇન જોડમાણો મજબૂત કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

યુરેનિયમ સપ્લાયમાં પ્રગતિ

યુરેનિયમ સપ્લાય અને સિવિલ ન્યૂક્લિયર સહયોગ સિવિલ ન્યૂક્લિયર એનર્જી સહયોગ અંતર્ગત ઉઝબેકિસ્તાનથી ભારતમાં લાંબા ગાળાની યુરેનિયમ સપ્લાય માટેનું માળખું તૈયાર કરવા અંગે મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ નોંધાઈ છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે આ ચર્ચાને સકારાત્મક ઠેરવ્યું છે અને વડાપ્રધાન મોદીએ પણ ઉઝબેકિસ્તાનથી યુરેનિયમની લાંબા ગાળાની સપ્લાય માટે મળેલી પ્રગતિનું સ્વાગત કર્યું છે.

અન્ય ક્ષેત્રોમાં સહયોગ

વિસ્તૃત ક્ષેત્રોએ સહયોગ માટે માર્ગનકશો Comprehensive Strategic Partnership મંડાયેલી સીમામાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આર્ટિફિશ્યલ ઇન્ટેલિજન્સ, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, ઊર્જા, સ્પેસ, ડિફેન્સ, સુરક્ષા, કૃષિ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, હેલ્થકેર, IT અને શિક્ષણ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાનો રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

રક્ષણ ક્ષેત્રે બંને દેશો પોતાના ડિફેન્સ ઉદ્યોગો વચ્ચે સીધા સંપર્ક વધારવા સાથે જ મિલિટરી હાર્ડવેરના જોડમાણ વિકાસ અને સંયુક્ત ઉત્પાદન (Joint Development અને Joint Production) માટે કાર્ય કરવા માટે સંમતિ ધરાવે છે.

સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક સહયોગ

સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક સહયોગ સંબંધોમાં ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક જોડાણો પણ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. તાશકંદની મુલાકાત દરમ્યાન ફાયઝ ટેઇપા અને કારાટેપા જેવા બૌદ્ધ પુરાતત્વીય સ્થળોના સંરક્ષણ અને સંશોધન અંગે સમજૂતી થઈ છે, અને સાહિત્યિક, શૈક્ષણિક તથા માનવતાવાદી સહયોગ વધારવા માટે અનેક દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.