પર્વતીય વિસ્તારમાં પુલનું નિર્માણ
પર્વતીય પ્રદેશોમાં પુલ બનાવતા પહેલાં ઇજનેરો જમીન અને ખડકનું વિગતવાર સર્વે કરે છે અને ભૂકંપ ઝોન, માટીની રચના અને ખડકની મજબૂતાઈ જાણી લે છે. આ તપાસ પછી જ ડિઝાઇન અને પાયા નક્કી કરવામાં આવે છે, કારણ કે અસ્થિર માટી, પડતી ભૂપ્રદેશ અને કઠોર હવામાન પુલના ડિઝાઇનને જટિલ બનાવે છે.
પાયાના બંધારણ અને તકનીકો
પર્વતીય પુલોમાં પાયાના બંધારણને મજબૂત બનાવવા માટે કેબલ એન્કર અને કોક બોલ્ટ જેવી તકનીકોનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. જમીન અને ખડકનું સર્વેક્ષણ પર્વતીય વિસ્તારોમાં પુલ બનાવતા પહેલા ઇજનેરો પહેલા ખડકની મજબૂતાઈ, માટીની રચના અને ભૂકંપ પ્રવૃત્તિનો વિગતવાર સર્વે કરે છે. હિમાલય જેવા વિસ્તારોએ સામાન્ય રીતે માટી અને ખડક અસ્થિર હોય છે, તેથી ડિઝાઇન અને પાયો ક્યાં મૂકવાના અને કેટલી ઊંડાઈ સુધી લેવા તે નિર્ધારિત કરવું જરૂરી હોય છે.
થાંભલાઓ અને પાયાની રચના
થાંભલાઓ અને પાયાની રચના પર્વતીય પુલોમાં વારંવાર થાંભલાના પાયા સીધા મજબૂત ખડક પર લગાવવામાં આવે છે જેથી જમીનના પાયાની તુલનાએ ભારે વજન અને કંપનને અસરકારક રીતે વહન કરી શકાય. પુલને ખડક સાથે મજબૂત રીતે જોડવા માટે કેબલ એન્કર અને કોક બોલ્ટ જેવી ટેકનિકોનો ઉપયોગ થાય છે.
ચેનાબ પુલનું ઉદાહરણ
ચેનાબ પુલના નિર્માણમાં વપરાયેલા સામગ્રીના આંકડાઓથી પર્વતીય પુલોના કદ અને જટિલતા દર્શાવવામાં આવે છે. ચેનાબ પુલના નિર્માણ માટે આશરે 29,000 મેટ્રિક ટન સ્ટીલ, 66,000 ક્યુબિક મીટરથી વધુ કોંક્રિટ અને 1 મિલિયન ક્યુબિક મીટર માટીકામનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કેબલ એન્કર અને કોક બોલ્ટનો ઉપયોગ થયો છે.
કમાન ડિઝાઇન
નદી અને ઊંડી ખીણ પર કમાન ડિઝાઇન ઊંડી ખીણો અથવા નદીઓ પર બનાવાતા પુલો ઘણીવાર નદીના મધ્યમાં થાંભલા સ્થાપવા ટાળો છે જેથી કુદરતી પ્રવાહ અવરોધિત ન થાય. એ માટે કમાન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે, જેમાં પુલનું સગું વજન બંને બાજુના મજબૂત ખડકો પર આવેલા કમાન માળખાથી ટેકો મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ચેનાબ પુલમાં નદીની મધ્યમાં થાંભલો ન રાખવાનો અને સમગ્ર માળખાને કમાન ડિઝાઇન પર આધારિત રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.