નિકોનની Small World In Motion વિજેતાની માઇક્રોસ્કોપી વિડિયોને AIથી બદલવામાં આવ્યો હતો કે નહીં, વિવાદ
નિકોનની પ્રસિદ્ધ વૈજ્ઞાનિક ફોટોગ્રાફી સ્પર્ધા Small World In Motion ના વિજેતા એન્ટ્રીને લઈને વૈજ્ઞાનિકોમાં વિવાદ ઊભો થયો છે. વિજેતાની એન્ટ્રી એક નાના માઇક્રોસ્કોપી વિડિયો હતો જે Dr Ning Xu (Tsinghua University, چین) દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવ્યો હતો અને તે એક દુરલભ રોગ ધરાવતા એક બાળકની વાયુનાળીઓમાં ciliaની ગતિ બતાવે છે.
કેટલાક વૈજ્ઞાનિકોએ અને નિરીક્ષકોે આ વિડિયો AIથી ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું શંકા વ્યક્ત કરી છે અને નિકોને આ મામલે તપાસ ચાલુ કરી છે. સ્પર્ધા અને વિજેતાની એન્ટ્રી Small World In Motion સ્પર્ધા પાક્કા માઇક્રોસ્કોપથી લેવામાં આવેલી તસવીરો અને વિડિયોને સ્વીારે છે અને તે છેલ્લા 15 વર્ષથી વાર્ષિક રીતે યોજાઈ રહી છે.
આ વખતે વિજેતાની એન્ટ્રી એક ટૂંકો માઇક્રોસ્કોપી વિડિયો હતો જેમાં નાની વાળ જેવી રક્તકણો જેવાં ciliaની ગતિ દર્શાવવામાં આવી હતી; વિડિયો તેથી ખૂબ તેજ રંગીન પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો હતો — માઇક્રોસ્કોપિક છબીઓમાં ક искусી રંગીન પ્રદર્શન સામાન્ય છે અને સ્પર્ધામાં મંજૂર છે, જે સામાન્ય રીતે નમૂનાના પર રંગિન દ્રવ્યો અથવા સ્ટેઈન્સ દ્વારા થાય છે.
વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતાઓ કેટલાક વૈજ્ઞાનિકોએ વિજેતાના વિડિયોમાં એવી રચનાઓ અને ગતિઓ દેખાવી હોવાની ટિપ્પણીઓ કરી છે જે સામાન્ય કોષીય રચના અથવા વર્તન સાથે મેળ ખાય નહી. એડવર્ડ ફેલ્પ્સ (સંયુક્ત રીતે Florida University ના એસોસિએટ પ્રોફેસર) એ નિ اشاره કર્યું કે કેટલીક રચનાઓ “pop in and out of existence” થાય છે અને cilia “appear from nowhere”.
UT Southwestern Medical Centre ના PhD વિદ્યાર્થી Ian Donovan એ જણાવ્યું કે મુળ છબીમાં એવી વિશિષ્ટ watermark દેખાય જેને કારણે તે છબી AI દ્વારા જનરેટ હોવાનું લાગતું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. ઉપરાંત, બે પૂર્વ સ્પર્ધા ન્યાયાધીશો પણ એન્ટ્રીની વાસ્તવિકતા વિશે ચિંતિત છે.
વિજેતા અને તેનું નિવેદન Dr Ning Xu એ BBC ની ટિપ્પણી વિનંતીને સીધો જોવા માટે જવાબ ન આપ્યો, પરંતુ Nikonની LinkedIn પોસ્ટ પર જવાબ આપતા તેમણે સ્પર્ધાના નિયમો ભંગ ન થયાના દાવો કર્યો અને લખ્યું કે તેઓ નિયમોને પાલન કરી રહ્યા છે. Xu એ ન ખંડન કર્યું કે તેણે ઇમેજ‑પ્રોસેસિંગ દરમિયાન AI નો ઉપયોગ કર્યો ન હતો; તેના બીજા શબ્દોમાં તે કહે છે, “AI was not used to generate the experimental movie, the cilia, or their motion.” તેમણે સ્વીકાર્યું કે AI નો ઉપયોગ “to distinguish and visualize features in the reconstructed grayscale images” માટે થયો હતો.
નિકોનની કાર્યવાહી અને નિવેદન નિકોનએ જણાવ્યું છે કે Dr Ning Xu તપાસ સાથે “respectfully complying” કરી રહ્યા છે અને તેણે નિકોને વધારાના ટેકનિકલ દસ્તાવેજો પ્રદાન કર્યા છે. નિકોનની સત્તાવાર સ્ટેટમેન્ટ મુજબ હાલમાં “At this time, we don’t see that any rules were violated,” અને કંપની પહેલા જણાવેલી પ્રક્રિયાઓ પર ટકી રહી છે પરંતુ આગળ અપડેટ આપશે.
સ્પર્ધકોની પ્રતિભાવ અને ઇનામ Dr Patrick Hickey, જે 2026 ની Small World સ્પર્ધામાં પાંચમું સ્થાન મેળવ્યા હતા, એ કહ્યું છે કે સ્પર્ધાની માન્યતા માત્ર ઇનામની રકમ જેટલી જ નથી. Hickeyએ કહ્યું: “If you spend a lot of your time in a dark room looking down a microscope, it’s really nice to be able to show people and to show the public.” તેમણે ઉમેર્યું કે વૈજ્ઞાનિક અને કલા વચ્ચેની મિશ્રણને લોકો જોઇ શકે છે અને એ મહત્વપૂર્ણ છે.
Hickeyએ જણાવ્યું કે જો વિજેતાની એન્ટ્રીમાં જનરેટીવ AI નો ગેરઇમાની ઉપયોગ મુસ્ખેલ રીતે થયેલો હોય તો તે અન્ય પ્રવેશકર્તાઓ માટે અન્યાયરૂપ રહેશે; સ્પર્ધાના નિયમોમાં સ્પષ્ટ રીતે જણાવાયું હતું કે generative AI નો ઉપયોગ કરીને વસ્તુઓ બનાવવી નહી અને એન્ટ્રી માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જ લેવામાં આવ્યું હોવું જોઈએ.
સ્પર્ધાનું પ્રથમ ઇનામ $3,000 (£2,250) તરીકે જાહેરાત કરવામાં આવ્યું હતું. આગળનું પગલું નિકોન તપાસ ચાલુ રાખી રહ્યું છે અને કંપનીએ જણાવ્યું છે કે વહેલી તકે અપડેટ આપશે. અત્યાર સુધી કંપનીએ કરતાં છે કે નિયમોના ઉલ્લંઘનના કોઈ નિશાન તેને દેખાતા નથી, પરંતુ તપાસ પૂરી થયા બાદ વધુ સ્પષ્ટતા આવશ્યક રહેશે.