દિલ્હીમાં હવા ઝેરી
દિવાળી પહેલા જ દિલ્હીમાં પ્રદૂષણ વધતા તાત્કાલિક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. બુધવારે સવારે 9 વાગ્યે દિલ્હીમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) 233 નોંધાયો, જે CPCBના માપદંડ અનુસાર ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈને ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) હેઠળ GRAP-1ના નિયંત્રણો તાત્કાલિક લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા.
GRAP-1ના નિયંત્રણો
GRAP-1 અંતર્ગત લાગુ કરાયેલા નિયંત્રણો AQI 201થી 300 વચ્ચે પહોંચી જતાં અમલમાં મુકાયેલ મુખ્ય નિયંત્રણો તરીકે નીચેના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે: હોટેલો અને રેસ્ટોરન્ટમાં કોલસાનો ઉપયોગ પૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધિત કરાયો છે. ડીઝલ જનરેટરનું ચલાવવું પ્રતિબંધ રાખવામાં આવ્યું છે—માત્ર ઈમરજન્સી સેવાઓ માટે જ તેનો ઉપયોગ મંજૂર રહેશે. ધૂળ ઘટાવવા માટે રોડોની નિયમિત સફાઈ અને પાણી છંટકાવ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. શહેરમાં ચાલી રહેલા બાંધકામ સ્થળો પર વિશેષ મોનિટરિંગ વધારાયું છે, જેથી ત્યાંથી ધૂળ નફેલાય તે જોવામાં આવે. કચરાના યોગ્ય નિકાલ માટે કડક વ્યવસ્થા ગોઠવવાની કામગીરી હાથ ધરાઈ છે.
AQI અને હવામાન
સાંખ્યિક અને આરોગ્યપ્રભાવ AQI 233 હોવાને કારણે હવાની ગુણવત્તા ‘ખરાબ’ ગણાય છે અને સ્રોતોના જણાવ્યા અનુસાર વાતાવરણ ધૂંધળું બનેલું છે તેમજ લોકોને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. GRAP-1ના આ પગલાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને લોકોને આરોગ્યસંભાળ આપવા માટે લેવામાં આવ્યા છે.
હવામાન વિભાગની માહિતી
હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા નોંધાયેલા તાપમાન હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર શહેરમાં લઘુત્તમ તાપમાન 18 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું. વિવિધ મોનીટરિંગ મથકો પર નોંધાયેલા તાપમાન પ્રમાણે: સફદરજંગ: 18 ડિગ્રી સેલ્સિયસ, પાલમ: 17.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 1.1 ડિગ્રી ઓછું), લોધી રોડ: 17.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ, રિજ: 19.1 ડિગ્રી સેલ્સિયસ, આયાનગર: 17.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ.
AQI કેટેગરીઝ
AQI કેટેગરીઝ કેવી રીતે નક્કી થાય છે? સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB) ના માપદંડ મુજબ હવાની ગુણવત્તાના વર્ગીકરણ: 0 થી 50: સારો, 51 થી 100: સંતોષકારક, 101 થી 200: મધ્યમ, 201 થી 300: ખરાબ, 301 થી 400: ખૂબ ખરાબ, 401 થી 500: ગંભીર. હાલ દિલ્હીનો AQI 233 હોવાના કારણે શહેર ‘ખરાબ’ કેટેગરીમાં છે અને તેથી જ GRAP-1ના નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.