IMFની ચેતવણી
IMFએ મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષને લીધે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધવાની ચેતવણી આપી છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે જો ક્રૂડ ઓઈલ અને રિફાઇન્ડ પ્રોડક્ટ્સ, ખાસ કરીને ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેતા રહે તો ભારતમાં મોંઘવારી વધવાની શક્યતા છે અને રોજિંદા જરૂરી વસ્તુઓની કિંમતો પર પ્રતિકૂળ અસર પડશે.
IMFના રિપોર્ટના મુખ્ય મુદ્દા
IMFના ઓક્ટોબર 2026ના ‘એશિયા-પેસિફિક રિજનલ ઈકોનોમિક રિપોર્ટ’ અનુસાર, ક્રૂડ ઓઈલની સરખામણીએ ડીઝલ અને જેટ ફ્યુઅલ જેવા રિફાઇન્ડ પ્રોડક્ટ્સના ભાવમાં વધુ ઝડપી વધારો નોંધાયો છે. તે પ્રકારના ઇંધણના ભાવ વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં દબાણ વધશે અને મોંઘવારીમાં વધારો થઇ શકે છે, એવી ચેતવણી રિપોર્ટમાં આપવામાં આવી છે.
ડીઝલના ભાવનો પ્રભાવ
ડીઝલના ભાવ વધવાથી સીધા પ્રભાવો રિપોર્ટ જણાવે છે કે ડીઝલ મોંઘું થવાથી ગુડ્સ ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને માલસામાન હેરફેરનો ખર્ચ વધશે. તેની સીધી અસર શાકભાજી, અનાજ-રાશન અને અન્ય રોજિંદા જીવનજરૂરી સામાનની કિંમતો પર થશે, જેનાથી સામાન્ય નાગરિકના બજેટ પર દબાણ વધી શકે છે.
ભારતની વ્યવસ્થા
IMFએ નોંધ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વના તણાવ વચ્ચે ભારતે અન્ય ભાગોમાંથી કાચું તેલ ખરીદી પુરવઠો જાળવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે અને રિપોર્ટ મુજબ જૂન સુધી ભારતમાં તેલનો પુરવઠો સંઘર્ષ પહેલાંના સ્તર પર આવી ગયો હતો. તેમ છતાં IMFનું કહેવું છે કે નવા સ્ત્રોતોથી તેલ ખરીદવું પૂરતું નહીં રહે ગણે, કારણ કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતો વધારે રહે તો ભારતીય અર્થતંત્ર પર દબાણ આવવા સંભાવના છે.
IMFની નીતિ સલાહ
IMFએ સૂચવ્યું છે કે ઈંધણ સબસિડી સામાન્ય રીતે સર્વે માટે આપી દેવાને બદલે માત્ર જરૂરિયાતમંદ અને નબળા વર્ગોને જ રાહત આપવાની યોજના ચલાવવી જોઈએ, જેથી સરકારી ખર્ચ પર ભાર ન વધે અને અર્થતંત્રનું સંતુલન જાળવી શકાય.
આર્થિક વૃદ્ધિ વિશે આશાવાદ
આ તમામ જોખમો હોવા છતાં IMFના અંદાજ પ્રમાણે સુધરેલી સ્થાનિક માંગ અને સર્વિસ સેક્ટરના સારી કામગીરીના આધારે વર્ષ 2026માં ભારતનો જીઓડીપી વૃદ્ધિ દર 7% (7 ટકા) રહેવાની ધારણા છે. રિપોર્ટમાં સૂચવાયું છે કે આ ગતિ જાળવી રાખવા માટે ઉર્જા સુરક્ષા અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વધુ રોકાણ જરૂરી રહેશે.