સુરત મેટ્રો સ્ટેક્ડ સ્ટેશનનું નિર્માણ
સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટ હેઠળ શહેરના ભાગળ અને કાપોદ્રા વિસ્તારમાં દેશમાં પહેલું ‘સ્ટેક્ડ મેટ્રો સ્ટેશન’ તૈયાર થયું છે. ગીચ અને સાંકડા રસ્તાઓ ધરાવતા આ વિસ્તારોની જમીનની મર્યાદાને ધ્યાનમાં રાખવતાં ભૂગર્ભમાં બે માળની ટનલસ્ટ્રક્ટર બનાવી ટ્રેનો એકબીજાની ઉપર‑નીચે પસાર કરશે.
આધુનિક એન્જિનિયરિંગ અને ડિઝાઇન
પ્રોજેક્ટમાં આધુનિક એન્જિનિયરિંગ તકનીકો અને સ્થાનિક ઓળખ જાળવતી ડિઝાઇન સાથે ગ્રીન એન્જિનિયરિંગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. દેશનું પહેલું સ્ટેક્ડ મેટ્રો સ્ટેશન ઓલ્ડ સિટી વિસ્તારના ભાગળ (મસ્કતી હોસ્પિટલ) અને કાપોદ્રા (લાભેશ્વર) જેવા ગીચ વિસ્તારોમાં જમીનની મર્યાદાને ધ્યાનમાં રાખીને સ્ટેક્ડ મેટ્રો સ્ટેશનનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.
જમીનથી અંદાજે 110 ફૂટ ઊંડાઈએ બે માળના અંડરગ્રાઉન્ડ ટનલ સગંઠરૂમાં બંને દિશાની લાઈનો બાજુબાજુ એકબીજાની ઉપર‑નીચે પસાર થવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. ટનલ બોરિંગ મશીન (TBM), ડાયાફ્રામ વોલ અને ‘ટોપ‑ડાઉન’ કન્સ્ટ્રક્શન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને આ ટનલ સ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવામાં આવી છે.
સ્થાનિક ઓળખ અને જૈવિક સંરક્ષણ
સ્થાનિક ઓળખ અને જૈવિક સંરક્ષણ સુરતની ‘ડાયમંડ સિટી’ તરીકેની ઓળખને અનુકૂળ હોવા માટે મેટ્રોના સિલિંગ અને એલિવેશનમાં હીરાના વિવિધ કટ્સ (ડાયમંડ ફેસિટ્સ) આધારિત આંતરિક ડિઝાઇન તૈયાર કરવામાં આવી છે. પ્રોજેક્ટનું એલાઈનમેન્ટ શહેરની ઐતિહાસિક અને પ્રાકૃતિક ઓળખને નુકસાન પહોંચાડતા અટકાવવા માટે ગોઠવવામાં આવ્યું છે; ઉદાહરણ તરીકે અડાજણ ગામ ખાતે આવેલા સાત સદીથી વધુ જૂના ‘ચોર આમલી’ વૃક્ષને કાપી નાખવામાં નથી આવ્યું અને તેનું રક્ષણ કરવા માટે એલાઈનમેન્ટ બદલી પાડવામાં આવ્યું છે.
મેટ્રો સ્ટેશન અને ડેપો સુવિધાઓ
પ્રોજેક્ટના 6 અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટેશનોને ઈન્ડિયન ગ્રીન બિલ્ડીંગ કાઉન્સિલ (IGBC) ના ધોરણો અનુસાર ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. આધુનિક ટેકનોલોજી અને ડિપો સુવિધાઓ મેટ્રોમાં 750V DC થર્ડ રેલ સિસ્ટમ અપનાવવામાં આવી છે, જેના દ્વારા પાવર સપ્લાય પાટાના લેવલથી આપવામાં આવે તે માટે ઓવરહેડ વીજળીના થાંભલાઓની જરૂર નથી.
ખજોદ ખાતે 20 હેક્ટરમાં ફેલાયેલું ડ્રિમ સિટી ડેપો એકસાથે 24 ટ્રેન ઊભી રાખી શકે તેવું સ્ટેબિલિંગ યાર્ડ, મેન્ટનેન્સ‑વોશિંગ પ્લાન્ટ અને સુએઝ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ ધરાવે છે. ડેપો પર પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને 3 હજારથી વધુ વૃક્ષોનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે.
મલ્ટી‑મોડલ કનેક્શન
મલ્ટી‑મોડલ કનેક્શન અને ગર્ડર પ્રોજેક્ટ સુરત રેલવે સ્ટેશન, મેટ્રો, સિટી બસ સેવા અને ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ પરિવહન નિગમના (GSRTC) ડેપોને એક જ પરિવહન હબ હેઠળ સંકળાવવાની યોજના છે. મજુરાગેટ સ્ટેશન કોરિડોર‑1 અને કોરિડોર‑2ને જોડતું ઇન્ટરચેન્જ હબ બનશે. સારોલી અને રઘુકૂલ માર્કેટ પાસે ઇંજિનિયરિંગ કાર્ય હેઠળ 810 ટન સ્ટીલથી બનેલો 85 મીટરના મહાકાય ‘ઓપન વેબ ગર્ડર’ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે.