ફિલ્મોના ડેટા લીકથી ખળભળાટ
CBFCના ઇ-પોર્ટલ ‘ઈ-સિનેપ્રમાણ’ પરથી 500થી વધુ ફિલ્મોના અત્યંત ગુપ્ત દસ્તાવેજો લીક થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ લીકની ચર્ચા મૂળ રિપોર્ટ મુજબ 25 ઓક્ટોબર 20263 ના રેકોર્ડમાં નોંધાયેલ છે. 25 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ સામે આવેલ આ મોટા ડેટા લીકમાં ફિલ્મોની સ્ક્રિપ્ટ, કટ ઓર્ડર અને વ્યવસાયિક કરારો સહિતની સંવેદનશીલ માહિતી ઈન્ટરનેટ આર્કાઈવ (Internet Archive) પર ડાઉનલોડ માટે ઉપલબ્ધ બનતા ઉદ્યોગમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે.
ઘટનાની વિગત ‘ઈ-સિનેપ્રમાણ’ એ તે પોર્ટલ છે જેના દ્વારા દેશભરના ફિલ્મોને સેન્સર સર્ટિફિકેટ આપવામાં આવે છે. અહેવાલો અનુસાર કોઈને આ પોર્ટલની સુરક્ષા તોડી ગેરકાયદેસર રીતે દસ્તાવેજો મેળવ્યા અને પછી તેમને ઇન્ટરનેટ આર્કાઈવ પર અપલોડ કરી દીધા હતા. આ લીક ટેકનિકલ ખામીની સામે આવી છે કે કોઈ દિશાએ સાયબર હુમલો કર્યો છે—એ તપાસનો વિષય છે.
લીક થયેલા દસ્તાવેજો
લીક થયેલા દસ્તાવેજોમાં શું સામેલ હતું? ફિલ્મોની મૂળ સ્ક્રિપ્ટ અને વાર્તા, સેન્સરશીપના સર્ટિફિકેટ રેકોર્ડ, કટ ઓર્ડર, વ્યવસાયિક કરારો અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ડીલ, કરોડી રૂપિયાના લાયસન્સિંગ ફી સંબંધિત માહિતી. સ્રોત અનુસાર, ફિલ્મો આખી રીતે લીક નથી થઈ, પરંતુ ઉપરોક્ત પ્રકારના મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો અને માહિતીઓ બહાર આવી ગઈ હતી.
ઉદ્યોગ પર અસર અને જોખમ નિયમિત રીતે આવા વ્યવસાયિક કરારો અને સ્ક્રિપ્ટોને અત્યંત ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે. આવી માહિતીઓ જાહેર થતાં ભવિષ્યના બિઝનેસ ડીલ, ટ્રેડ વાટાઘાટો અને બોક્સ ઑફિસ માટે બનાવેલી વ્યૂહરચનાઓ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. સ્ક્રિપ્ટ અને ક્લાઈમેક્સ લીક થતા ફિલ્મોના ‘સ્પોઇલર્સ’ વાયરલ થવાની સંભાવના વધી જાય છે, જેના કારણે પ્રેક્ષકોનું રસ ઘટી શકે છે અને ફિલ્મની આવક પર અસર પડી શકે છે.
સાથે જ, ગુપ્ત કરારો અને સ્ક્રિપ્ટનો દુરૂપયોગ કરીને બ્લેકમેલિંગ અથવા ખંડણીની શક્યતા પણ ઉભરી શકે છે, જે નિર્માતાઓ માટે મોટી આર્થિક હરાવટનું જોખમ છે.
સરકારના પગલાં
સરકારે શું પગલાં લીધાં? મામલાની ગંભીરતા જોઈને CBFCએ તાત્કાલિક આંતરિક તપાસ અને સમગ્ર પોર્ટલનું સુરક્ષા ઓડિટ શરૂ કર્યું છે. Internet Archiveએ ડેટા અપલોડ કરનાર શંકાસ્પદ એકાઉન્ટને ડિલીટ કરવાની અને સાયબર ક્રાઇમમાં ફરિયાદ નોંધાવવાની ખાતરી આપી છે. ભારતમાં ટોચની સાયબર સુરક્ષા એજન્સી CERT-Inને પણ આ બાબતમાં સત્તાવાર જાણ કરી દેવામાં આવી છે અને તેઓ દ્વારા તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. હાલ તપાસ ચાલુ છે અને આ ઘટના સરકારની અને સરકારી પોર્ટલ્સ પર રહેલા સંવેદનશીલ દસ્તાવેજોની સાયબર સુરક્ષા મજબૂત કરવાની જરૂરીયાત દાખવે છે.