ITBP ચીફનો વીડિયો રાતોરાત ડિલીટ
ચાર દિવસ પહેલાં ITBPના ચીફ શત્રુજીત કપૂરના એક વીડિયો વાયરલ થયો હતો — જેમાં તેમણે ભારત-ચીન સૈનિકો વચ્ચેના ઘર્ષણની વાત કરી. બહુ જ ઓછા સમય પછી તે વીડિયો રાતોરાત હટાવી દેવામાં આવ્યો. આ ઘટના અરૂણાચલ પ્રદેશની સરહદ પર ચાલી રહેલા તણાવ અને કેન્દ્ર સરકારની જાહેર વ્યાખ્યા સાથે તફાવતને ઉપલબ્ધ કરાવે છે.
વિડિયો વાયરલ અને ડિલીટ થવાની પરિસ્થિતિ વિડિયો ખૂબ ઝડપથી વાયરલ થયો અને થોડી જ કલાકો પછી ડિલીટ કરવામાં આવ્યો તે ઘટનાએ સવાલો વધાર્યા છે કે શા માટે આવા નિવેદનને તુરંત દૂર કરાયું. વિડિયોમાં ITBPના ચીફે સરહદ ઉપર ચાલી રહેલી ગતિવિધિઓ વિશે ખુલ્લી વાત કરી હતી, જ્યારે સરકાર અને સેનાના અહેવાલો વચ્ચેનું અંતર નોંધાય છે.
સરહદ પરની ગતિવિધિઓ
સૈનિકો અને સપ્લાય, સેન્યા̊ની ક્ષમતા સંબંધિત ખુલાસા ઓક્ટોબરના છેલ્લા દિવસોમાં વાયુસેનાના વડા એર ચીફ માર્શલ એ. પી. સિંહે ઓપરેશન સિંદૂર અંગે જણાવ્યું હતું કે, “ઓપરેશન સિંદૂરમાં ભારતમાં પાકિસ્તાનની અંદર 200 કિલોમીટર સુધી ઘૂસીને 1200 કિલોમીટર ના વિશાળ પટ્ટામાં આંધી વર્તાવી હતી.” બીજી તરફ, નુકસાન અને સાધનો વિશેના ચિંતાજનક નિવેદન તરીકે ડીજી દ્વારા જણાવ્યું ગયુ હતું, “આપણા જવાનો હજુ પણ 50 વર્ષ જૂના હથિયારોથી લડી રહ્યા છે. ચીનની મોર્ડન આર્મી સામે જૂની ટેક્નોલોજી અને સિસ્ટમથી લડવું ભારત માટે અઘરું બની શકે છે.”
અરુણાચલ પર દાવો અને સ્થાનિક દાવાઓ ચીન અરુણાચલ પ્રદેશને ઝાંગનાન અને દક્ષિણ તિબેટ કહીને પોતાનો દાવો રજૂ કરે છે. ભારત-ચીન વચ્ચે કુલ 3 હજાર 488 કિલોમીટર લાંબી સરહદ છે અને તેમાં લાઇન ઓફ એક્ચ્યુઅલ કન્ટ્રોલ (LAC) 1 હજાર 129 કિલોમીટર લાંબી આવનાર છે.
જૂન 2026માં સ્થાનિક નાહ સમુદાયે સરકારને લેખિત વોર્નિંગ આપી હતી કે PLA છેલ્લા 10-15 વર્ષથી ધીમે ધીમે ભારતની જમીન પર પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. NWS સહિતના લોકલ દાવાઓ અનુસાર ઓયિંગ, પનિયાર, મારપાન, પોત્રાંગ તળાવ અને તિન્ડિંગતાંગ જેવા વિસ્તારોમાં ચીને કાયમી રસ્તા, પુલ અને લશ્કરી કેમ્પ બનાવ્યા છે.
જુલાઈ 2026ની અહેવાલોમાં જણાવાયું કે આસપાસના માજા બેઝની નજીક અસાફિલા/ઓયિંગ વિસ્તારમાં ચીની સૈનિકોએ ઊંચાઈવાળી જગ્યા પર તંબુ તાણી દીધા છે—આ વિસ્તાર ભારતની LAC મુજબ અંદાજે 6-7 કિલોમીટર અંદર આવે છે. ભારતીય સેના આને કાયમી અતિક્રમણ માનતી નથી, પરંતુ ITBP ચીફના નિવેદનને તલવારની જેમ જોવામાં આવે છે.
નકશા-નામકરણ અને મુસાફરી સંબંધિત ઘટનાઓ એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે ચીન એ અરુણાચલ પ્રદેશમાં 112 જગ્યાઓના નવા ચીની નામ જાહેર કર્યા હોવાની જાણ છે. મારફતે ભારતે પ્રતિક્રિયા તરીકે ઓગસ્ટ 2026માં 27 જગ્યાઓના ભારતીય નામ સત્તાવાર રીતે જાહેર કર્યા.
એક અન્ય ઘટના અનુસાર નવેમ્બર 2025માં અરુણાચલમાં જન્મેલા એક ભારતીય નાગરિકને ચીને એરપોર્ટ પર 18 કલાક રોકી રાખીને, બાદમાં સ્ટેપલ વિઝા આપી છોડાવ્યો એવા દાવા પણ પ્રકાશિત થયા છે.
ભારતની તૈયારીઓ અને ટેકનોલોજી
ITBPએ લેહની 14મી કોર્પ્સ સાથે મળીને શૌર્ય કમાન્ડોની ટુકડી ગોઠવી છે. આ કમાન્ડો 9 હજારથી 18 હજાર ફૂટની ઊંચાઈ પર પેટ્રોલિંગ કરે છે અને ત્યાં તાપમાન માઇનસ 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી જાય છે. ગોળી ચલાવ્યા વગર કાબૂમાં લેવા માટે જૂડો, કરાટે અને ક્રાવ માગા જેવી ફાઈટિંગ ટેક્નિક શીખવવામાં આવી છે.
ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે ધ્યાન આપતા દરેક બોર્ડર બટાલિયનમાં એક ડ્રોન પ્લાટૂન ઊભું કરવામાં આવી રહ્યો છે અને તેના માટે 1 હજાર કરોડનું રોકાણ થવાની માહિતી છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાંથી મળેલા પાઠને ધ્યાનમાં રાખીને ડ્રોનને સીમા પર અસરકારક સાધન તરીકે જોવામાં આવે છે.
આર્થિક અને જિયોપોલિટિકલ જોખમ સીમા તણાવનો સીધો અર્થતંત્ર પર અસરનો જોખમ છે. ભારતમાં ચીન સાથેનો વેપાર લગભગ 112.2 બિલિયન ડોલરનો છે અને સપ્લાય ચેઇન અડચણમાં આવે તો ઉત્પાદન ખર્ચ વધે, શેરબજારમાં અસર થાય અને મોંઘવારીનું જોખમ વધી શકે છે.
વધુમાં, ચીન યારલુંગ નદી પર 60 હજાર મેગાવોટ ક્ષમતા ધરાવતા મેડોગ ડેમ જેવા પ્રોજેક્ટો બનાવી રહ્યું છે જેનાથી પાણી પ્રભાવિત વિસ્તારમાં રાજનીતિક દબાણ સર્જાવાની શક્યતા ચર્ચામાં રહી છે.
સરકારી પ્રતિક્રિયા અને સોશિયલ મીડિયા દાવાઓ વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે આ મુદ્દાઓ પર ટિપ્પણી કરી છે. પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી અને ભાજપના નેતા ડૉ. સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ 24 ઓક્ટોબરે ટ્વીટ કરીને દિલ્લી હાઈકોર્ટમાં જવાની ધમકી આપીએ તેવો ઉલ્લેખ પણ પ્રસિદ્ધ છે.
સોશિયલ મીડિયામાં લેફ્ટિનેન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાનાના એક વીડિયો અંગે તપાસ કરતાં તે ડીપફેક હોવા અને 2023નો વીડિયો હોવાનું પણ ઉલ્લેખ થયો છે. આવા દાવાઓ અને મૂળભૂત નિવેદનો અંગે સ્પષ્ટતા અને પ્રમાણપત્ર માટે વધુ પારદર્શિતા જરૂરી છે—વિડિયો હટવાની ઘટનાએ તે જ મુદ્દો ફરી ઉઠાવ્યો છે.
ઇસને ધ્યાનમાં લઈને સરકાર અને સેનાએ સરહદ પરની ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી અંગે વધુ પારદર્શિતા લાવી જોઈએ, અને ટેક્નોલોજી, ડ્રોન તેમજ ડિપ્લોમસી દ્વારા વૈવિધ્યપૂર્ણ અને સ્ટ્રક્ચરલ જવાબથી સPrepared રહેવાની આવશ્યકતા પર લેખમાં ભાર મુકાયો છે.