સોનિયા ગાંધીનું ઇન્ટરવ્યુ
બ્રિટિશ અખબાર ધ ગાર્ડિયનને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું કે ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા પછી પરિવારમાં ભારે ભયનો માહોલ રહ્યો અને ઘણીવાર તેઓ વિચારતા રહેતા કે હવે રાજીવનો જ નંબર આવશે. સોનિયાએ કહ્યું કે ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ રાજીવને મળતી મૌતની ધમકીઓ વિશે જાણકાર હતી, પરંતુ નવી સરકાર તેની અવગણના કરી અને તેમની સલામતી હટાવી દેવામાં આવી.
રાજીવ ગાંધીની હત્યા
1991માં રાજીવ ગાંધીની હત્યા તેમને એ ડરના સાક્ષાત્કાર તરીકે નોંધે છે. ગાર્ડિયન ઇન્ટરવ્યુ અને પુસ્તકમાં સોનિયાએ આ બાબતો પોતાના આવનારા પુસ્તક Belonging: A Journey of Love ના પ્રકાશન પહેલા શેર કરી. ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે રાજકીય મુદ્દાઓ ઉપરાંત વ્યક્તિગત અનુભવ અને પરિવારની વાર્તાઓ પણ લખી છે.
ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા અને પરિવારમાં અસર વિશે સોનિયાએ જણાવ્યું કે ઇન્દિરાની હત્યા પછી ઘર કિલ્લો બની ગયું હતું અને કમાન્ડો બાળકોના બેડરૂમમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. રાહુલ-પ્રિયંકાને શાળા છોડવી પડી હતી. સોનિયાએ કહ્યું કે ખુબજ ડર લાગતો અને તેમની ઘણીવાર વિચાર આવતો કે હવે પછીનો નંબર રાજીવનો જ હશે.
ઘરમાં ફટાકડાના અવાજ
31 ઓક્ટોબર 1984ના રોજ સંજોગોની યાદમાં સોનિયાએ કહ્યું કે ઘરે ફટાકડાના જેવા અવાજ આવ્યા હતા; બાજુની ઓફિસમાં દોડીને ગયા ત્યારે તેમના સામે ઇન્દિરાનું ગોળીઓથી વિંધાયેલું શરીર ધરતી પર પડેલું હતું. સોનિયાએ કહ્યું કે તેમને લાગ્યું ઘરેાથી હોસ્પિટલ સુધીની ડ્રાઇવ અસહ્ય હતી અને તેઓ બોલતા નહોતા.
રાજીવ પર ધમકીઓ
રાજીવ પર ધમકીઓ અને તેમની સુરક્ષા વિશે સોનિયાના દાવા મુજબ, રાજીવને મોતની ધમકીઓ આવી રહી હતી અને ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓ આ બાબતથી વાકિફ હતી. તેમ છતાં, નવી સરકારે આને અવગણ્યું અને તેમની સુરક્ષા દૂર કરવામાં આવી. સોનિયાએ ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું, “મને નથી લાગતું કે હવે આપણને ક્યારેય સત્યની જાણ થઈ શકશે.”
1975ની ઇમરજન્સી
સોનિયાએ તેમના પુસ્તકમાં લખ્યું છે કે 1975માં ઇમરજન્સી લાદવાના નિર્ણયને લઇને પરિવાર વિભાજિત થયો હતો. તે મુજબ રાજીવ ઇમરજન્સીના વિરોધમાં હતા અને સંજય ગાંધી તેના પક્ષમાં હતા. એક પારિવારિક ડિનર દરમિયાન સંજયે કહી દીધું હતું કે “વિપક્ષ માતાને બરબાદ કરી નાખશે, તેમને રોકવા જોઈએ.”
બાબરી મસ્જિદનું ઉલ્લેખ
1992માં અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદના વિધ્વંસને ટેલિવિઝન પર જોઈને તેઓ રડી પડ્યાં અને તેમને તે લાગ્યું કે હવે દેશમાં ધર્મનિરપેક્ષતાની લડાઈ લાંબી ચાલવાની રહેશે. તેમણે કહયું કે મહાત્મા ગાંધી, જવાહરલાલ નેહરુ અને તેમના સહયોગીઓ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ધર્મનિરપેક્ષ ભારતની સુરક્ષા માટે લાંબા સમયનો સંઘર્ષ જરૂરી બની ગયો છે.
ભાજપની પ્રતિક્રિયા
ભાજપે સોનિયાના આ નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપી છે. ભાજપના પ્રવક્તા અને રાજ્યસભા સાંસદ સુધાંશુ ત્રિવેદીએ દિલ્હીમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને કોંગ્રેસની ટીકા કરી અને સોનિયાના નિવેદનો પર સવાલો ઉઠાવ્યા. ત્રિવેદીએ દાવો કર્યો કે સોનિયાના નિવેદનો પરથી “કૉંગ્રેસના દિલમાં ત્યારે પણ બાબર હતો અને આજે પણ છે” તે લગાવવામાં આવતો છે.
તથ્ય અને સમયરેખા વિશે ત્રિવેદીના પ્રશ્નો ત્રિવેદીએ સોનિયા ગાંધીના એ દાવા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા કે તેઓએ 6 ડિસેમ્બર 1992ના રોજ કયા ભારતીય ટેલિવિઝન ચેનલ પર બાબરી ધ્વંસ જોઈ હતી અને તે સમયે તેઓ ક્યાં હતાં.
કોંગ્રેસની ભૂલો
ઇન્ટરવ્યુમાં સોનિયાએ કોંગ્રેસની કેટલીક રાજકીય ભૂલો પણ સ્વીકારી અને કહ્યું કે પાર્ટીની કેટલીક નિષ્ફળતાઓએ ભાજપ અને તેની કડક હિંદુત્વની રાજનીતિના ઉદયમાં ભાગ લીધો. સોનિયાના આ નિવેદનને પાર્ટીના ભૂતપૂર્વ નિર્ણય અને વ્યૂહરચનાઓ પરની આપ્યચારિક ટીપ્પણી તરીકે લેવામાં આવી રહી છે.