જલારામ જયંતી અને ભોજન સેવા
રાજકોટ જિલ્લાનું વીરપુર ખાતે જલારામ બાપાએ ઈ.સ. 1820માં શરૂ કરેલું સદાવ્રત આજે પણ અવિરત ચાલી રહ્યું છે. અહીં 206 વર્ષથી ગરીબોને નિઃશુલ્ક ભોજન આપવામાં આવે છે અને છેલ્લા 26 વર્ષથી દાન સ્વીકારવાનું બંધ રાખવામાં આવ્યું છે. 6 ફેબ્રુઆરી, 2000થી દાન આપવા ઇચ્છતા ભક્તોને પણ પ્રેમપૂર્વક ઇનકાર કરવામાં આવે છે.
ભક્તોની સંખ્યા
સોમવાર, તા. 16 નવેમ્બરે યોજાનારી જલારામ જયંતીને પગલે રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી પદયાત્રીઓ અને ભક્તો વીરપુર તરફ આવી રહ્યાં છે અને આ પ્રસંગે આશરે 50 હજારથી 1 લાખ ભાવિકોના ઉમટવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
જલારામ બાપાનું જીવનમંત્ર
ઇતિહાસ અને પરંપરા જલારામ બાપાનું જન્મ ઈ.સ. 1799માં કારતક સુદ સાતમના દિવસે વીરપુરમાં થયું હતું. યુવાનીમાં જ તેમણે ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવાનું વ્રત લીધું અને તે સ્થાન પર ઈ.સ. 1820થી (વિક્રમ સંવત 1876) આ સદાવ્રત ચાલુ છે. અહીં ગરીબ-સંપન્ન વચ્ચે ભેદભાવ કર્યા વિના દરેકને નિઃશુલ્ક ભોજન આપવામાં આવે છે. જલારામ બાપાનું જીવનમંત્ર હતું: ‘દેને કો ટુકડો ભલો, લેને કો હરિનામ’.
દાણ ન સ્વીકારવાની વ્યવસ્થા
દાંન ન સ્વીકારવાની વ્યવસ્થા અન્નક્ષેત્રે છેલ્લા 26 વર્ષથી દાન સ્વીકારવાનું બંધ છે અને આ વ્યવસ્થા 6 ફેબ્રુઆરી, 2000થી અમલમાં છે. દાન આપવા માંગતા ભક્તોને પણ વિનમ્રતાપૂર્વક ના પાડવામાં આવે છે. સંસ્થાના પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યુ કે અહીં અનાવશ્યક ધનસંગ્રહ ન કરવાનો નિર્ધાર થયો છે.
તહેવારોમાં ભક્તો
તહેવારોમાં ભક્તો અને પ્રસાદનું વહિવટી તહેવારો દરમિયાન દરરોજ આશરે 10થી 15 હજાર લોકો પ્રસાદ ગ્રહણ કરે છે. જલારામ જયંતી વખતે સુરતથી કચ્છ અને રાજ્યના અનેક અન્ય વિસ્તારોમાંથી પદયાત્રીઓ વીરપુરમાં પહોંચતા હોય છે અને આ અવસરે આશરે 50 હજારથી 1 લાખ ભાવિકો દર્શનાર્થે આવવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
સેવા અને પ્રસંગો
સેવાકીય પ્રસંગો અને યાદગાર ઘટનાઓ જલારામ બાપાના નિઃસ્વાર્થ સેવાના અનેક પ્રસંગો ભક્તો આજે પણ યાદ કરે છે. દરેક ઘટના દ્વારા તેમની સેવા પ્રત્યેની નિર્ભીકતા દેખાય છે. એક પ્રસંગ પ્રમાણે ધ્રાંગધ્રાના મહારાજા પોતાના સૈન્ય સાથે સોમનાથ દર્શન માટે ગયા ત્યારે રોડ પર વીરપુર આવતાં જલારામ બાપાએ તેમને પ્રસાદ લેવા આગ્રહ કર્યો હતો. તે સમયે માત્ર બે કથરોટમાં પ્રસાદ હતો, છતાં બાપાએ આશરે 150 સૈનિકોને ભોજન કરાવ્યું હતું.
મહારાજાએ તેમને જમીન કે અન્ય મિલકત આપવાની ઓફર કરી, પરંતુ બાપાએ માત્ર સેવા અને હરિનામની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. અંતે મહારાજાએ વધુ અનાજ દળવા માટે મજબૂત ઘંટીના બે પથ્થરો આપ્યા અને તે પથ્થરો આજે પણ વીરપુરમાં સચવાયેલા છે.
કોરોના સમયમાં સેવા
કોરોના મહામારી દરમિયાન જ્યારે મંદિરો બંધ હતા, ત્યારે પ્રશાસનની મંજૂરીથી આશરે 5 હજાર ગરીબોને ઘરબેઠા ભોજન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. વીરપુરના રમેશ ગઢિયાનાના જણાવ્યા અનુસાર આ વ્યવસ્થા સેવાકાર્યમાં કોઈ વિક્ષેપ ન પડે તે માટે કરવામાં આવી હતી.