ગુજરાતમાં દારૂબંધી અને પકડાયેલા દારૂનો નાશ
ભાવનગરમાં બનેલી નકલી વિદેશી દારૂની ઘટના બાદ ફરી ચર્ચા ઉઠી છે કે ગુજરાત પોલીસ દ્વારા પકડવામાં આવતા કરોડો રૂપિયાના ગેરકાયદે દારૂનું શું થાય છે. સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ દ્વારા દર વર્ષે લાખો બોટલ વિદેશી અને દેશી દારૂ જપ્ત કરવામાં આવે છે અને એનો નાશ બુલડોઝર વડે કરવામાં આવે છે. નીચે પકડાયેલા દારૂ નાશ કરવા પાછળના મુખ્ય કારણો આપેલા છે.
1. નકલી દારૂ અને જીવનનો જોખમ
ગુજરાતમાં પકડાતા મોટાભાગના દારૂ પર સત્તાવાર બિલ હોય તે નથી. બોટલ જોઈને એ અસલી છે કે નકલી (સ્પુરિયસ) એ નક્કી કરવું શક્ય નથી. જો શંકાસ્પદ કે ઝેરી દારૂ અન્ય રાજ્યમાં વેચાયા અને ત્યાં કોઈને નુકસાન થાય તો લોકોનું જીવન જોખમમાં પડી શકે છે.
2. ક્વોલિટી ચેક માટેનો ઊંચો ખર્ચ
દરેક બોટલની અસલીપણાની તપાસ માટે સીલ તોડી લેબોરેટરી ટેસ્ટ કરવો પડે છે. સીલ તૂટ્યા પછી બોટલને ફરીથી સુરક્ષિત રીતે પેક કરવી શક્ય નથી. લાખો બોટલોની ગુણવત્તા ચકાસવાનો ખર્ચ દારૂની મૂળ કિંમત કરતાં ઘણો વધુ થઇ જાય છે.
3. કાયદાકીય નિયમો
ભારતીય બંધારણ મુજબ ‘દારૂ’ રાજ્ય યાદીનો વિષય છે અને દરેક રાજ્યના નિયમો અલગ હોય છે. પ્રોહિબિશન લાગુ એવા રાજ્યોમાં પકડાયેલા ગેરકાયદે મુદ્દામાલને ફરી બજારમાં વેચી શકાતું નથી અને કાયદેસર તેના નાશ જ કરવો પડે છે.
4. વેચાણ માટેની લેબલિંગ
બહુવિધ દારૂની બોટલ પર ‘Only for sale in…’ જેવી લેબલિંગ હોય છે જે તે particular રાજ્ય માટે હોય છે. તેથી અન્ય રાજ્ય માટે બનાવેલ માલને બીજી રાજ્યમાં કાયદેસર રીતે વેચી શકાતું નથી.
5. હરાજીનો અભાવ
ખાણી-પીણીના પદાર્થોની હરાજી ન થવાની વાત સોનું, ચાંદી અથવા વાહન જેવી વસ્તુઓની સરકાર હરાજી કરી શકે છે, પરંતુ સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા પીણાં કે ખાદ્ય પદાર્થોની હરાજી કરવાનો કોઈ નિયમ વ્યવહારુ નથી. તેથી દારૂ જેવા પીણાંને હરાજીના માધ્યમથી વેચી દેવામાંવાની વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ નથી.
નારણ અને પ્રક્રિયા ગુજરાતમાં પકડાયેલા દારૂ પર બુલડોઝરથી નાશ કરવાની શરૂઆત વર્ષ 1991માં થઈ હતી. કાયદા મુજબ, એક્ઝિક્યૂટિવ અને જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટના આદેશ બાદ જ DySP કે SP કક્ષાના ઉચ્ચ અધિકારીઓની હાજરીમાં આ દારૂનો સુરક્ષિત રીતે નિકાલ અથવા નાશ કરવામાં આવે છે.
નોટ: દારૂ પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોય છે અને તેનાથી કેન્સર જેવા ગંભીર રોગો થઇ શકે છે. TV9Gujarati કોઈપણ પ્રકારની માન્યતા અથવા માહિતીને સમર્થન આપતું નથી.