ઉત્તરાખંડ હિમનદી ફાટનો ખતરો
નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટે રાસુવા જિલ્લાની ભોટેકોશી નદી પર હિમનદી ફાટતા પાણી, બરફ, કાદવ અને વિશાળ ખડક સાથે આવેલા પૂરનું ઝટકો આવ્યું. આ ઝટકામાં આસપાસના ગામો, જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ અને પુલો ભારે નુકસાન પહોંચ્યા જ્યારે ઘટના સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી ગઇ. આવી ઘટના સમાન ભૂગોળિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા ઉત્તરાખંડ માટે ગંભીર જોખમ સૂચવે છે અને daarom રાજ્યમાં સજ્જતા વધારી છે.
નેપાળની ઘટના અને તેના પરિણામો
નેપાળની ઘટનાની વિગત નેપાળના રાસુવા જિલ્લામાં ભોટેકોશી નદી પર હિમનદી ફાટતાં પાણી સાથે બરફ, કાદવ અને મોટા ખડકા આવ્યા હતા. આ પૂર 100 કિલોમીટરના ત્રિજ્યામાં આવેલા નીચા વિસ્તારમાં આવેલા ગામો, જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ અને પુલોને સંપૂર્ણપણે નુકસાન પહોંચાડનાર રહ્યો છે.
ઉત્તરાખંડ માટે જોખમના કારણો
ઉત્તરાખંડ અને નેપાળ બંને મધ્ય હિમાલય પટ્ટાનો ભાગ છે અને ભૂગોળિક રીતે સમાન લક્ષણ ધરાવે છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે આ સમગ્ર પ્રદેશ વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આવે છે. અગાઉ ઉત્તરાખંડના કેદારનાથ અને ચમોલી વિસ્તારમાં પણ હિમનદી ફાટવા અને હિમપ્રપાતથી વિનાશ થયા છે, જેના પરિસ્થિતિઓને આધારે હવે ચેતવણી ઊભી થઇ છે.
રાજ્યની તૈયારી અને તકેદારી
નેપાળની તાજેતરની દુર્ઘટનાનો ગેધ લઈ ઉત્તરાખંડના સરહદી જિલ્લાઓ જેમ કે ચંપાવત અને પિથોરાગઢમાં ઉચ્ચ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળોને શારદા અને અન્ય નદીઓના કિનારે કડક દેખરેખ રાખવાની સૂચના આપી છે.
સંવેદનશીલ તળાવો અને હિમનદીઓની નજીક ખાસ સેન્સર અને સ્વચાલિત હવામાન મથકો સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. પાણીના સ્તરમાં અચાનક વધારો નોંધાતા જ આ સિસ્ટમો તાત્કાલિક સાયરન અને સંદેશાઓ દ્વારા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ચેતવણી મોકલશે, જેથી લોકોને સલામત સ્થળે સ્થળાંતર માટે સમય મળે.
પ્રશિક્ષણ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રેસ્પોન્સ ટીમો સ્થાનિક ગામડાઓમાં યુવાનો અને મહિલાઓને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિશે વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે, કારણ કે મોટી કુદરતી આપત્તિઓ દરમિયાન બાહ્ય મદદ પહોંચવામાં સમય લગે છે અને સ્થાનિક લોકો પ્રથમ પ્રતિસાદી બની રહે છે.
સરહદી વિસ્તારોમાં પુલ અને માર્ગોને અચાનક આવતી જળમોજોને સંભાળી શકે તે રીતે ડિઝાઇન અને મજબૂત કરવામાં આવી રહ્યા છે. સેના, NDRF અને SDRF ટીમો આધુનિક સેટેલાઇટ ફોન અને જીવનસાહાયક ઉપકરણો સાથે સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવી છે જેથી તાત્કાલિક રાહત અને બચાવ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરી શકાય.