નેપાળમાં વિનાશકારી પૂર
નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક 26 ઓગસ્ટના આસપાસ સર્જાયેલી અચાનક અને વિનાશકારી પૂરે ઘણી વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી મચાવી છે. નેપાળ સરકારની સત્તાવાર માહિતી અનુસાર 29 ઓગસ્ટ સુધીમાં 675 લોકોનાં મોતની પુષ્ટિ થઈ છે અને અનેક હજારો લોકો લાપતા અથવા સંપર્કવિહોણા હોવાના તાજેતરના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
ભારતીય નાગરિકોનો પરિચય અને સંબંધી આંકડા ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના 29 ઓગસ્ટના મોડી રાત્રિના અપડેટ અનુસાર, નેપાળમાં પૂરથી પ્રભાવિત વિસ્તારમાં હાલ સુધી 108 ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે બચાવવામાં આવ્યા છે. એક રિપોર્ટ પ્રમાણે 275 ભારતીયો હજુ લાપતા અથવા સંપર્કવિહોણા છે, જ્યારે અગાઉ સંપર્કવિહોણા જણાવાયેલા 50 લોકો સાથે ફરી સંપર્ક સ્થિર કરવામાં આવ્યો છે. પ્રશાસનિક અહેવાલોમાં વધુમાં 128 ભારતીય મૂળના લોકો (PIO) પણ સંપર્કવિહોણા હોવાનું નોંધાયું છે.
ભારતની રાહત કામગીરી
ચીનમાથી નેપાળ પહોંચેલા અને ચીનમાં રહેતા ભારતીય સરકારા દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા બે દિવસમાં 598 ભારતીય નાગરિકો ચીનમાંથી સુરક્ષિત રીતે નેપાળ પહોંચી ચૂક્યા છે. બીજી તરફ આશરે 900 ભારતીયો હજી ચીનમાં છે પરંતુ તેઓ સુરક્ષિત હોવાનું અને ભારતીય દૂતાવાસ તેમના સંપર્કમાં હોવાનું જણાયું છે. ભારતીય દૂતાવાસ બેઇજિંગમાં સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરી તેમને સુરક્ષિત રીતે આગળની વ્યવસ્થા કરવા પર કામ કરી રહ્યું છે.
શોધ-રાહત કામગીરી અને મુશ્કેલતાઓ શોધ, બચાવ અને રાહત કામગીરી પર સતત વરસાદ, જટિલ પર્વતીય ભૂગોળ, તૂટેલા રસ્તા અને નદીઓમાં વધતા પ્રવાહો ભારે પડકારરૂપ છે. રસુવા જિલ્લાની એક જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટમાંથી ચાર ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. સુરંગોમાં કાદવ અને કાટમાળ ભરાયને અંદર ફસાયેલા લોકોને શોધવાનું કામ અત્યંત મુશ્કેલ બની રહ્યુ છે, અને એ જ કારણ છે કે ભારતે વિશેષ ટેકનિકલ ટીમો અને સુરંગ બચાવ નિષ્ણાતો મોકલી છે.
રાહત સામગ્રી અને વિતરણ
રાહત સામગ્રી અને તેમનું વિતરણ ભારત દ્વારા અનેક તબક્કામાં સહાય મોકલવામાં આવી છે. ભારતીય વાયુસેનાની ચોથી ફ્લાઇટમાં 11 ટન રાહત સામગ્રી નેપાળ પહોંચાડવામાં આવી હતી, જેમાં ધાબળા, સ્લીપિંગ બેગ, તાડપત્રી, પ્લાસ્ટિક શીટ અને સ્વચ્છતા કિટ જેવી આવશ્યક વસ્તુઓનો સમાવેશ હતો. માર્ગો અને પુલોના નુકસાનને કારણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સહાય પહોંચાડવી મોટી પડકાર બની છે.
તપાસની સ્થિતિ અને આગાહી પ્રારંભિક તપાસ અને આંતરરાષ્ટ્રિય અહેવાલો અનુસાર હિમનદી અને ખડક સંબંધિત ધરાશાયી થવાની ઘટનાઓએ હિમાલયના સરહદી વિસ્તારમાં પૂર સર્જવામાં ભાગ ભજવ્યો હોવાની સંભાવના લેવામાં આવી રહી છે, પરંતુ ચોક્કસ કારણોની વૈજ્ઞાનિક તપાસ ચાલી રહી છે અને સત્તાવાળાઓએ તમામ પાસાઓની તપાસ શરૂ કરી છે.
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ભોટેખોશી અને ત્રિશૂલી નદીઓના જળસ્તરમાં ફરી વધારોની ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. લાપતા લોકોના અહેવાલો અને સત્તાવાર આગ્રહ વિભિન્ન તાજેતરના અહેવાલોમાં લાપતા અથવા સંપર્કવિહોણા લોકોની સંખ્યા વિવિધ રીતે રજૂ કરવામાં આવી છે; કેટલાક અહેવાલોમાં 2,400થી વધુ લોકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે અને અન્ય અહેવાલોમાં આ આંકડાને 2,418થી વધુ બતાવવામાં આવ્યું છે. ખરેખર મૃત્યુઆંક અને લાપતા લોકોની સંખ્યા શોધખોળ ચાલુ હોવાને કારણે બદલાઈ શકે છે.
નેપાળ સરકાર અને બચાવ એજન્સીઓએ જાહેર રીતે only સત્તાવાર ચકાસેલી માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવાની અપીલ કરી છે. આગામી કામ અને પ્રાથમિકતા હાલ બચાવ દળોની પ્રથમ પ્રાથમિકતા લાપતા લોકોને શોધવા, સુરંગો અને દુર્ગમ પર્વતીય વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકોને બહાર લાવવા અને પ્રભાવિત લોકોને ખોરાક, આશ્રય તથા તબીબી સહાય પહોંચાડવાની છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચે સતત સંકલન ચાલી રહ્યું છે અને ચીનમાં રહેલા ભારતીયોને સલામત રીતે બહાર લાવવાં માટે પણ રાજદ્વારી અને સ્થાનિક સ્તરે સંપર્ક જાળવવામાં આવ્યો છે.