વડોદરાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાંથી મળ્યો દુર્લભ શ્યામશિર સર્પ
GS Team, 31 ઓક્ટોબર 2026: વડોદરાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં અતિ દુર્લભ તરીકે ઓળખાતા ‘શ્યામશિર સર્પ’ (Duméril’s Black-headed Snake)નું રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યું છે. GSPCAના વોલન્ટિયરે આશરે 45 સેમી લાંબા બિનઝેરી સાપને સુરક્ષિત રીતે પકડી વન વિભાગને સોંપ્યો છે.
સ્થાનિક તંત્રોએ જણાવ્યું છે કે આ સાપનું મળી આવવું સ્થાનિક જૈવવિવિધતા માટે સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવે છે. રેસ્ક્યૂની વિગત મુજબ GSPCA (ગુજરાત સોસાયટી ફોર પ્રિવેન્શન ઓફ ક્રુઅલ્ટી ટુ એનિમલ્સ)નાં વોલન્ટિયરે વડોદરાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાંથી આ સાપને ઝડપી અને ત્યારબાદ તેને વન વિભાગને હવાળે સોંપી દીધું.
શ્યામશિર સર્પની ઓળખ
જાત અને સ્થાનાંતરણ શ્યામશિર સર્પ ભારતીય ઉપખંડનો વતની પ્રકાર છે અને દક્ષિણ અને મધ્ય ભારત તેમજ ગુજરાત અને રાજસ્થાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. આ જાત જમીનમાં રહે છે અને ભેજવાળી જમીન, સૂકા પાંદડાના ઢગલા, પથ્થરના તિરાડો અને ભીણી માટીમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે.
શારીરિક લક્ષણો અને ખોરાક આ સાપનું માથું કાળું હોય છે અને બાકીની શરીર બદામી રંગની હોય છે. પેટ પર પીળાશ પડતું સફેદ રંગ જોવા મળે છે. આ જાતનો માપ સામાન્ય રૂપે નાનું હોય છે અને મહત્તમ કદ અનુકુળ રીતે 40 થી 50 સેમી હોય શકે છે. શ્યામશિર સર્પ બિનઝેરી હોવાનું માનવામાં આવે છે અને તે નાની ગરોળી, કાચિંડા અને નાના કીડા જખમ ખોરાક તરીકે ખાતું હોય છે.
દુર્લભ નજરે આવવાનું કારણ સરસૃપ નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આ સર્પનું દુર્લભ ગણાતું મુખ્ય કારણ તેનું ગુપ્ત જીવનશૈલી છે. તે મોટા ભાગે જમીનની અંદર કે પાંદડા અને પથ્થરના નીચે છુપાઇ રહે છે અને દિવસ દરમિયાન ખુલ્લામાં આવવાનું ટાળે છે. સામાન્ય રીતે તે સાંજ અથવા રાત્રિના સમયે જ શિકાર માટે બહાર સામે આવે છે.
ભારે ખોદકામ, ખેતીચા કામ અથવા ચોમાસા પછી જમીનમાં ભેજના બદલાવની સ્થિતિમાં જ આ જાત મિલનસાર બની રહે છે. વન વિભાગને હવાળે આપવામાં આવતા આવા રિસ્ક્યૂ સ્થાનિક પર્યાવરણ અને જૈવવિવિધ્યાના સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ નિવેદન તરીકે જોવાં આવે છે.