બ્લૂ ડ્રમ કેસમાં ફાંસીની સજા
મેરઠની જિલ્લા અદાલતે 14 ઓક્ટોબર 2026ના કારણે મુસ્કાન રસ્તોગી અને સાહિલ શુલ્કાને મર્ચન્ટ નેવી ઓફિસર સૌરભ રાજપૂતની હત્યાના કેસમાં ફાંસીની સજા સંભળાવી. કેસમાં આરોપીઓ પર આરોપ છે કે તેમણે મૃતદેહને ટુકડા કરી બ્લૂ ડ્રમમાં મૂકી સિમેન્ટ ભરી દીધો હતો. આ નિર્ણય બાદ સમાજમાં ઘરેલું હિંસા અને સંબંધોની દુર્ગતિ પર ચર્ચા ફરીથી તાજી થઈ છે.
કેસની વિગતો
કેસની વિગતો અદાલતના નિર્ધારણ મુજબ મુસ્કાન અને સાહિલ પર સૌરભ રાજપૂતની હત્યા કરી લાશને ટુકડા કરીને બ્લૂ ડ્રમમાં સિમેન્ટ ભરી નાખવાનો આરોપ હતો. ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ અરવિંદ કુમાર મિશ્રાએ એ કેસમાં 22 સાક્ષીઓના નિવેદનો સાંભળ્યા બાદ સજા ઘોષિત કરી હતી.
કાનૂની પ્રક્રિયા
અદાલતી આ ચુકાદા હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી ચેલેન્જ થઈ શકે છે અને કાનૂની પ્રક્રિયા હજુ ચાલી શકે છે. દેશનાં આંકડા લગ્ન અને છૂટાછેડાના આંકડા અને ઘરેલું હિંસા વિશે જ્યારે તુલના કરવામાં આવે છે ત્યારે પશ્ચિમી દેશોમાં વિષયમાં કંઈક અલગ છબી દેખાય છે.
ઘરેલું હિંસા અને સંબંધો
વેસ્ટર્ન દેશોમાં લગ્ન તૂટવાનો દર અંદાજે 50 ટકા રહ્યો છે, જ્યારે ભારતનું ડિવોર્સ દર લગભગ 1 ટકા આસપાસ છે. નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યુરો (NCRB)ના 2023ના આંકડા મુજબ દેશમાં મહિલાઓ વિરુદ્ધ નોંધાયેલા ગુનાઓની સંખ્યા 4.4 લાખથી વધારે છે. તેમાં આશરે 1 લાખ 33 હજાર કેસ કલમ 498A હેઠળ પતિ અથવા સાથસાંગી સાસરિયાં તરફથી હોવાનું દર્શાવાયું છે.
પ્રેમ સંબંધોના વિવાદ
એક જ વર્ષે નોંધાયેલા દહેજ મૃત્યુના કેસોની સંખ્યા 6,156 નોંધાઈ છે. NCRBના અન્ય આંકડાઓ પ્રમાણે પ્રેમ સંબંધોના વિવાદમાં 1,441 અને ગેરકાયદેસર રિલેશનશિપથી સંબંધિત વિવાદોમાં 1,389 કેસ નોંધાયા હતા; બંનેને મળીને લગભગ 2 હજાર 830 ફરિયાદો નોંધાઈ અને આ પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલા હત્યાકાંડોની નોંધ પણ આવી છે.
સામાજિક ચર્ચા
આ આંકડા બતાવે છે કે સંબંધોમાં ઉદ્ભવતા વિવાદો ક્યારેક ગંભીર હિંસક ઘટનાઓમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે. કોરોના બાદના પાંચ વર્ષમાં મોટી મેટ્રો શહેરોની ફેમિલી કોર્ટ્સમાં છૂટાછેડાના કેસોમાં આશરે 35 ટકાનો ઉછાળો નોંધાયો છે અને છૂટાછેડા માટે અરજી કરનારા પ્રકરણોમાં આશરે 58 ટકા અરજી મહિલાઓ તરફથી આવી છે.
અંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિકોણ
અંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિકોણ UNODC અને UN Womenના રિપોર્ટ મુજબ 2024માં વિશ્વભરમાં આશરે 82 હજાર મહિલાઓની ઇરાદાપૂર્વક હત્યા થઈ અને અંદાજે 50 હજાર—અથાત્ આશરે 60 ટકા—આ હત્યાઓ જીવનસાથી અથવા કુટુંબના સભ્યો દ્વારા થઈ હતી.
સમાજમાં પરિવર્તન
લેખમાં સામાજિક ચર્ચા અને કારણો જણાવવામાં આવ્યા છે કે સંબંધોમાં સંવાદ અને ભરોસાની કમી, સોશિયલ મીડિયાની વધતી પ્રભાવશાળીતા અને ડેટિંગ પ્લેટફોર્મ્સ જેવા પરિબળો આજે સંબંધોની રચના અને અપેક્ષાઓને પ્રભાવિત કરે છે. ખાસ કરીને લેખમાં “પિંક ફેક્ટર” અને ડેટિંગ કલ્ચરના પ્રભાવને કારણરૂપ બોલવામાં આવ્યું છે.
લેખમાં આ દવાની સાથે રજૂ કરાયું છે કે જ્યારે પરંપરાગત પરિવારીક મધ્યસ્થતા અને સમાધાન કરવા માટેના રસ્તા બંધ થઈ જાય ત્યારે જવા માટે વિકલ્પો ઓછી રહે છે અને કેટલાક રિલેશન્સ ગંભીર પરિણામ તરફ વિકલિત થાય છે. લેખનું મુખ્ય અનુમાન એ છે કે સન્માનભર્યા છૂટાછેડા લેવામાં કોઇ પાપ નથી અને જ્યારે લગ્નજીવનમાં પ્રેમ અને સન્માન મરી જાય તો તે સંબંધો જીવન માટે હાનિકલ બનતા હોય છે.
સ્થાનિક ઉદાહરણ
સ્થાનિક ઉદાહરણ અને જાહેર ચર્ચા લેખમાં કર્ણાટકના જનદરબારમાં એક કિસ્સાનો ઉલ્લેખ છે, જ્યાં એક ખેડૂત મુખ્યમંત્રી ડી કે શિવકુમારને જમીનની સ્થિતિ હોવા છતાં તેમના દીકરાઓના લગ્ન માટે સરકાર પાસેથી યોજના માંગતા થયા હતા. આ ઉદાહરણ દ્વારા લેખમાં સામાજિક અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓ વિશેના પ્રશ્નો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે અને કહ્યું છે કે આ પ્રકારની સમસ્યાઓ માત્ર કર્ણાટક પૂરતી સીમિત નથી, આવી જ દશા ગુજરાત અને અન્ય રાજ્યમાં પણ જોવા મળે છે.