ઈરાને REMUS 600 અંડરવોટર ડ્રોન પકડ્યો હોવાનો દાવો
ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ના નેવીયું રવિવાર, 27 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ દાવો કર્યો કે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં અમેરિકી સૈન્યનું REMUS 600 અંડરવોટર ડ્રોન તેમના કબજામાં આવ્યું છે. IRGCના જણાવ્યા મુજબ તે વાહન ઈન્ટેલિજન્સ એકત્રિત કરવા માટે કાર્યરત હતું અને તેનું અંદરના ડેટાની ઈરાની નિષ્ણાતો દ્વારા તપાસ ચાલી રહી છે.
હાલમાં આ ઘટનાની અમેરિકી સંરક્ષણ વિભાગ તરફથી સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી, તેથી REMUS 600 કયા ચોક્કસ મિશન પર હતું અને તેને કઈ પરિસ્થિતિમાં કબજે કરવામાં આવ્યું તે મુદ્દાઓને હાલ IRGCના દાવા તરીકે જ જોવામાં આવે છે. IRGC દ્વારા આપવામાં આવેલી વિગતો IRGCના નિવેદનનો ઉલ્લેખ સરકારી અને અર્ધસરકારી મીડિયા સંસ્થાઓએ કર્યો છે.
IRGCએ દાવો કર્યો છે કે તેની નેવીએ ઈન્ટેલિજન્સ ક્ષમતા અને ઈલેક્ટ્રોનિક વૉરફેર સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને એક સંકલિત ઓપરેશનમાં REMUS 600ને કબજેમાં લીધું અને હાલમાં તેની અંદરની નોંધ અને ડેટાની તપાસ ચાલી રહી છે. આ દાવા અન્ય પક્ષમાંથી સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થયેલા નથી, તેથી તેને દાવાના રૂપમાં જ લેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
REMUS 600 વિશેની માહિતી
REMUS 600 વિશે ઉપલબ્ધ ટેકનિકલ વિગતો સોર્સ અનુસાર REMUS 600 એક Autonomous Underwater Vehicle (AUV) છે, જે Hydroid દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે અને REMUS પરિવારની ટેક્નોલોજીને Kongsberg સાથે જોડાયેલા રૂપે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. તેને મિશન અનુસાર વિવિધ સેન્સર અને પેલોડ સાથે ગોઠવી શકાય છે અને તેનો ઉપયોગ સમુદ્રી માઇન શોધ, માઇન ક્લાસિફિકેશન, સમુદ્રતળ સર્વે, વિસ્તારનું મેપિંગ અને Intelligence, Surveillance and Reconnaissance (ISR) જેવા કાર્યો માટે થાય છે.
વ્યાસ: આશરે 32.4 સેન્ટિમીટર (Woods Hole Oceanographic Institution ની માહિતી)
વજન: લગભગ 240 કિલોગ્રામ
ગહનતા ક્ષમતા: 600 મીટર સુધી
મિશન એન્ડ્યુરન્સ: લગભગ 70 કલાક
મહત્તમ ઝડપ: 5 નોટ
સોર્સમાં નોંધાયું છે કે કેટલીક અન્ય રિપોર્ટેડ વિવરણોમાં REMUS 600 અંગે 4.3 મીટર લંબાઈ, 0.7 મીટર વ્યાસ અને 320 કિલોગ્રામ વજન દર્શાવાયા છે, જે Hydroid અને સંશોધન સંસ્થાઓની ઉપલબ્ધ વિગતો સાથે સીધા મેળ ખાતા નથી. તેથી ઉપલબ્ધ ઉત્પાદનકર્તા અને સંશોધન સંસ્થાની માહિતી પ્રાથમિક માનવામાં આવી છે.
અંતિમ દાવો અને પૃષ્ઠભૂમિ
આ કથિત કબજે કરવાની ઘટના સપ્ટેમ્બરમાં ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા બીજા દાવા સાથે સંકળાયેલી છે. IRGCએ જણાવ્યું હતું કે 8 સપ્ટેમ્બરે હોર્મુઝ જળમાર્ગના પ્રવેશદ્વારની નજીક એક અમેરિકી અનમાનવ-સંચાલિત અંડરવોટર વ્હીકલ કબજે કરાયો હતો અને તેને Dive-LD તરીકે ઓળખાવાયું હતું. તે વ્હીકલ Anduril દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હોવાનું રિપોર્ટોમાં જણાવાયું છે.
તે ઘટનાઓમાં અમેરિકી અધિકારીઓએ ઘટનાને સ્વીકાર્યું અને અહેવાલો અનુસાર કહ્યું કે વાહનમાં ખામી સર્જાઈ હતી અને તેમાં અત્યંત ગુપ્ત ટેક્નોલોજી નહોતી. IRGC નવા દાવામાં પકડાયેલું વાહન REMUS 600 ગણાવી રહ્યું છે અને તેને અગાઉના બનાવથી અલગ પ્લેટફોર્મ તરીકે બહિર્ન કર્યો છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક દ્રષ્ટિએ મહત્વનો માર્ગ છે. અંડરવોટર ડ્રોન, માઇન કાઉન્ટરમેઝર્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક વૉરફેર જેવી ક્ષમતાઓ આ વિસ્તારમાંની સ્પર્ધામાં ટેક્નિકલ પડકારોની વિશિષ્ટતા દર્શાવે છે. જો IRGCનો REMUS 600 અંગેનો દાવો સાચો સાબિત થાય તો તે બંને દેશોની અંડરસી સર્વેલન્સ ક્ષમતાઓ વચ્ચેના સંઘર્ષને વધુ સ્પષ્ટ બનાવશે.
રોઇટર્સના અહેવાલ અનુસાર 22 સપ્ટેમ્બરે ઈરાનએ જણાવ્યું હતું કે જો અમેરિકાએ દબાણ ઘટાડી દે અને ઈરાન પરની નાકાબંધી હટાડી દે તો હોર્મુઝ એક અઠવાડિયામાં ફરી ખોલવાની તૈયારી બતાવી છે, જે આ વિસ્તારમાંની નાજુક સ્થિતિ દર્શાવે છે. સ્વતંત્ર પુષ્ટિની સ્થિતિ હાલ સુધી આ ઘટનાની અમેરિકી સંરક્ષણ વિભાગ અથવા અન્ય તટસ્થ સંસ્થાઓ દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.
તેથી REMUS 600 કયા મિશન પર હતો અને તે કઈ પરિસ્થિતિમાં કબજે કરવામાં આવ્યું તે વિષય પર આ સમય સુધી કડક નિર્ધારણ કરી શકાતું નથી અને આ માહિતી IRGCના દાવા તરીકે જ જોવાઈ રહી છે.