અમદાવાદમાં નવા કચરા નિયમો
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલની હેલ્થ અને સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ કમિટીએ નવા કચરા વ્યવસ્થાપન નિયમોને મંજૂરી આપી છે. નવા નિયમો મુજબ શહેરમાં કચરો અલગ ન પાડનાર, જાહેર સ્થળે કચરો ફેંકનાર અને દૈનિક 100 કિલોથી વધુ કચરો ઉત્પન્ન કરતા બલ્ક વેસ્ટ જનરેટર એકમો માટે કડક દંડનો રજુ કરવામાં આવ્યો છે.
ખાસ કરીને ઓનસાઇટ ભીના કચરા પ્રોસેસિંગ ન કરનાર એકમો પર મહત્તમ 1 લાખ સુધીનો દંડ વસુલાશે. નવા નિયમો અને કચરના કેટેગરી કમિટીએ સ્વચ્છતા તથા સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટના નવા નિયમોને મંજૂરી આપી છે જેમાં શહેરમાં કચરાને ચાર ભાગમાં વહેંચવાની ફરજિયાત વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. સૂકા, ભીનો, સેનીટરી અને જોખમી—આ ચાર પ્રકારનો કચરો અલગ નથી પાડતા તેની પર દંડનો પ્રાવધાન કરવામાં આવ્યો છે.
દંડની રકમ
અલગ ન પાડતા દંડ અને જાહેર સ્થળો પર ફેંકવા બદલ દંડ કમિટીના નિર્ણય પ્રમાણે ચાર પ્રકારનો કચરો અલગ ન પાડનાર માટે દંડની કુલ રકમ અપેક્ષિત રીતે 3750 રૂ સુધી રાખવામાં આવી છે. રોડ, નદી, તળાવ, કેનાલ તેમજ અન્ય જાહેર સ્થળો પર અથવા ચલતા વાહનમાંથી કચરો ફેંકવા બદલ મહત્તમ દંડ 12,500 રૂ સુધીનો રાખવામાં આવ્યો છે.
બલ્ક વેસ્ટ જનરેટર્સ માટે ઓન-સાઇટ પ્રોસેસિંગ ફરજ નવનિયમો અનુસાર દૈનિક 100 કિલોથી વધુ કચરો ઉત્પન્ન કરતા સોસાયટી, રેસ્ટોરન્ટ, મોલ, ઓફિસ અને અન્ય બલ્ક વેસ્ટ જનરેટર એકમો માટે ભીના કચરાનું ફરજિયાત ઓન-સાઇટ પ્રોસેસિંગ જરૂરી قرار કરવામાં આવ્યું છે. જો સોસાયટી દ્વારા આ પ્રોસેસિંગ નહીં કરાય તો રૂપી પાંચથી વીસ હજારનો દંડ વસૂલાશે, જ્યારે વાણિજ્યિક એકમો અને સરકારી-બાનગી સંસ્થાઓ માટે દંડની રેન્જ 10 હજારથી 1 લાખ સુધી નક્કી કરવામાં આવી છે.
અન્ય નિયમો
અન્ય નિયમો અને સજાઓ જાહેર કાર્યક્રમો અથવા સભા-સમારોના બાદ આયોજકોએ સફાઈ ન કરવી નિહાળી હોય તો પણ પાંચ હજારની પેનલ્ટી લાગશે. કચરા સંભાળવામાં ગંભીર બેદરકારી જોવા મળ્યા પર સામાન્ય દંડની તુલનામાં ત્રણ ગણો દંડ પણ ફટકારી શકાય તેવી શક્યતા રજુ કરવામાં આવી છે.
નિયમ અમલ અને પ્રસ્તાવના પરિપ્રેક્ષ્ય સુપ્રીમ કોર્ટના સૂચનાના છ મહિના બાદ આ નવા સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ નિયમો મ્યુનિસિપલ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. કચરો વિભાગિત કર્યા વગર પડતાં રહેણાંક અને વાણિજ્ય એકમો પાસેથી દંડ વસૂલવા અંગે મ્યુનિસિપલ દ્વારા સ્પષ્ટ સંકલ્પ દાખવવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં મ્યુનિસિપલના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની કામગીરી વિશે પણ ચિંતાનો ઉલ્લેખ છે અને નિયમોનો સફળ અમલ પૂર્ણ કરવા માટે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની જવાબદારી અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવાયા છે.