યુરોપને પીયૂષ ગોયલે સંભળાવ્યું
જર્મનીના બર્લિનમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે યુરોપિયન યુનિયનની કાર્બન ટેક્સ નીતિ (CBAM) માટે ભારતનો એક્રમ વ્યક્ત કર્યો અને કહ્યા કે પર્યાવરણીય સંકટ માટે વિકસિત દેશો જવાબદાર છે, ભારત નહીં. તેમના ભાષણમાં તેમણે ભારતના અને યુરોપના ઉત્સર્જન અને વસ્તી સંબંધિત આંકડા રજૂ કર્યા.
બર્લિનની ચર્ચા અને મુખ્ય નિવેદન ગોયલે સ્પષ્ટ રીતે કહ્યું કે આજે જે પર્યાવરણીય સંકટ છે તેના માટે ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશોને જવાબદાર ઠેરવવું યોગ્ય નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડવામાં અને વાતાવરણમાં કાર્બનનું પ્રમાણ વધારવામાં અમીર અને વિકસિત દેશોનો ઐતિહાસિક ફાળો રહ્યો છે અને આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈ નીતિઓ બનાવવાની જરૂર છે.
વસ્તી અને કાર્બન ઉત્સર્જનનાં આંકડા ગોયલે જણાવ્યું કે ભારત વિશ્વની લગભગ 17 ટકા વસ્તી ધરાવે છે, છતાં ગ્લોબલ કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ભારતનો ફાળો 3 ટકાથી પણ ઓછો છે. તેઓએ કહ્યું કે યુરોપની વસ્તી વિશ્વની કુલ વસ્તીની માત્ર 3થી 4 ટકા જેટલી હોવા છતાં યુરોપમાં પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જન ભારતની તુલનામાં આશરે 7થી 8 ગણું વધારે છે.
CBAM નીતિ અંગે ચિંતાઓ
EUની CBAM નીતિ અંગે ચિંતાઓ ગોયલે યુરોપિયન યૂનિયન દ્વારા લાવવામાં આવેલી ‘કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મેકેનિઝમ’ (CBAM) વિશે ભારતની ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે આ નીતિ હેઠળ યુરોપમાં આયાત થતા ઉત્પાદનો પર કાર્બન ઉત્સર્જનના આધારે વધારાનો ટેક્સ લાગશે અને તેની અસરથી ભારતીય ઉત્પાદનો યુરોપના બજારમાં મોંઘા પડી શકે છે અને નિકાસકારોની સ્પર્ધાત્મકતા પર પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે.
CBAM હેઠળ સંભવિત અસરગ્રસ્ત ઉત્પાદનોમાં સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, સિમેન્ટ, ખાતર, હાઇડ્રોજન અને વીજળીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતની જરૂરિયાતો અને વૈશ્વિક સહાયની માંગ
ગોયલે જણાવ્યું કે ભારતને પોતાના 140 કરોડથી વધુ નાગરિકોની ઊર્જા, ખોરાક અને અન્ય મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની જવાબદારી છે. તેમ છતાં દેશ સ્વચ્છ ઊર્જા, સંસાધનોના પુનઃઉપયોગ અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમીમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે. તેઓએ જણાવ્યું કે વિકસિત દેશોએ વિકસીત દેશિયુક્ત ઐતિહાસિક ઉત્સર્જનને ધ્યાનમાં રાખીને ભલામણો આપવી અને સ્વચ્છ ઊર્જા અપનાવવા માટે આર્થિક સહાય તથા આધુનિક ટેક્નોલોજી પ્રદાન કરવી જોઈએ, કારણ કે તે નીતિઓ ભારતના ઊર્જા સુરક્ષા, ખાદ્ય સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને અસર કર્યા વગર હોવી જરૂરી છે.