દિવાળી પર તોરણ બાંધવાની પરંપરા
દિવાળી નજીક આવતા જ ઘેર‑ઘેર સાફ‑સફાઈ અને સજાવટનો માહોલ જોવા મળે છે. દિવાળીના પર્વે મુખ્ય દ્વાર પર તોરણ બાંધવાથી ઘરમાં શુભ ઊર્જા પ્રવેશે છે અને માતા લક્ષ્મીના આગમન માટે મદદ થાય છે. આસોપાલવના પાન, ફૂલો અને મોતીના તોરણો નકારાત્મક ઊર્જાથી બચાવી સકારાત્મકતા લાવે છે અને સમૃદ્ધિનું પ્રતિક ગણાય છે.
તોરણની પરંપરા અને દ્વારનું મહત્વ
દ્વારનું મહત્વ ઘરના પ્રવેશદ્વારને માત્ર પ્રવેશ માટે માનવામાં આવતું નથી; ગ્રંથો, વિદ્વાનો અને વડીલો દ્વારા દ્વારની વિશેષતા અને મહિમાનો ઉલ્લેખ થયેલો છે. જ્યોતિષાચાર્ય ડૉ. હેમીલ પી. લાઠીયાના મતે, દ્વાર દ્વારા અદ્રશ્ય રીતે સકારાત્મક અને નકારાત્મક ઊર્જા બંને પ્રવેશતી હોય છે, તેથી તહેવારોમાં દ્વારની સુસજ્જતા અને રક્ષણ માટે તોરણ લગાવવાની પરંપરા રહેશે છે.
દિવાળીમાં વપરાતા તોરણના પ્રકાર
દિવાળીમાં વપરાતા તોરણના પ્રકાર આસોપાલવના અને આમરના તાજા પાનથી બનાવેલ તોરણ, ફૂલો વડે બનાવેલ સજાવટ, તાજા ફૂલોથી બનેલા તોરણ, મોતી, કાચ અને ભરતકામના તૈયાર તોરણ, અને આજકાલ પ્રસિદ્ધ કૃત્રિમ (આર્ટિફિશિયલ) તોરણ છે. આ વિવિધ તોરણો શ્રદ્ધા, વિશ્વાસ અને ઉત્સવની ખુશી પ્રગટ કરવાના પ્રતીક તરીકે ઘરના મુખ્ય દ્વારની શોભા વધારતા હોય છે અને સકારાત્મક વાતાવરણ જાળવવામાં મદદરૂપ થાય છે.
આસોપાલવના તોરણનું વિશેષ મહત્ત્વ
વાસ્તુશાસ્ત્ર અને શાસ્ત્રોમાં આસોપાલવના વૃક્ષનું વિશેષ મહત્વ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. એક પૌરાણિક કથા મુજબ, લંકામાં રહેતી વખતે માતા સીતા આસોપાલવના વૃક્ષની નીચે બેઠી હતી અને તે વૃક્ષ દ્વારા તેમને રક્ષણ મળ્યું હોવાનું કહેવામાં આવે છે. આથી દિવાળીના પર્વે લોકો ઘરની દ્વારે આસોપાલવના તોરણ લગાવી નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ અને સકારાત્મકતા લાવવાની પરંપરા પાલન કરે છે.
મોતી અને ભરતકામના તોરણો
મોતી અને ભરતકામના તોરણો વિશે પાંદડાના તોરણ સમય સાથે સુકાઈ જાય છે અને તેમાં કારણે તેને સમયાંતરે બદલવું પડે છે. મોતી અને ભરતકામથી બનેલા તોરણો ખાસ તહેવાર વખતે વધુ આકર્ષણ ધરાવે છે અને ઘણીવાર લાંબા સમય સુધી સજાવટ માટે રાખવામાં આવે છે. આવા તોરણો બહુજ હાથે અને ભાવપૂર્વક બનાવવામાં આવે છે અને ઘરની શોભા તેમજ સકારાત્મક ઊર્જા જાળવી રાખવામાં સહાયરૂપ હોય છે.
આપ સૌને દિવાળીના પાવન પર્વની ખૂબ‑ખૂબ શુભકામનાઓ.