નેપાળમાં પૂરનો ખતરો
સક્રિય ચોમાસા અને સતત વરસાદના કારણે નેપાળમાં ફરી પૂરનો જોખમ સામે આવ્યો છે. બુધવારે, 2 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ઉપલબ્ધ માહિતી અને 2 સપ્ટેમ્બરના સવારે 6 વાગ્યા સુધીના અહેવાલો અનુસાર સુન કોશી, બુઢી ગંડકી અને મહાકાલી સહિતની કેટલીક મુખ્ય નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ચેતવણી સ્તરથી ઉપર નોંધાયું છે.
લમજુંગ જિલ્લામાં વહેતી માર્સ્યાંગદી નદીનું જળસ્તર પણ જોખમી સ્તર સુધી પહોંચી ગયું છે અને તે હાલમાં વધતું હોવાનું મોનિટરિંગમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે. જળસ્તર અને માપની વિગતો સ્થાનિક મોનિટરિંગ અને અધિકારીય અહેવાલો અનુસાર મહત્વપૂર્ણ માપદંડો નીચે મુજબ છે:
- સુન કોશી (ખુરકોટ, સિંધુલી જિલ્લો) — પાણીનું સ્તર 7.62 મીટર, ચેતવણી સ્તર 7.5 મીટર.
- બુઢી ગંડકી (આરુઘાટ કેન્દ્ર, ગોરખા જિલ્લા) — જળસ્તર 3.6 મીટર, ચેતવણી સ્તર 3.5 મીટર.
- મહાકાલી નદી (ડડેલધુરા જિલ્લો) — પાણીનું સ્તર નિર્ધારિત ચેતવણી સ્તરથી ઉપર નોંધાયું છે.
- માર્સ્યાંગદી નદી (લમજુંગ જિલ્લો) — મોનિટરિંગમાં નદીનું જળસ્તર જોખમી સ્તર સુધી પહોંચી ગયું હોવાનું નોંધાયું છે અને પ્રવાહ હાલ વધતો જણાવાયો છે.
મંગળવારે રાત્રે લગભગ 11:15 વાગ્યે ભુકુન્દેબેસી જળસ્તર મોનિટરિંગ કેન્દ્રે માર્સ્યાંગદી નદીનું જળસ્તર જોખમી સ્તર સુધી પહોંચેલી નોંધ આપી હતી. એજન્સીઓની દેખરેખ અને એલર્ટ નેપાળના જળ અને હવામાન વિભાગનાં પૂર પૂર્વાનુમાન વિભાગ દ્વારા રિવર વોચ પ્લેટફોર્મ દ્વારા દેશભરની નદીઓ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરી સમયે ચેતવણીઓ આપવામાં આવી રહી છે.
સ્થાનિક તંત્ર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન એજન્સીઓ દ્વારા નદીકાંઠે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો એ એલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક સૂચનાઓ તંત્રો દ્વારા જાહેર કરેલ મુખ્ય સલાહોમાં આવું સંકલિત છે: નદીના વધતા પાણીની નજીક ન જવું. બાળકો અને વૃદ્ધોની વિશેષ દેખરેખ રાખવી. સ્થિતિ વધારે ગંભીર બન્યાંે તો સ્થાનિક સત્તાવાળાઓની સૂચનાઓનું પાલન કરી સલામત સ્થળે સ્થળાંતર માટે તૈયાર રહેવું.
હવામાન અને ભૂગોળથી સંબંધિત જોખમ નેપાળમાં ચોમાસું હજુ સક્રિય છે અને સતત વરસાદના કારણે પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલન અને અચાનક પાણીપ્રવાહનું જોખમ વધ્યું છે. હિમાલયી ભૌગોલિક રચના અને ઢોળાવને કારણે ભારે વરસાદ બાદ નદીઓમાં જળસ્તર ઝડપથી વધીને રસ્તાઓ, પુલો અને વસાહતો પર અસર કરી શકે છે.
પ્રભાવ અને પાછલા પૂરનાં પ્રભાવ આ નવી ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે નેપાળ ઓગસ્ટના અંતમાં થયેલા વિનાશક હિમાલયી પૂર અને ભૂસ્ખલનના પ્રભાવમાંથી બહાર આવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યું છે. ધરપકડ અને રાહત કામગીરી હજુ ઘણાં વિસ્તારોમાં ચાલુ છે.
ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં ભૂતકાળમાં થયેલા પૂરเหตุવશ મૃત્યુઆંક વિષેય પણ નોંધો કરવામાં આવી છે. હાલની પરિસ્થિતિમાં તંત્રો લોકોએ માત્ર સત્તાવાર ચેતવણીઓનું પાલન કરવા અને અફવાઓથી દૂર રહેવા અપીલ કરી રહ્યા છે. જો વરસાદ ચાલુ રહેશે તો રાહુની આગામી કલાકો અને દિવસોમાં નદીઓના જળસ્તરમાં ફેરફારો અને પૂરનું જોખમ વધુ વધવાની શક્યતા છે.