કર્ણાટક હાઈકોર્ટનો નિર્ણય
બેંગલુરુ — કર્નાટક હાઈકોર્ટે શનિવારે જણાવ્યું કે ED (Enforcement Directorate) કોઈ ‘સુપર કૉપ’ નથી અને એજન્સીને દરેક બાબતની તપાસ કરવા માટે મર્યાદા નથી—તે કાયદાની હદમાં જ કામ કરશે. કોર્ટે કોંગ્રેસ નેતા કેવાય નન્જે ગૌડા સાથે જોડાયેલા મની લોન્ડરિંગ મામલે EDની કેટલીક કાર્યવાહી રદ કરી દીધી અને એજન્સીની કાર્યશૈલી પર ટિપ્પણી કરી.
જમીન ફાળવણીના કૌભાંડ
કયો મામલો સામે આવ્યો હતો? હાઈકોર્ટની ટિપ્પણી જમીન ફાળવણીના કૌભાંડ અને તેમાંથી ઉઠેલા મની લોન્ડરિંગ કેસ સાથે સંકળાયેલા હતી. આરોપ અનુસાર, કમિટીના સભ્યો અને સંકળાયેલા લોકો દ્વારા પદનો દુરુપયોગ કરીને આશરે 38 લોકોને આશરે 80 એકર સરકારી જમીન ગેરકાયદેસર રીતે ફાળવવામાં આવી હતી અને આ પ્રકરણ ધીરે-ધીરે લગભગ 150 કરોડ રૂપિયાના કથિત કૌભાંડ સુધી પહોંચી ગયો હતો.
ઇડીની કાર્યવાહી અને સમન્સ ઈડી આ જ મામલે તપાસ કરી રહી હતી અને સંબંધિત લોકોને સમન્સ પાઠવ્યા. એજન્સીએ મૂળ જમીન કૌભાંડનો કેસ બંધ થયા બાદ પણ કેટલીક કાર્યવાહી ચાલુ રાખી, જેને કારણે આ કાર્યવાહી હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવી હતી.
જાન્યુઆરી 2024માં દરોડા
જમીનમાં દરોડા — જાન્યુઆરી 2024 ઈડીએ જણાવ્યા અનુસાર, આ કેસમાં એજન્સીએ જાન્યુઆરી 2024માં 14 સ્થળોએ દરોડા કર્યા. તે દરમ્યાન અસંખ્ય દસ્તાવેજો જપ્ત કરવામાં આવ્યા અને વધુ 25 લાખ રૂપિયાથી વધુ રોકડ તથા 50 કરોડ રૂપિયાથી વધુની જંગમ‑જમીન મિલકતો સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો મળી આવ્યા હતા.
KOMUL ભરતી મામલો
KOMUL ભરતી મામલો અને જુલાઈ 2025ની જપ્તી જમીન તપાસ દરમિયાન ઇડીને કોલાર-ચિક્કબલ્લાપુર મિલ્ક યુનિયન (KOMUL)ની 2023ની ભરતીમાં કથિત ગેરરીતિઓ વિશે માહિતી મળી. ઇડીએ દાવો કર્યો કે ભરતી પ્રક્રિયાનું લેખિત પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુ પૈસા અથવા રાજકીય ભલામણના આધારે પ્રભાવિત કરાયા હતાં.
એજન્સીએ આ મામલે પણ કાર્યવાહી કરી અને જુલાઈ 2025માં કેવાય નન્જે ગૌડા તથા અન્ય લોકોની આશરે 1.32 કરોડ રૂપિયાની મિલકતોને અસ્થાયી રીતે જપ્ત કરી હતી. મૂળ જમીન કેસાનું બંધ થવું જમીન ફાળવણી સાથે સંકળાયેલા મૂળ ગુના મામલે સંબંધિત પોલીસ દ્વારા ક્લોઝર રિપોર્ટ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.
હાઈકોર્ટનો નિર્ણય
ટ્રાયલ કોર્ટે જરૂરી સરકારી મંજૂરી ન હોવાનાં આધાર પર સરકારી પદ પર રહેલા આરોપીઓ વિરૂદ્ધ કેસ આગળ વધારવાની પ્રક્રિયા નામંજૂર કરી દીધી. આ પરિસ્થિતિને લીધે પ્રશ્ન ઊભો થયો કે જ્યારે મૂળ જમીન કૌભાંડનો કેસ જ બંધ પડી ગયો હોય ત્યારે તેના આધારે ઇડી મની લોન્ડરિંગની તપાસ કેવી રીતે જારી રાખી શકે. ઇડીની ફરિયાદ અને હાઈકોર્ટનો જવાબ ઈડીએ ભરતી સાથે જોડાયેલા આરોપીઓ અંગે વિશેષ અદાલતમાં ખાનગી ફરિયાદ પણ દાખલ કરી હતી.
એજન્સીનો તર્ક હતો કે મૂળ કેસ તકનીકી કારણોસર બંધ થયો છે, તેથી તેની સાથે જોડાયેલા મની લોન્ડરિંગના આરોપોની તપાસ ચાલુ રહી શકે છે. ત્યારે આરોપીઓએ હાઈકોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે ઇડીને પોતે નવો મૂળ ગુનો બનાવી તપાસ શરૂ કરવાનો અધિકાર નથી. જસ્ટિસ એમઆઈ અરુણે હાઈકોર્ટમાં કહ્યું કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની જવાબદારી રાજ્યની છે, કેન્દ્રની નહીં. કોર્ટે કાયદાકીય મર્યાદાઓ ધ્યાનમાં લઈ અને કેસના પરિસ્થિતિઓને ઊંડાથી તપાસીને ઇડીની કેટલીક કાર્યવાહી રદ કરી દીધી.