શિયાળામાં છવાતું ધુમ્મસ

શિયાળામાં ધુમ્મસ

શિયાળાની સવારમાં ક્યારેક વાતાવરણમાં સફેદ ઘટ્ટ વાદળો જોવા મળે છે. આ વાદળિયા વાતાવરણને ધુમ્મસ કહે છે. ગાઢ ધુમ્મસમાં નજીકની વસ્તુઓ પણ જોઈ શકાતી નથી. ગાઢ ધુમ્મસમાં દસેક ફૂટ દૂર કશું દેખાય નહીં. કેટલાક શહેરોમાં ધુમ્મસને કારણે ટ્રાફિક અટકી પડે અને વિમાનની ફલાઇટો રદ કરવી પડે છે. ચારે તરફ વાદળજ વાદળ દેખાય છે.

ધુમ્મસ કેવી રીતે બને છે

શિયાળામાં નીચા ઉષ્ણતામાને હવામાં રહેલી પાણીની વરાળ ઘટ્ટ બની જાય છે. શિયાળામાં સવારે હવા વધુ વરાળનો સંગ્રહ કરી શકતી નથી; તેને સંતૃપ્ત હવા કહેવામાં આવે છે. વધારાની વરાળ પાણીના સૂક્ષ્મ ફોરાઓમાં ફેરવાઈ સફેદ વાદળ સ્વરૂપે હવામાં રહે છે. આ ફેરાનો સમૂહ જમીનની સપાટી પર છવાય છે ત્યારે તેને ધુમ્મસ તરીકે જોઈ શકાય છે.

ધુમ્મસની દેખાવણી અને અસર ઘાઢ ધુમ્મસમાં નજીકની વસ્તુઓ સારી રીતે દેખાતી નથી; કેટલીકવાર દસેક ફૂટ દૂરની વસ્તુઓ પણ દેખાતી રહેતી નથી. ધુમ્મસમાં કેટલા અંતર સુધી જોઈ શકાય છે તેને વિઝિબિલીટી કહેવામાં આવે છે. ૫૦ મીટરથી વધુ અંતરે જોઈ ન શકાય તેને ૫૦ મીટર વિઝિબિલીટી કહે છે, અને એરપોર્ટ પર વિમાનની ફલાઇટ માટે આ બાબત એક ગંભીર પરિબળ બની રહે છે.

સવારે અને તાપમાનનો પ્રભાવ સૂર્યોદય થયા પછી વાતાવરણ ગરમ થતાં ધુમ્મસ ધીમે ધીમે વિખરી જાય છે. જેટલી ઠંડી વધુ હશે, તેટલો ધુમ્મસ ગાઢ રહેશે અને લાંબા સમય સુધી રહેનો હોય છે.