FNTA બિલ 2026ને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ FNTA બિલ 2026ને મંજૂરી આપી છે. નાગાલેન્ડ વિધાનસભાએ 3 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ આ બિલ સર્વાનુમતે પાસ કર્યું હતું. બિલ અનુસાર ફ્રન્ટિયર નાગાલેન્ડના પૂર્વ વિસ્તરના 6 જિલ્લાઓને કાયદાકીય, વહીવટી અને નાણાકીય સ્વાયત્તતા આપવામાં આવશે, જેના દ્વારા અલગ રાજ્યની માગણીની જગ્યાએ પ્રાદેશિક આકાંક્સાઓને સંતોષવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
બિલની પૃષ્ઠભૂમિ અને હેતુ
FNTAની રચનાનો હેતુ પૂર્વ નાગાલેન્ડમાં વિકેન્દ્રિત શાસન અને સ્થાનિક સ્તરે વધુ નિર્ણય સત્તા આપવાનું છે. કેન્દ્ર સરકાર, નાગાલેન્ડ સરકાર અને ઇસ્ટર્ન નાગાલેન્ડ પીપલ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ENPO) વચ્ચે ચાલેલી ચર્ચાઓ બાદ આ માર્ગ અપનાવવામાં આવ્યો. સમજૂતી કરાર પર 5 ફેબ્રુઆરીના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેને પ્રસ્તાવિત પ્રાદેશિક સત્તામંડળની રચનાનું રસ્તા મોકળું કરવામાં આવ્યુ હોવાનું દર્શાવે છે.
FNTAની મુખ્ય જોગવાઇઓ
FNTAની મુખ્ય જોગવાઇઓમાં કાયદાકીય અને વહીવટી સ્વાયત્ત માળખું છે: બિલ બંધારણીય મર્યાદાઓની અંદર કાયદાકીય, વહીવટી અને નાણાકીય સ્વાયત્તતા પ્રદાન કરે છે, જ્યારે કાયદા ઘડવાની સત્તા નાગાલેન્ડ વિધાનસભા પાસે જ રાખવામાં આવે છે. વિકેન્દ્રિત શાસન: સ્થાનિક વિકાસની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લઈને નિર્ણય લેવા માટેની પ્રક્રિયાને વધુ અસરકારક બનાવવાનો પ્રયાસ છે.
વચગાળાની પરિષદ
પરિવર્તનના સમયગાળા દરમિયાન FNTAની કામગીરીનું સંચાલન કરવા માટે નાગાલેન્ડ સરકાર વચગાળાની પરિષદની રચના કરશે. વચગાળાની પરિષદનો કાર્યકાળ: પરિષદની રચનાથી એક વર્ષ સુધી અથવા પ્રથમ FNTAની ચૂંટણી દ્વારા રચના થાય ત્યાં સુધી, જેમાં જે પહેલા થાય તે સમયગાળો લાગુ રહેશે.
હાલની સુરક્ષા અને ખાસ જોગવાઇઓ
બિલ લાદતી જોગવાઈઓ અનુસાર તેનામાં અનુચ્છેદ 371A હેઠળની વિશેષ વ્યવસ્થાઓ, બંગાળ ઈસ્ટર્ન ફ્રન્ટિયર રેગ્યુલેશન (BEFR), 1873 અને પંચાયતી રાજ વ્યવસ્થાથી મળતી મુક્તિઓ યથાવત રહેશે. FNTA હેઠળ આવરી લેવાયા એવા જિલ્લાઓ અને સમૂહો બિલ હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા 6 જિલ્લાઓ તરીકે તુએનસાંગ, મોન, લોંગલેંગ, કિફિર, નોકલાક અને શામાતોરના નામ સામેલ છે.
ઇસ્ટર્ન નાગાલેન્ડ પીપલ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ENPO) વર્ષ 2010થી પૂર્વ નાગાલેન્ડ માટે અલગ રાજ્યની માગણી કરી રહ્યું છે અને ENPO જણાવી રહ્યું છે કે તેઓના ક્ષેત્રની 8 જનજાતિઓમાં ચાંગ, ખિયાનમન્યુંગન, કોન્યાક, ફોમ, સંગતમ, તિખિર, યિમખ્યુંગ અને ઈસ્ટર્ન સુમીનો સમાવેશ થાય છે.
બંધારણીય અને ઐતિહાસિક પ્રયોગ
અનુચ્છેદ 371A નાગાલેન્ડની વિશિષ્ટ સાંસ્કૃતિક ઓળખ, પરંપરાગત કાયદા અને જમીન સંબંધિત અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે. તેનો સમાવેશ બંધારણમાં 13મા સુધારા અધિનિયમ, 1962 દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો અને તે 1 ડિસેમ્બર, 1963થી અમલમાં આવ્યું. અનુચ્છેદની મુખ્ય જોગવાઈઓમાં નાગા પરંપરાઓનું સંરક્ષણ, રૂઢિગત કાયદા અને પ્રેક્ટિસીસ, જે અંતર્ગત નાગાલેન્ડમાં નાગરિક અને ફોજદારી ન્યાય વ્યવસ્થાનો અમલ અને જમીન-સંસાધનોની માલિકી અને હસ્તાંતરણ સહિતના મુદ્દાઓના સંરક્ષણનો ઉલ્લેખ છે.
BEFR, 1873 વિશે બંગાળ ઈસ્ટર્ન ફ્રન્ટિયર રેગ્યુલેશન (BEFR), 1873 બ્રિટિશ શાસન કાળનું નિયમનકારી કાયદો છે જે નિર્ધારિત વિસ્તારોમાં બહારના લોકોના પ્રવેશને નિયંત્રિત કરવાનો કાનૂની આધાર આપે છે. આ નિયમન ઇનર લાઇન પરમિટ વ્યવસ્થાનો આધાર પૂરું પાડે છે અને સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયોની ઓળખ, સંસ્કૃતિ અને હિતોનું રક્ષણ કરવાનું ઉમદા હેતુ હોય છે.