UGC 2026ના નવા નિયમોની સમીક્ષા માટે વિશેષ કમિટી
સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું છે કે યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) દ્વારા તૈયાર કરાયેલા 2026ના નવા નિયમોની સમીક્ષા માટે એક વિશેષ કમિટી રચવામાં આવશે. ગુરુવારે સુનાવણી દરમિયાન સરકારે estudantesના હિતનું રક્ષણ કરવાની ખાતરી આપી અને કાયદેસર રીતે કોઈપણ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ સાથે ભેદભાવ ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પાસાઓનું પરિષદિતપણે પરીક્ષણ કરવામાં આવશે.
સુપ્રિમ કોર્ટે જાન્યુઆરીમાં આ નિયમોના અમલ પર વચગાળો મૂકી કર્યો હતો. સુનાવણીમાં સરકારની રજૂઆત ગુરુવારે સુનાવણીમાં કેન્દ્ર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા હાજર હતા. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યુ કે UGCના 2026ના નવા નિયમોની સમીક્ષા કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે અને વિદ્યાર્થીઓની ચિંતાઓને ધ્યાનમાં લઈ તમામ બાબતોનું વિમર્શ કરીને જ આગળ વધવામાં આવશે.
સરકારનો આ કહેવું હતું કે કોઈ જૂથ પોતાના અધિકારોથી વંચિત કે અસુરક્ષિત ન રહે તે માટે વિશેષ સમિતિ બનાવવામાં આવશે અને સંબંધિત મુદ્દાઓની તપાસ કરવામાં આવશે. ચીફ જસ્ટિસ અને બેન્ચનો પ્રતિસાદ વિશ્વાસપાત્ર સ્પેશિયલ બેન્ચની અધ્યક્ષતા ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેટલામાં જસ્ટિસ જોયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહન સામેલ રહ્યા.
સુનાવણી દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસે યુવા પેઢીના કલ્યાણને સર્વોપરી ગણાવ્યું અને જણાવ્યુ કે કોઈપણ નિયમ ઘડતી વખતે તમામ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓના હિતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. બેન્ચે તેનું પુનરાવર્તન કરતાં કહ્યું કે ભવિષ્યની પેઢીના રક્ષણ માટે ચોક્કસ અને મજબૂત પગલાં લેવાથી કોઈ સમુદાય અલગ-થલગ કે ભયભીત ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ.
વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ અને કાનૂની સ્થિતિ UGC દ્વારા ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં જાતિગત ભેદભાવ અટકાવવા માટે નવા નિયમો રજૂ કરાયા હતાં અને તેના વિરોધમાં કાયદાકીય પડકાર સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયો હતો. જાન્યુઆરી માસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે આ નિયમોની કેટલીક જોગવાઈઓ અસ્પષ્ટ છે અને દુરુપયોગની શક્યતા છે; તેથી તેમના અમલ પર વચગાળો મૂકી કેન્દ્ર અને UGCને નોટિસ આપવામાં આવી હતી. ત્યાં સુધી સંસ્થાઓમાં વર્ષ 2012ના જૂના નિયમો જ અમલમાં રાખવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
ગત સુનાવણી દરમ્યાન સોલિસિટર જનરલે જણાવ્યું હતું કે UGC દ્વારા મામલે પુનર્વિચારો થઇ રહ્યો છે અને હવે કેન્દ્રની તરફથી સ્પેશિયલ કમિટી બનાવવાની સત્તાવાર જાહેરાત કોર્ટ સમક્ષ કરવામાં આવી છે.