ક્વાડ બેઠક 2026માં PM મોદીએ ઉઠાવેલા મુદ્દા
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 17 નવેમ્બર 2026માં ફિલિપાઈન્સની રાજધાની મનીલામાં યોજાયેલી ક્વાડ બેઠક 2026ને સંબોધી હતી. તેમણે ક્વાડને એક રચનાત્મક અને વિશ્વસનીય ભાગીદારી ગણાવી અને આગામી તબક્કામાં ચારેય સભ્ય દેશો વચ્ચે સહયોગ મજબૂત કરવા માટે નક્કર લક્ષ્યો નિર્ધારિત કરવાની જરૂરીયાત પર ભાર મૂક્યો.
મનીલામાં ફરી બેઠક યોજાવાને ભાગીદારી માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન તરીકે વર્ણવી. મુખ્ય ભાષણમાં ઉઠ્યા મુદ્દા વડાપ્રધાન મોદીએ ક્વાડની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતાને ખાસ નોંધાવતા કહ્યું કે આગામી તબક્કામાં સહયોગને વધુ દિશાશ્રિત અને વ્યવહારિક બનાવવા માટે સ્પષ્ટ લક્ષ્યાંકો જરૂરી છે.
ક્વાડનું મહત્વ અને ઇતિહાસ
ક્વાડ (QUAD) એટલે ચતુર્ભુજ સુરક્ષા સંવાદ, જેમાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામેલ છે. ક્વાડ નાટો (NATO) જેવી કાનૂની અથવા ઔપચારિક લશ્કરી સંધિ નથી અને તેમાં દેશો પરસ્પર સંરક્ષણ માટે બંધારણાત્મક જવાબદારીઓમાં બંધાયેલા નથી. તે એક લવચીક, બિન-સંધિ-આધારિત મંચ છે જેનું મુખ્ય હેતુ ઇન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં મુક્ત, ખુલ્લા અને નિયમ આધારિત શાસનને પ્રોત્સાહન આપવું છે.
ક્વાડના સંબંધિત વિકાસની શરૂઆત 2004ની હિંદ મહાસાગરની સુનામી પછી ચારેય દેશો વચ્ચે વધતા સહયોગથી જોવાલાયક હતી. વર્ષ 2007માં મનીલામાં ચારેય દેશમાંના અધિકારીઓની પ્રથમ બેઠક યોજાઈ હતી અને શરૂઆતમાં રાજકીય કારણોસર આ મંચ થોડા સમય માટે નિષ્ક્રિય રહ્યું. 2017માં ક્વાડને ફરી સક્રિય કરવામાં આવ્યો હતો.
ક્વાડના મુખ્ય સહયોગ ક્ષેત્રો
ક્વાડના મુખ્ય સહયોગ ક્ષેત્રો સુરક્ષા અને રક્ષણ, આરોગ્ય, ટેકનોલોજી અને સાઈબર સુરક્ષા, આબોહવા પરિવર્તન, અને બુનિયાદી માળખાકીય વિકાસ છે. આ મંચ ચીનના વધતા પ્રાદેશિક પ્રભાવ સામે વ્યૂહાત્મક સંતુલન જાળવવામાં મદદરૂપ ગણાય છે.
ક્વાડથી ભારતની વ્યૂહાત્મક ભૂમિકા ઇન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં મજબૂત બનવાની શક્યતા છે. આ મંચ ભારતની સમુદ્રી સુરક્ષા મજબૂત બનાવશે અને જાપાન, અમેરિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયાની સાથે ટેક્નોલોજી અને આર્થિક સહયોગ વધશે.