ઇરાન યુદ્ધ વચ્ચે ટ્રમ્પની યુરોપને ડીઝલ ધમકી
ઇરાન યુદ્ધની અસર હવે વૈશ્વિક ઈંધણ બજારમાં સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. સ્રોત પ્રમાણે, અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાથી ડીઝલ ની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા વ્યક્ત કરીને યુરોપીય દેશોને તેમના અનામત ડીઝલના જથ્થાને બજારમાં મૂકવા માટે કહ્યું છે. જો અમેરિકા નિકાસ રોકે તો ત્યાંની સ્થાનિક સપ્લાઇ વધીને ભાવ ઘટાડશે, જ્યારે અન્ય દેશોમાં ડીઝલ વધુ મોંઘો થઇ શકે છે.
ટ્રમ્પનો નિવેદન અને યુરોપીય અનામત ડીઝલ મૂલ સમાચાર અનુસાર, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાની ડીઝલ નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા જાહેર કરી છે અને યુરોપને સૂચના આપી છે કે તેઓ પોતાના અનામત ડીઝલનો ભાર બજારમાં છોડે. આ નિવેદનની પૃષ્ઠભૂમિ તરીકે સ્રોત વૈશ્વિક પુરવઠા અને ભાવે વધારાની ચિંતા દર્શાવે છે.
અમેરિકાનો વૈશ્વિક પુરવઠામાં સ્થાન સ્રોત પ્રમાણે, અમેરિકા વિશ્વના મહત્વના ડીઝલ નિકાસકારોમાંનો એક છે અને દરરોજ આશરે 12 લાખથી 15 લાખ બેરલ ડીઝલ નિકાસ કરે છે. બ્રિટન માટે અમેરિકાનો પુરવઠો ખાસ મહત્વનો ગણાય છે — બ્રિટનમાં વપરાતા કુલ ડીઝલમાંથી અડધાથી વધુ આયાત કરવામાં આવે છે અને તેમાં આશરે 31 ટકા હિસ્સો અમેરિકાનો છે.
બ્રિટનમાં ભાવ અને સરકારની સ્થિતિ બ્રિટનમાં આ અઠવાડિયે ડીઝલના ભાવ રેકોર્ડ સ્તર પર પહોંચી ગયા છે. સરેરાશ કિંમત લિટરદીઠ 199.79 પેન્સ નોંધાઈ છે. બ્રિટિશ સરકારે જણાવ્યું છે કે દેશમાં ડીઝલની અછત અંગે હાલમાં ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, જોકે ભાવ વધવાની શક્યતા યથાવત છે.
નિકાસ બંધ થવાની સ્થિતિમાં શું થઈ શકે? સ્રોત અનુસાર, જો અમેરિકા ડીઝલની નિકાસ રોકે તો સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠો વધીને અમેરિકન વપરાશકર્તાઓ માટે ભાવે રાહત લાવી શકે છે. પરંતું, અમેરિકાથી ડીઝલ મેળવનારા અન્ય દેશોએ વૈકલ્પિક પુરવઠા શોધવાની ફરજ પડશે.
વિશેષજ્ઞ ડેવિડ ફાઇફ કહે છે કે અમેરિકાનો પુરવઠો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી દૂર થઈ ગયો તો અન્ય દેશોમાં ડીઝલના ભાવમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. અન્ય પરિબળો મૂલે જણાવ્યા પ્રમાણે, ચીનની રિફાઇનરી ઉદ્યોગે ઓક્ટોબરમાં કેટલીક ઈંધણ નિકાસ અટકાવી છે કારણ કે તે સ્થાનિક જરૂરિયાતોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે.
અત્યાર સુધીમાં, ઇરાન યુદ્ધ, હોર્મુઝની ખાડીમાં અવરજવળ અને રશિયાની ડીઝલ નિકાસ પરના પ્રતિબંધ જેવા પરિબળો સાથે મળીને વૈશ્વિક ડીઝલ પુરવઠા પર દબાણ વધારી રહ્યા છે. અધિકારીઓની ટિપ્પણી સ્રોત મુજબ, અમેરિકાના નાણાપ્રધાન સ્કોટ બેસેન્ટે યુરોપને તાત્કાલિક વધારાનો ડીઝલ જથ્થો બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે તૈયાર રહેવા કહ્યું છે અને તેમણે દાવો કર્યો છે કે વધતા ઈંધણના ભાવનો ભાર કે ફળતુ ભાર અમેરિકાના ખેડૂતો, ટ્રકચાલકો અને અન્ય વ્યવસાયો પર પડી રહ્યો છે.