SEBI નવું સેટલમેન્ટ ફ્રેમવર્ક
સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયાએ (SEBI) શેરબજારમાં પારદર્શિતા વધારવા અને નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા માટે 7 નવેમ્બર, 2026થી નવું સેટલમેન્ટ ફ્રેમવર્ક લાગુ કર્યું છે. આ નવા ફ્રેમવર્કને ‘Settlement Framework 2026’ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે અને તેનું અધિકારીક નોટિફિકેશન SEBI દ્વારા 8 ઓક્ટોબરે જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.
નવા નિયમો
નવો નિયમ ‘એડમિનિસ્ટ્રેટિવ અને સિવિલ પ્રોસિડિંગ્સનું સેટલમેન્ટ રેગ્યુલેશન, 2026’ તરીકે રજૂ કર્યો છે જે ટ્રાન્ઝિશનલ અને સેવિંગ પ્રોવિઝન હેઠળ વર્ષ 2018ના જૂના સેટલમેન્ટ ફ્રેમવર્કને સ્થાન આપશે. SEBI એ અરજદારો માટે સેટલમેન્ટ પ્રક્રિયાને ડિજિટલ અને સરળ બનાવવા માટે એક ઓનલાઇન સેટલમેન્ટ એપ્લિકેશન શરૂ કરી છે. તે સાથે સેટલમેન્ટ રકમ માટેનું કેલ્ક્યુલેટર અને તેનો ઉપયોગ સમજાવતા વિડિયો, હેલ્પડેસ્ક અને વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs) પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
અરજી શુલ્ક અને સેટલમેન્ટ રકમ
અરજી શુલ્ક અને લઘુત્તમ સેટલમેન્ટ રકમ નવા નિયમો પ્રમાણે અરજીઓ માટે ફી અને લઘુત્તમ સેટલમેન્ટ રકમ માટે નિર્દિષ્ટ માળખું આપવામાં આવ્યું છે: બિન-રિફંડપાત્ર અરજી ફી: સામાન્ય નાગરિકો માટે ₹25,000 અને અન્ય તમામ અરજદારો માટે ₹35,000. લઘુત્તમ સેટલમેન્ટ રકમ: પહેલીવાર અરજી કરનારાઓ માટે ₹3 લાખ અને અન્ય અરજદારો માટે ₹7 લાખ.
અરજી કરવાની સમયમર્યાદા
SEBI સામે પેન્ડિંગ કાર્યવાહી માટે સામાન્ય રીતે કારણદર્શક નોટિસ અથવા પૂરક કારણદર્શક નોટિસ મળ્યાના 120 દિવસની અંદર સેટલમેન્ટ માટે અરજી કરવી પડશે. આ સમયમર્યાદા સિક્યોરિટીઓ અપેલાઈટ ટ્રિબ્યુનલ (SAT) અથવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ ખાસ કેસોને લાગુ નથી થતી.
ફાસ્ટ-ટ્રેક સેટલમેન્ટ
નવા નિયમો હેઠળ ઉલ્લંઘન-આધારિત અને નાણા-મર્યાદા આધારિત ફાસ્ટ-ટ્રેક સેટલમેન્ટ પ્રોસિજર શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. નાણાકીય થ્રેશહોલ્ડ હેઠળ ₹10 લાખ સુધીની સેટલમેન્ટ રકમ ધરાવતી અરજીઓ ઝડપી પ્રોસેસિંગ માટે લાયક હોઈ શકે છે, શરત એ છે કે તે અરજીઓમાં નફાની વાપસી (disgorgement), સુધારાત્મક પગલાં કે વધારાની નિયમનકારી શરતો شامل ન હોવી જોઈએ.
ગોપનીયતા અને મંજૂરી પ્રક્રિયા
જેઓ અરજદારો તપાસ અથવા ઓડિટ દરમિયાન SEBI ને યોગ્ય અને સચોટ સહાય આપશે તેમને ચોક્કસ શરતો હેઠળ ગોપનીયતાનો લાભ આપવામાં આવશે. સેટલમેન્ટ અરજીઓની ચકાસણી માટે એક આંતરિક સમિતિ અને એક ઉચ્ચ અધિકારપ્રાપ્ત સલાહકાર સમિતિ (High Powered Advisory Committee) બનાવાશે, જે યોગ્ય શરતોની ભલામણ કરશે. ત્યારબાદ SEBI ના હોલ‑ટાઈમ મેમ્બર્સનું પેનલ અરજી સ્વીકારી કે ફગાવી દેશે.