પાકિસ્તાન IMF અધ્યક્ષપદ પર નિમણૂક
બેંગકોકમાં યોજાયેલી વાર્ષિક બેઠકમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળ (IMF) અને વર્લ્ડ બેંક ગ્રુપના જોઈન્ટ બોર્ડ ઓફ ગવર્નર્સના આગામી અધ્યક્ષ તરીકે પાકિસ્તાનની સત્તાવાર નિમણૂક કરવામાં આવી છે. GS Team | 17 Oct 2026ના રિપોર્ટ મુજબ આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક અર્થશાસ્ત્રીઓ અને ડેલીગેટ્સમાં આશ્ચર્ય વ્યકત થયું છે, કારણ કે પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી કડક આર્થિક નિર્ભરતા અને લેણાના ભાર હેઠળ છે.
નિયુક્તિના તથ્ય બેંગકોકની વાર્ષિક બેઠક દરમિયાન જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા કે પાકિસ્તાનને IMF-વર્લ્ડ બેંક જૂથના જોઈન્ટ બોર્ડ ઓફ ગવર્નર્સના આગામી અધ્યક્ષ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે. માહિતી અનુસાર આ પદ માટે પાકિસ્તાનના આર્થિક મંત્રી અહદ ખાન ચીમાને (Ahd Khan Cheema) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ઇતિહાસીક પરંપરા અને પૃષ્ઠભૂમિ માહિતી પ્રમાણે, આ નિમણૂક વર્ષ 1953 પછી પ્રથમ મોહરે બની છે — તે એટલે કે 7 દાયકાઓ પછી (1953 બાદ પહેલીવાર) પાકિસ્તાને આ ઔપચારિક અધ્યક્ષપદ સંભાળવાનું છે.
પાકિસ્તાને IMF સાથે 1950માં જોડાવાનું જાહેર રેકોર્ડ છે. દેવા અને સહાયની વિગત સંદર્ભ પ્રમાણે પાકિસ્તાને IMF પાસેથી કુલ 24 ઇમરજન્સી બેઇલઆઉટ પેકેજ લીધા છે અને વર્લ્ડ બેંક પાસેથી લગભગ $44 બિલિયનની આર્થિક સહાય મળી છે. હાલમાં દેશ IMFના 7 અબજ ડોલરના પ્રોગ્રામ પર આધાર રાખે છે અને તાજેતરમાં વધુ 1.2 અબજ ડોલરનો એક હપ્તો મેળવવા માટે મેનેજમેન્ટની મંજૂરી મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
પ્રતિસાદ અને ટિપ્પણીઓ નીમણૂકની જાહેરાતના સમયે ડેલીગેટ્સ અને વૈશ્વિક અર્થશાસ્ત્રીઓમાં આશ્ચર્ય જોવા મળ્યું. વોશિંગ્ટનમાં આવેલી IMFના મુખ્યાલયના કેટલાક કર્મચારીઓ પણ આ સમાચારથી આશ્ચર્યચકિત રહ્યા હતા. વ્હાઇટહોલના એક સિનિયર ડિપ્લોમેટે આ પ્રક્રિયાને ટીકા સાથે સરખાતી ટીપ્પણી કરી કે તે “કોફી શોપના રિવોર્ડ કાર્ડ” જેવી છે — જેમ પૂરતા સ્ટેમ્પ એકઠા થાય ત્યારે ઇનામ મળે, તેમ વારંવાર ઉધાર લીધા પછી પદ મળે તેવો કટાક્ષાત્મક ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
અધ્યક્ષતાનો અર્થ શું છે?
માહિતી અનુસાર બોર્ડ ઑફ ગવર્નર્સની અધ્યક્ષતા મળવાનો અર્થ એ નથી કે પાકિસ્તાનને IMF કે વર્લ્ડ બેંકના ખજાનાની સીધી ઍક્સેસ મળી જશે અથવા તેના દેવાઓ માફ થઈ જશે. તે પદ સંપૂર્ણપણે પ્રક્રિયાગત છે અને તેનું હોવું પાકિસ્તાનની દેવાની પુનઃચુકવણી શરતોમાં તાત્કાલિક ફેરફાર લાવશે એવું નથી. સરકારનો દાવો અને વાસ્તવિકતા પાકિસ્તાનના આર્થિક મંત્રાલયે આ નિમણૂકને મોટી સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કરી છે અને સરકારે તેને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તુતિ તરીકે બતાવ્યા છે. જોકે, માહિતી મુજબ નિમણૂક છતાં દેશની આર્થિક અને સહાયની પરિસ્થિતિમાં તાત્કાલિક કોઈ સુધારો નોંધાયો નથી.