ઇઝરાયલમાં રાષ્ટ્રીય યુનિટી સરકાર બનાવવાના વિકલ્પો
ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ 29 ઓક્ટોબર 2026ના અહેવાલ અનુસાર 2026ની સંસદીય ચૂંટણીમાં સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળતા સત્તા પર રહેવા માટે નવા વિકલ્પો તપાસી રહ્યા છે. જરૂસલેમ પોસ્ટના અહેવાલ અનુસાર, તે વિપક્ષના નેતા ગાદી આઈઝેનકોટને સામેલ કરીને રાષ્ટ્રીય યુનિટી સરકાર બનાવવાનો વિકલ્પ જોઈ રહ્યા છે.
નેસેટની 120 સીટમાં સરકાર રચવા માટે ઓછામાં ઓછી 61 સીટો જરૂરી છે અને હાલ કોઈ પક્ષને સ્પષ્ટ બહુમતી નથી. જેરૂસલેમ પોસ્ટનું દાવો છે કે નેતન્યાહૂનું પરંપરાગત જમણેરી ગઠબંધન એકલેકે સરકાર રચી શકતું નથી, તેથી તેઓ ગાદી આઈઝેનકોટ સાથે રાષ્ટ્રીય યુનિટી સરકાર બનાવવા પર વિચાર કરી રહ્યા છે.
નેતન્યાહૂના નિકટવર્તીઓએ આ પ્રકારની વ્યવસ્થા અંગે વિચાર વિમર્શ શરૂ કર્યો છે. નેસેટમાં સીટ વિભાજન અને વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખતા, જમણેરી જૂથને આશરે 53 સીટ મળવાની શક્યતા છે, જ્યારે આઈઝેનકોટના નેતૃત્વવાળા વિપક્ષી જૂથને આશરે 48 સીટ મળી શકે છે. અરબ પક્ષોએ કુલ આશરે 19 સીટો મેળવવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.
પ્રસ્તાવિત વિકલ્પો
આ વિભાજન મુજબ, કોઇ એક પક્ષ અથવા જૂથ એકલેકે સરકાર રચી શકશે નહીં અને ગઠબંધનની જટિલતા વધતી જોવા મળે છે. સરકાર રચવાના પ્રસ્તાવિત વિકલ્પો અનુસાર, નેતન્યાહૂ અને તેમના સહયોગીઓએ વિવિધ વ્યવસ્થાઓ અંગે વિચાર કર્યો છે જેમાં ગાદી આઈઝેનકોટને સામેલ કરવામાં આવે છે. પ્રસ્તુત બે મુખ્ય વિકલ્પો છે:
- પ્રથમ વિકલ્પ: કાર્યકાળના પહેલા ભાગમાં, એટલે કે બે વર્ષ માટે, નેતન્યાહૂ વડાપ્રધાન રહી અને ત્યારબાદ ગાદી આઈઝેનકોટ વડાપ્રધાન બનશે.
- બીજો વિકલ્પ: નેતન્યાહૂ સંપૂર્ણ સંસદીય કાર્યકાળ સુધી વડાપ્રધાન રૂપે રહેશે અને આઈઝેનકોટને મહત્વના મંત્રીઓપદ આપવામાં આવશે.
આઈઝેનકોટ હજી પોતાના નિર્ણયની જાહેરાત નથી કરી. અહેવાલમાં ઉલ્લેખ છે કે અગાઉ તેમણે કહ્યું છે કે તેઓ નેતન્યાહૂની નીચે કામ કરવા તૈયાર નથી, છતાં આ બંને વિકલ્પોમાં આઈઝેનકોટને મહત્વપૂર્ણ સ્થાન આપવાનો સૂચન છે.
આરંભિક પ્રસ્તાવિત ખાતા અથવા સામેલ થતા નેતાઓમાં નેતન્યાહૂ, ગાદી આઈઝેનકોટ, ઇતામાર બેન-ગ્વિવર અને વેજલેવ સ્મોટ્રિચ સામેલ હોવાના સંકેત આપવામાં આવ્યા છે. અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ પાર્ટીઓ અને સૈન્ય ભરતી કાયદા અંગેની ચર્ચા પણ ચાલી રહી છે.
જરૂસલેમ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, નેતન્યાહૂના નિકટવર્તીઓ કહે છે કે તેઓ અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ (અતિ રૂઢિવાદી) પક્ષોને સરકારની બહાર રાખીને સૈન્ય ભરતી સંબંધિત કાયદા પસાર કરવા ઇચ્છે છે, અને પછી જરૂરી પડ્યે તે પક્ષોને ફરીથી સમાવવામાં આવી શકે છે.
પ્રમુખની ભૂમિકા અને આગળનો રસ્તો અંગે વધુ માહિતીમાં, અધિકારિક પરિણામો જાહેર થતાં બાદ પ્રદેશના પ્રમુખ આઈઝેક હર્ઝોગ તમામ પક્ષના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરીને નિણ્ય કરશે કે કઈ પાર્ટી ગઠબંધન રચી શકે છે. તે પ્રક્રીયા પૂર્ણ થવા સુધી નેતન્યાહૂ કાર્યનિર્વાહક (caretaker) વડાપ્રધાન તરીકે રહેતો રહેશે.
જો કોઇ ગઠબંધન સરકાર રચી નહીં શકે તો નવી ચૂંટણી યોજવાની પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. અહેવાલમાં એ પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે નેતન્યાહૂ આરબ પાર્ટીઓ સાથે સહકાર કરવા માટે તૈયાર છે એવું નિશ્ચિત નથી, અને આરબ પક્ષોની ભૂમિકા હાલમાં ઇઝરાયલના રાજકારણમાં કેન્દ્રિય ચર્ચાનો વિષય બની છે.