દિલ્હીમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ
દિવાળી પછી દિલ્હી-NCRમાં હવાનું પ્રદૂષણ ગંભીર સ્તરે વધતા શહેરની સરેરાશ એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ (AQI) 373 નોંધાયો. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ની Samir એપ પર રવિવારે રાત્રે 11:05ના ડેટા મુજબ ઘણા વિસ્તારોમાં AQI 400થી ઉપર જોવા મળ્યું.
રાજકીય વિવાદો
પ્રદૂષણ મુદ્દે હવે રાજકીય આરોપ-પ્રતિઆરોપ ચાલી રહ્યા છે — ભાજપ AAP પર આરોપ લગાવે છે, જ્યારે કોંગ્રેસ અને AAP સરકાર પર ડેટા છુપાવવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે. AQI ડેટા અને મોનિટરિંગ સ્થિતિ CPCBની Samir એપ પર ઉપલબ્ધ આંકડાઓ પ્રમાણે દિલ્હીનો સરેરાશ AQI 373 નોંધાયો અને અલીપુર, બવાના, બુરાડી, ચાંદની ચોક, મુંડકા, પંજાબી બાગ, રોહિણી અને વિવેક વિહાર જેવા વિસ્તારોમાં AQI 400થી વધુ નોંધાયા.
હોવાના ધુમાડા અને ગાઢ પ્રદૂષણના કારણે દૃશ્યતા ઘટી હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવ્યું છે. અહેવાલ પ્રમાણે કેટલાક મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પર રિયલ ટાઈમ ડેટા દેખાવાનું બંધ થઈ ગયું હતું. એસને રિપોર્ટમાં આરકે પુરમ, નેહરુ નગર, મુંડકા, સોનિયા વિહાર અને દ્વારકા જેવા સ્ટેશનો પર ડેટા મળવાનું બંધ હોવાનું દર્શાવાયું છે.
કપિલ મિશ્રાના આરોપ
ભાજપના નેતા અને દિલ્હીના મંત્રીએ કપિલ મિશ્રાએ દાવો કર્યો કે પંજાબમાં જાણીતજોઇને પરાલી સળગાવવામાં આવી રહી છે અને તેનું પ્રભાવ દિલ્હી પર જણાઈ રહ્યો છે. તેમણે પંજાબના અલગ‑અલગ વિસ્તારોના AQI આંકડા રજૂ કર્યા અને કહ્યું કે મલોટમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ઊંચું છે, અબોહરમાં AQI 1,307 અને પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભાગવંત માનના મતવિસ્તાર સંગરુરમાં AQI 1,651 સુધી નોંધાયો છે.
કપિલ મિશ્રાના પક્ષે કહેવામાં આવ્યું કે AAPના ધારાસભ્યો, નેતાઓ અને દિલ્હીની ટીમના ફોન રેકોર્ડ્સની તપાસ થવી જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું છે કે જો નિષ્પક્ષ તપાસમાં પરાલી સળગાવવાની ઘટનાઓનો સાક્ષ્ય મળે તો અરવિંદ કેજરીવાલની ધરપકડ શક્ય થઈ શકે છે.
કોંગ્રેસ અને AAPના દાવા
કોંગ્રેસના પ્રવક્તા પવન ખેડાએ આરોપ લગાવ્યો કે રાત્રે 2થી 3 વાગ્યાની વચ્ચે દિલ્હીના 39માંથી 25 મોનિટરિંગ સ્ટેશનો પર PM2.5ના આંકડા ઉપલબ્ધ નહોતા. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે શું સરકાર જાણીતજોઇને ડેટા છુપાવી રહી છે કે મોનિટરિંગ મશીનો બંધ કરવામાં આવ્યા હતાં. પવન ખેડાએ કહ્યું કે ડેટા ગાયબ થવાનો અર્થ એ નથી કે પ્રદૂષણ ગાયબ થઈ ગયું અને સરકારે લોકોનો જવાબ આપવો જોઈએ.
AAPના નેતા સૌરભ ભારદ્વાજે પણ રાજ્ય સરકારે પ્રદૂષણના આંકડામાં ગેરરીતિ કરી હોવાનું કહી દાવો કર્યો અને એક વીડિયો શેર કરીને કહ્યું કે AQI 3,000ને પાર પહોંચી ગયું હતું — જોકે આ દાવો દિલ્હીના સત્તાવાર સરેરાશ AQIનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી માહિતી નથી.
ભાજપની પ્રતિક્રિયા
ભાજપના સાંસદ પ્રવીણ ખંડેલવાલે આરોપ લગાવ્યો કે જ્યારે સનાતન ધર્મના તહેવારો આવે છે ત્યારે વિપક્ષી પાર્ટીઓ પ્રદૂષણ મુદ્દો ઉઠવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે કોંગ્રેસે 15 વર્ષ અને AAPએ 10 વર્ષ સુધી શાસન કર્યું છે અને લાંબા ગાળાના પગલાં નહીં લીધા હોવાને કારણે હાલની પરિસ્થિતિનો લોકો પ્રભાવ ભેગો કરી રહ્યા છે.
પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટે દિવાળી પહેલાંજ ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)નો ત્રીજો તબક્કો લાગુ કર્યો હતો. સુપ્રીમcourતે 7 અને 8 નવેમ્બરે પ્રમાણિત ગ્રીન ફટાકડા ફોડવાની મંજૂરી આપી હતી, જ્યારે 9 નવેમ્બરથી ફટાકડાં પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ફરીથી લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.