હોર્મુઝમાં ઈરાનની IRGC દ્વારા ઓઇલ ટેન્કર ‘ટ્રેન્ડ’ને નિશાન બનાવવાનો દાવો
હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) નૌકાદળે ટોગોના ધ્વજ હેઠળ ચાલતા ઓઇલ ટેન્કર ‘ટ્રેન્ડ’ને નિશાન બનાવી તેને રોકી રાખવાનો દાવો કર્યો છે. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી IRNAના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટેન્કરમાં આગ લાગ્યા બાદ તેને અટકાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે પૂર્ણ પુષ્ટિ હજુ મળી નથી.
IRGCનું બયાન IRNA મુજબ IRGC નૌકાદળે જણાવ્યુ કે ટોગોના ધ્વજવાળું ઓઇલ ટેન્કર ‘ટ્રેન્ડ’ હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી ગેરકાયદે પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું અને તેને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું. અહેવાલમાં ટેન્કરને કયા હથિયારથી નિશાન બનાવાયું કે ઘટના દરમિયાન કેટલો નુકસાન થયું તેની વિગત જાહેર કરવામાં આવી નથી. હાલમાં જહાજ પર સવાર લોકોની જાનહાનિ અંગે સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.
UKMTOની જુદા ман જાહેરગીરણી બ્રિટનની UK Maritime Trade Operations (UKMTO) એ ગુરુવારે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં સુરક્ષા ઘટનાની જાણ કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે ઘટના ઓમાનના કિનારેથી આશરે 16 નોટિકલ માઇલ એટલે કે 29.6 કિલોમીટર ઉત્તર-પૂર્વમાં નોંધાઇ હતી. UKMTOના નિવેદનમાં ઘટનામાં સામેલ જહાજની ઓળખ અથવા ઘટનાની પ્રકૃતિ વિશે વિગત આપવામાં આવી નથી. તેથી IRGC દ્વારા જણાવવામાં આવેલા ‘ટ્રેન્ડ’ ટેન્કર અને UKMTOની નોંધાયેલ ઘટના એક જ બનાવ છે કે નહીં તે હાલ સ્પષ્ટ નથી.
હોર્મુઝ જળમાર્ગનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનની ખાડી અને આગળ અરબી સમુદ્ર સાથે જોડતો વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી માર્ગ છે. વિશ્વ ઉર્જા વેપારમાં તેનો મહત્વનો ભાગ છે કારણ કે મધ્ય પૂર્વથી નિકળતા તેલ અને ગેસના મોટા જથ્થાના પરિવહનમાં આ માર્ગનો ઉપયોગ થાય છે. વર્તમાન ભૌગોલિક અને રાજકીય પરિસ્થિતિના પગલે હોર્મુઝમાંથી પસારતા વ્યાવસાયિક જહાજોની સંખ્યા ઘટી છે અને સુરક્ષા ચિંતાઓ વધીને ઊભી થઇ છે.
જહાજોના પારગમન અને વૈશ્વિક બજાર પર અસર રોઇટર્સના શિપ-ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, 17 સપ્ટેમ્બરના અહેવાલમાં જણાવાયું હતું કે અગાઉના દિવસે 12 ની સરખામણીમાં apenas ત્રણ કોમર્શિયલ જહાજોએ જ હોર્મુઝ પાર કર્યું હતું. રિપોર્ટમાં 10 દિવસની સરેરાશ 17 જહાજોની જણાઈ હતી. રોઇટર્સ જણાવે છે કે મધ્ય પૂર્વના તણાવના કારણે મોટા ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરોના ભાડામાં વધારો થયો છે અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધે છે.
18 સપ્ટેમ્બરના રોઇટર્સ અહેવાલ અનુસાર, બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ આશરે $103.77 પ્રતિ બેરલ અને અમેરિકન WTIનો ભાવ આશરે $100.88 પ્રતિ બેરલ રહ્યો. અહેવાલોની પુષ્ટિની જરૂર હાલ ‘ટ્રેન્ડ’ ટેન્કર વિશે IRGCનો દાવો અને UKMTOની અલગથી જાહેર કરાયેલી સુરક્ષા ઘટના વચ્ચે સીધો સંબંધ સ્પષ્ટ નથી. ઘટના વિશે સંપૂર્ણ તસવીર માટે વધુ સત્તાવાર માહિતી અને સ્વતંત્ર તપાસની રાહ જોવી પડશે.