કેનેડા-ઈયુ ભાગીદારીની દ્રષ્ટિ
મોન્ટ્રીયલમાં યોજાયેલા કેનેડા-ઈયુ સમિટમાં યુરોપિયન કમિશનના અધ્યક્ષ Ursula von der Leyenએ કેનેડાને યુરોપિયન યુનિયન (EU) માટે એક “associate member” જેવી સ્થિતિ આપવાની તેમની દૃષ્ટિનો ખૂણાવો રજૂ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે આ “a partnership that comes close to membership than anything we have done before” અને તે માત્ર એવા બાહ્ય ભાગીદારો માટે ખુલ્લી રહેશે “only to our closest partners outside of Europe who are ready to open a new frontier together.”
તેઓએ જણાવ્યું કે આ સંબંધમાં ગવર્નન્સ અને નીતિઓમાં નજીકનું સંકલન અને સંશોધન-નવપ્રવર્તનમાં ભાગીદારી સામેલ રહેશે. સમિટનો પરિપ્રેક્ષ્ય અને કાર્યક્રમ આ બે-દિવસીય સમિટ ગુરુવાર અને શુક્રવારને કવર કરે છે અને સમિટ દરમિયાન રક્ષા, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, સંશોધન અને વેપાર અંગે સંભવિત કરીારો કરતાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
sources મુજબ ગુરુવારે Carney અને von der Leyen સહિત યુરોપ અને કેનેડાની બિઝનેસ નેતાઓ માટે એક બિઝનેસ ફોરમનું આયોજન પણ છે. પ્રસ્તાવનો ઈતિહાસ અને શબ્દચયતાનો વિવાદ von der Leyenએ ગયા મહિનેથી જ કેનેડાને માટે દરવાજું “ખોલવાની” પ્રસ્તાવના રજૂ કરી હતી — તે એક એવું દરજ્જો છે જે વર્તમાનમાં અસ્તિત્વમાં નથી.
પ્રકાશનમાં આવેલી અનેક સમાચાર અહેવાલો અનુસાર જર્મની અને અન્ય દેશોએ સમિટ માટેના ડ્રાફ્ટ નિવેદનમાં “associate member” ટાસ્કને હટાવવા માટે સફળ પ્રયાસો કર્યા અને તેના બદલે નરમ ભાષા, જેમ કે “ever closer association,”નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો. જર્મનીના કેનેડામાંના રાજદૂત Matthias Lüttenbergએ CTV Newsને જણાવ્યું કે કેટલાક સભ્ય રાજ્યો von der Leyenની ગયા મહિનાની જાહેરાતથી “a little surprised” હતા.
કેનેડાના દાવા અને થયેલ કરાર પ્રાઇમ મંત્રી Carneyએ અગાઉ Strasbourgની યુરોપિયન પાર્લામેન્ટમાં સંબોધન કરતાં કહ્યું હતું કે કેનેડા અને યુરોપ “stronger together” છે. કેનેડાના અધિકારીઓ કહે છે કે યુરોપ તરફનું ઝુકાવ અન્ય દેશોને નોકસાન પહોંચાડવાનું ઉદેશ્ય નથી પરંતુ પહેલેથી જ ચાલુ કામગીરીને આગળ વધારવાનો ભાગ છે.
કેનેડાએ તાજેતરમાં EUની Security and Defence Partnership કાર્યક્રમ માટે તેની ડિફેન્સ કંપનીઓને પ્રોક્યોર્મેન્ટ ઍક્સેસ આપવાના એક કરાર પર સાઇન કર્યું છે અને મેઇમાં જર્મની સાથે એક Landmark energy deal પર સાઇન થયું હતું, જે આવનારા વર્ષોમાં કેનેડા થી યુરોપને લાંબા ગાળાના LNG શિપમેન્ટ્સ લાવવા માટેથી જોડશે.
ગુરુવારે કેનેડાએ પોતાની નવી National Security Strategy પણ બહાર પાડી — જે બે દાયકામાં પહેલી વાર પ્રકાશિત થયેલી નવી રણનીતિ છે — અને તેમાં યુરોપમાં સુરક્ષા અને સ્થિરતાનો સમર્થન પ્રાથમિકતા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
પ્રતિક્રિયા અને આગળની પ્રક્રિયા પ્રસ્તાવ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પ્રતિસાદ મળ્યા છે. સ્રોતો અનુસાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ આ વિચારોને “laughable” જણાવ્યું અને વિનંતી કરી કે જો તે કોઈ “hostile act” ગણાય તો યુરોપ પર “very serious tariffs” લાદવાની ધમકી આપી શકે છે.
કેનડાના કેટલીક સર્વેક્ષણો બતાવે છે કે બહુમત કેનેડિયનોએ યુરોપ સાથે નજીકનાં સંબંધો લાવવાની સમર્થન દર્શાવી છે, embora વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષ Conservativesએ આ કાચકામને ઘરેલુ મુદ્દાઓથી ધ્યાન છોડવા માન્યું છે. Conservative નેતા Pierre Poilievreએ કહ્યું, “No one’s mortgage or grocery bill will come down,” અને તેમણે સૂચવ્યું કે કેનેડાને પહેલેથી જ EU સાથે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રિમેન્ટ છે.
કયા પ્રકારનું સંબંધ બનશે અને આગળ શું આગળ આવશે યુરોપીયન અધિકારીઓએ સમિટ પહેલા પ્રેસને કહ્યું કે associate member સ્થિતિ પર કોઈ મોટી ઘોષણા તત્કાળ અપેક્ષિત નથી અને ઘણાં મુદ્દાઓ આગામી મહિનોમાં ઠરાવામાં આવશે. કેનેડા અને EU અધિકારીઓએ કેટલાક સંકેતો આપ્યા છે કે સંબંધોમાં માટે વ્યાપાર, વિદ્યાર્થીઓ માટે વધુ અવસરો અને વિવિધ EU પ્રોગ્રામોમાં કેનેડાની ભાગીદારી જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ હોઈ શકે છે.
કેનેડાના અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે કેનેડા અન્ય EU રાષ્ટ્રોની જેમ સભ્યતાનુ ફી ચૂકવવાનો ઇરાદો રાખતો નથી અને તે અલગ-અલગ EU પ્રોગ્રામોમાં સામેલ થવા તરફ જોઈ રહ્યું છે.