કેન્દ્ર સરકારી કર્મચારીઓ લેપટોપ ટેબલેટ
નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગે (Department of Expenditure) જાહેર કરેલા નવીન નિયમો અનુસાર કેન્દ્ર સરકારના લાયક અધિકારીઓ હવે ઓફિસના કામ માટે ₹1.80 લાખ સુધીના લેપટોપ અને ટેબલેટ ખરીદી શકશે અને ચાર વર્ષ ઉપયોગ કર્યા બાદ તે ડિવાઇસ પોતાની પાસે રાખી શકે છે. આ નિયમો 10 નવેમ્બરથી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
નવા નિયમોની વિગતો
નવા ધોરણ અનુસાર, મેક‑ઇન‑ઇન્ડિયા (MII) કન્ટેન્ટ 40 ટકાથી વધુ ધરાવતા ડિવાઇસ માટે મહત્તમ મર્યાદા ₹1.80 લાખ સુધી અને અન્ય ડિવાઇસ માટે ₹1.50 લાખ સુધી રાખવામાં આવી છે. આ બંને મર્યાદામાં સ્ટાન્ડર્ડ સોફ્ટવેરનો ખર્ચ પણ સામેલ છે. પૂર્વ મર્યાદા જુલાઈ 2023માં જાહેર કરવામાં આવેલી અગાઉની નીતિ અનુસાર આ મર્યાદા અનુક્રમે 1 લાખ અને 1.30 લાખ રૂપિયા હતી. હવે તે મર્યાદાઓ વધારીને પ્રસ્તુત રકમો કરવામાં આવી છે.
પાત્રતા અને શરતો
પે લેવલ 12 અને તેના ઉપરના તમામ મંજૂર પદો પરના અધિકારીઓ ડિવાઇસ માટે પાત્ર રહેશે. પે લેવલ 8થી 11 ના મંજૂર પદોમાં શરૂઆતમાં 50% કર્મચારીઓને જ ડિવાઇસ આપવામાં આવશે. જરૂરિયાત અનુસાર મંત્રાલય અથવા વિભાગ સચિવ અને નાણાકીય સલાહકારની ચર્ચા દ્વારા આ મર્યાદા વધારીને 75 ટકા સુધી કરી શકે છે.
ચાર વર્ષ પછીની વ્યવસ્થા નિયમો મુજબ અધિકારીઓ ચાર વર્ષ સુધી સરકારી ડિવાઇસનો ઉપયોગ કર્યા બાદ તેને પોતાની પાસે રાખી શકશે. વિભાગો દ્વારા ડિવાઇસમાંથી તમામ સરકારી અને સત્તાવાર માહિતી સંપૂર્ણ રીતે દૂર કરવાની શરત રહેશે. જો કોઈ અધિકારી ચાર વર્ષ પૂર્ણ થતાં પહેલાં નિવૃત્ત થઈ જાય અથવા સરકારી નોકરી છોડે તો તેને ડિવાઇસ પરત આપવું ફરજિયાત નથી; આવી સ્થિતિમાં તેને ડિવાઇસની ઘસારા બાદની કિંમત (Depreciated Value) ચૂકવવી પડશે. સરકાર દરેક વર્ષે 25 ટકા મુજબ ડિવાઇસની કિંમતમાં ઘટાડો ગણશે.
અન્ય મહત્વપૂર્ણ શરતો
નિયમો અનુસાર ચાર વર્ષના અંદર બીજા ડિવાઇસની મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે. હુક્કમ આપતી નિતિમાં અપવાદરૂપે માત્ર તે સમયે નવો ડિવાઇસ આપવામાં આવશે જ્યારે હાલનું ડિવાઇસ આર્થિક રીતે રિપેર કરવાની પરિસ્થિતિમાં ન હોય. આ નીતિ કેન્દ્ર સરકારનાં મંત્રાલયો, વિભાગો તથા તેમની સાથે જોડાયેલ અને ગૌણ કચેરીઓ પર લાગુ પડશે. રાજ્ય સરકારો, સરકારી કંપનીઓ (PSU), સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અને કન્સલ્ટન્ટ્સને આ નિયમોનો લાભ મળશે નહીં.
ઉદાહરણરૂપ, આ કિંમતની મર્યાદામાં સ્ટાન્ડર્ડ સોફ્ટવેરનો ખર્ચ પણ સામેલ હોવાના કારણે એપલના મેકબુક એર અને મેકબુક પ્રો જેવા મોડલ પણ આ મર્યાદામાં આવતાં હોઈ શકે છે.