નવી દિશાનિર્દેશો
નવી દિલ્હી: 15 Nov 20261 — આરબીઆઇએ નોન-બેન્ક પેમેન્ટ ઓપરેટરો માટે સાયબર ઘટનાઓ, આઉટેજ અને સેટલમેન્ટ વિલંબની જાણ 6 કલાકની અંદર કરવી ફરજિયાત કરી દીધી છે. નવનિર્દેશો ડિજિટલ પેમેન્ટ સલામતી મજબૂત કરવા અને છેતરપિંડી પર અંકુશ મૂકવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે અને સાયબર સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવાનો ઉદ્દેશ રાખે છે.
રિપોર્ટિંગ ફરજિયાત ઘટનાઓ
કયા ઇવેન્ટ્સની રિપોર્ટિંગ ફરજિયાત રહેશે? આ દિશાનિર્દેશો હેઠળ નોન-બેન્ક પેમેન્ટ સિસ્ટમ ઓપરેટરોને કોઈપણ અસામાન્ય ઘટના, જેમ કે સાયબર હુમલો, સિસ્ટમ અચાનક બંધ થવી અથવા સેટલમેન્ટમાં વિલંબ નોંધાતા જ 6 કલાકની અંદર રિપોર્ટ કરવાની ફરજ પડશે. આરબીઆઇનું કહેવા છે કે આ પગલું દ્રુત નિયમનકારી હસ્તક્ષેપને શક્ય બનાવશે.
લાગુ પડતી સંસ્થાઓ
નિયમ કયા સંસ્થાઓ પર લાગુ પડે છે? માર્ગદર્શિકા એનપીસીઆઇ, કાર્ડ નેટવર્ક્સ અને ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ જેવી સંસ્થાઓ પર લાગુ પડશે. આ સંસ્થાઓ માટે સોફ્ટવેર સુરક્ષા અને ત્રીજા પક્ષ પ્રોવાઇડર્સ માટે કડક આવશ્યકતાઓ રજૂ કરવામાં આવી છે.
મહત્વપૂર્ણ આવશ્યકતાઓ
મૂખ્ય ટેક્નીકલ અને પ્રશાસકીય આવશ્યકતાઓ મહત્વપૂર્ણ ત્રીજા પક્ષના સોર્સ કોડને પોતાના હાથમાં રાખવાની જોગવાઈ. વાર્ષિક સિસ્ટમ ઓડિટ કરાવવાની આવશ્યકતા. આફતમાંથી બહાર આવવાની મજબૂત તેમજ સુસજ્ઝ વ્યવસ્થા રાખવાની આવશ્યકતા.
નિષ્ણાતોનું મૂલ્યાંકન
નિષ્ણાતોનું મુલ્યાંકન નિષ્ણાતોએ આ પગલાનું સ્વાગત કરતા જણાવ્યું હતું કે તે સાયબર સુરક્ષાને પ્રતિક્રિયાશીલ કામગીરીથી સક્રિય સાયબર સ્થિતિસ્થાપકતા તરફ ફેરવે છે અને બોર્ડરૂમમાં સાયબર સલામતીનું મહત્ત્વ વધશે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર નવા દિશાનિર્દેશો ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમમાં ઝડપી અને અસરકારક નિયમનકારી પગલાંને સક્ષમ કરશે. આ દિશાનિર્દેશોને અમલમાં મૂકતા ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમોની સાયબર સ્થિતિ મજબૂત થવાની અને છેતરપિંડી સામે કડક રોકથામ શક્ય બનવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.