ઓગસ્ટ 2026માં વૈશ્વિક તાપમાનનો રેકોર્ડ
ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન વૈશ્વિક સરેરાશ સપાટી હવાનો તાપમાન રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે. યુરોપિયન યુનિયનની કોપર્નિકસ ક્લાઇમેટ ચેન્જ સર્વિસ (C3S)ના આંકડા મુજબ ઓગસ્ટમાં વૈશ્વિક સરેરાશ સપાટી હવાનું તાપમાન 16.96 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું. આ તાપમાન 19મી સદીના પ્રી-ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સમયગાળાની સરખામણીમાં 1.65 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વધુ છે અને આ રીતે ઓગસ્ટ 2026 અત્યાર સુધીનો સૌથી ગરમ ઓગસ્ટ બની ગયો છે.
હવામાન સંબંધિત ઘટનાઓ
આંકડાં અને વિશ્લેષણ C3Sના રિપોર્ટમાં આ મહિનાના આંકડાઓને મોટી ગંભીરતાથી નોંધવામાં આવ્યા છે અને નોંધવામાં આવ્યું છે કે એક મહિના માટેનું ઉચ્ચ તાપમાન લાંબા ગાળાના ગ્લોબલ ટ્રેન્ડનો સંપૂર્ણ પરિણામ બતાવતું નથી; લાંબા સમયગાળાના હવામાન ડેટા પર આધારિત વિશ્લેષણ જરૂરી રહેશે. ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં અતિશય ગરમી સાથે પૂર, દુષ્કાળ અને જંગલની આગ જેવી હવામાન સંબંધી ઘટનાઓ નોંધાઈ.
નેપાળમાં આવેલા અચાનક પૂરનો ઉલ્લેખ છે અને આપેલી માહિતી અનુસાર તે પૂરથી મોટી સંખ્યામાં લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. જોકે આવી ઘટનાઓ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ વચ્ચેના સબંધ વિશે વધુ વિગતવાર અભ્યાસ ચાલુ છે.
ભારતનું તાપમાન રેકોર્ડ
ભારત અને ઐતિહાસિક રેકોર્ડ ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના જણાવ્યા અનુસાર, ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન અસામાન્ય ગરમી નોંધાઇ અને ઉપલબ્ધ આંકડા દર્શાવે છે કે આ મહિનો 1901 પછીનો સૌથી ગરમ ઓગસ્ટ રહ્યો. મહિના દરમ્યાન સરેરાશ તેમજ લઘુત્તમ તાપમાન પણ ઐતિહાસિક ઊંચાઇએ પહોંચી, જેના કારણે દેશમાં 125 વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો છે.
વિશ્વની પ્રતિક્રિયા
વિશ્વની પ્રતિક્રિયા અને આવશ્યકતા રિપોર્ટમાં સામેલ તથ્યોને જોતા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) અને અન્ય ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરવાની તાકીદ વધુ સ્પષ્ટ બની છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રે પણ સરકારોને ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં ઝડપથી ઘટાડો કરવા અપીલ કરી છે.
રિપોર્ટ પેરિસ કરાર (2015)નો પણ ઉલ્લેખ કરે છે જેમાં વૈશ્વિક તાપમાનમાં લાંબા ગાળાના વધારાને નિયંત્રિત કરવાનો લક્ષ્ય અને 1.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસની મર્યાદા મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી છે.
સાથે જ રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે એક મહિના માટેનું 1.5 ડિગ્રીથી ઉપર જવું necessarily લાંબા ગાળાની મર્યાદા પસાર થવાનું સૂચક નહીં હોય અને તેની પૂર્ણ સમજ માટે દિવસેંદિનના, વર્ષોના ડેટા પર આધારીત વિશ્લેષણ જરૂરી રહેશે.