RBI રેપો રેટ વધારશે
અમદાવાદ: રિટેલ ફુગાવો બે વર્ષમાં પ્રથમવાર 6% પાર જતા અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ડિસેમ્બર માની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) સત્રમાં રેપો રેટમાં 50-75 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. આ પગલાથી વર્તમાન સાયકલમાં ટર્મિનલ રેટ 6–6.25% સુધી પહોંચી શકે તેવો અંદાજ વિકસી રહ્યો છે.
ઓક્ટોબરમાં કન્ઝયુમર પ્રાઈસ ઇન્ડેક્સ (CPI) દ્વારા માપવામાં આવતો રિટેલ ફુગાવો 6.09% રહ્યો છે અને ચાલુ અલ નીનોની સ્થિતિ ભાવ પર વધુ દબાણ ઊભું કરી રહી છે. ઓક્ટોબરની ફુગાવો અને ખાદ્ય પ્રવૃત્તિ CPI દ્વારા માપવામાં આવતો રિટેલ ફુગાવો સપ્ટેમ્બરમાં 5.54%થી વધીને ઓક્ટોબરમાં 6.09% થયો. મુખ્યત્વે ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં તેજી આવ્યા હોવાથી આ વાર્ષિક ફુગાવો વધી ગયો હતો; તે જ સમયગાળામાં ખાદ્ય ફુગાવો 7.74%થી વધીને 8.94% થઈ ગયો.
2024ને બેઝ વર્ષ તરીકે રાખીને શરૂ થયેલી નવી CPI શ્રેણીમાં ઓક્ટોબરનો આ આંકડો અત્યારસુધીનો સર્વોચ્ચ છે. RBI ની નીતિ અને MPC બેઠક છ સભ્યોની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક 2થી 4 ડિસેમ્બર વચ્ચે યોજાવાની છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ આ બેઠકમાં રેપો રેટમાં 50-75 બેસિસ પોઈન્ટનું વધારુ શક્ય છે અને તેથી ટર્મિનલ રેટ 6–6.25% સુધી પહોંચી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરે છે.
ઓક્ટોબરમાં MPCએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને રેટ 5.50% પર કર્યો હતો અને તેની નીતિ દિશા ‘તટસ્થ’થી બદલીને ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ’ તરીકે ઘોષિત કરી હતી. પુરવઠા-પક્ષના જોખમો અને અલ નીનોનો પ્રભાવ MPCએ અપૂરતા ચોમાસા, ચાલુ અલ નીનોની સ્થિતિ અને ઊર્જા તેમજ કોમોડિટીના ઊંચા ભાવોને કારણે ફુગાવાના પુરવઠા-પક્ષના જોખમો તરફ નિર્દેશ કર્યો હતો.
અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે ફુગાવો મોટાભાગે ટોચ પર પહોંચી ગયો હોઈ શકે છે અને આગામી મહિનાઓમાં ઘટશે, છતાં ખાધ્ય અને ઊર્જા ભાવના પ્રેશર, પ્રતિકૂળ બેઝ અસર અને અલ નીનોની લાંબીડગ્ અસરને કારણે આગળનું દૃશ્ય અનિશ્ચિત છે. MPCના સંકેત અને આગળનું મૂલ્યાંકન MPCએ સંકેત આપ્યો છે કે દર વધારાની વ્યાપકતા અને સમયગાળો મુખ્યત્વે ભાવ દબાણના વિસ્તરણ અને પુરવઠા આંચકાઓથી થતા દ્વિતિય અસરના આધાર પર નિર્ભર રહેશે. આિતે ડિસેમ્બર બેઠકમાં આ મુદ્દાઓનું મૂલ્યાંકન કરવાથી આગામી વ્યાજ દર અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે.